Ο μικρομεσαίος απέναντι στις πολυεθνικές: το δίλημμα της κλίμακας και η αναζήτηση νέων πλεονεκτημάτων
Γράφει ο Χρήστος Ι. Γρηγοράτος, Accountsaints, Λογιστής – Φοροτεχνικός, Μέλος ΟΕΕ
Σε κάθε γωνιά της ελληνικής οικονομίας εξελίσσεται μια βαθιά μεταβολή. Οι αλυσίδες λιανικής διευρύνουν την παρουσία τους, οι διεθνείς ψηφιακές πλατφόρμες συγκεντρώνουν ολοένα μεγαλύτερο μέρος της κατανάλωσης και οι πολυεθνικοί όμιλοι αξιοποιούν οικονομίες κλίμακας που δύσκολα μπορεί να προσεγγίσει μια μικρή ή μεσαία επιχείρηση. Πολλοί αναρωτιούνται ποια θέση μπορεί να έχει ο Έλληνας μικρομεσαίος επιχειρηματίας τα επόμενα χρόνια. Η συζήτηση συνήθως περιστρέφεται γύρω από την παγκοσμιοποίηση, τον αθέμιτο ανταγωνισμό ή την ανάγκη προστασίας της εγχώριας επιχειρηματικότητας. Ωστόσο, κατά τη γνώμη μου, το ουσιαστικό ερώτημα είναι διαφορετικό: σε ποιο πεδίο μπορεί πραγματικά να κερδίσει ο μικρομεσαίος; Και η απάντηση απαιτεί να καταλάβουμε πρώτα γιατί χάνει.
Δύο βασικές ανισότητες
Παρατηρώντας τη λειτουργία των αγορών, διαπιστώνει κανείς ότι οι περισσότερες διαφορές μεταξύ μικρών επιχειρήσεων και πολυεθνικών οργανισμών καταλήγουν σε δύο θεμελιώδεις παράγοντες.
Ο πρώτος είναι η κλίμακα. Όσο αυξάνεται ο όγκος αγορών, παραγωγής και διανομής, τόσο μειώνεται το κόστος ανά μονάδα προϊόντος ή υπηρεσίας. Η κλίμακα δημιουργεί διαπραγματευτική ισχύ, καλύτερες συμφωνίες με προμηθευτές και μεγαλύτερη αντοχή στις διακυμάνσεις της αγοράς.
Ο δεύτερος παράγοντας είναι η πρόσβαση στο κεφάλαιο. Οι μεγάλοι οργανισμοί αντλούν χρηματοδότηση με ευνοϊκότερους όρους, γεγονός που τους επιτρέπει να επενδύουν διαρκώς σε τεχνολογία, ανάπτυξη, ανθρώπινο δυναμικό και νέες αγορές.
Από αυτές τις δύο παραμέτρους προκύπτουν σχεδόν όλα τα υπόλοιπα πλεονεκτήματα: η τεχνολογική υπεροχή, η διαφημιστική ισχύς, η δυνατότητα προσέλκυσης εξειδικευμένων στελεχών και η μεγαλύτερη ευχέρεια στην τιμολογιακή πολιτική.
Η παγίδα της άμεσης σύγκρισης
Πολλές μικρομεσαίες επιχειρήσεις προσπαθούν να ανταγωνιστούν τις μεγάλες εταιρείες στα ίδια ακριβώς πεδία. Επιδιώκουν να προσφέρουν τα ίδια προϊόντα, στις ίδιες τιμές και με αντίστοιχους χρόνους εξυπηρέτησης.
Η εμπειρία δείχνει ότι αυτή η στρατηγική σπάνια δημιουργεί βιώσιμο πλεονέκτημα. Οι μεγαλύτεροι οργανισμοί διαθέτουν περισσότερους πόρους, μεγαλύτερη αγοραστική δύναμη και ευρύτερη πρόσβαση σε χρηματοδότηση.
Για τον λόγο αυτό, η πραγματική ευκαιρία για μια μικρομεσαία επιχείρηση βρίσκεται συχνά στην αλλαγή του πεδίου ανταγωνισμού.
Πρώτος Άξονας: Η αξία της συσπείρωσης
Ένα από τα μεγαλύτερα ζητήματα της ελληνικής αγοράς είναι η περιορισμένη κουλτούρα συνεργασίας μεταξύ επιχειρήσεων. Σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες, μικρομεσαίες επιχειρήσεις συμμετέχουν σε δίκτυα, συνεταιριστικά σχήματα, κοινές πλατφόρμες προμηθειών και συνεργατικά μοντέλα διανομής. Με αυτόν τον τρόπο διατηρούν την αυτονομία τους, ενώ παράλληλα αποκτούν μέρος των πλεονεκτημάτων της κλίμακας. Η κοινή διαπραγμάτευση αγορών, η αξιοποίηση κοινών υποδομών logistics ή ακόμη και η δημιουργία κοινών σημάτων ποιότητας μπορούν να ενισχύσουν σημαντικά τη θέση των μικρότερων επιχειρήσεων στην αγορά.
Δεύτερος Άξονας: Χρηματοδότηση με βάση την πραγματική αξία
Παράλληλα, η ανάπτυξη προϋποθέτει πρόσβαση σε κεφάλαια. Σήμερα πολλές μικρομεσαίες επιχειρήσεις διαθέτουν πελατολόγιο, συμβάσεις, τεχνογνωσία και σταθερές ταμειακές ροές. Ωστόσο, η αγορά συχνά συνεχίζει να αξιολογεί κυρίως τις εξασφαλίσεις και λιγότερο τη συνολική επιχειρηματική δυναμική. Η δημιουργία μηχανισμών χρηματοδότησης που λαμβάνουν υπόψη την πραγματική αξία μιας επιχείρησης μπορεί να αποτελέσει καταλύτη για τον εκσυγχρονισμό και την ανάπτυξη της ελληνικής μικρομεσαίας επιχειρηματικότητας.
Τρίτος Άξονας: Εκεί όπου η μικρή επιχείρηση υπερτερεί
Υπάρχει όμως και ένας τομέας όπου οι μικρότερες επιχειρήσεις διαθέτουν εγγενές πλεονέκτημα. Η προσωπική σχέση με τον πελάτη, η ευελιξία, η εξειδίκευση, η αυθεντικότητα και η βαθιά γνώση της τοπικής αγοράς αποτελούν χαρακτηριστικά που δύσκολα αναπαράγονται σε μαζική κλίμακα. Όσο περισσότερο μια επιχείρηση επενδύει στην ποιότητα, στη διαφοροποίηση και στην εξειδικευμένη εμπειρία πελάτη, τόσο περισσότερο απομακρύνεται από τον ανταγωνισμό της τιμής και δημιουργεί τη δική της θέση στην αγορά.
Το πραγματικό στοίχημα
Ο μικρομεσαίος μπορεί να ενισχύσει τη θέση του στην αγορά όταν αντιμετωπίσει ταυτόχρονα δύο βασικές προκλήσεις: την κλίμακα και την πρόσβαση σε κεφάλαιο. Η συνεργασία δημιουργεί μεγαλύτερη διαπραγματευτική ισχύ, ενώ τα σύγχρονα χρηματοδοτικά εργαλεία δίνουν τη δυνατότητα για επενδύσεις και ανάπτυξη. Στην ουσία, και οι δύο λύσεις βασίζονται στην ίδια λογική: στη συγκέντρωση δυνάμεων. Μεμονωμένα, πολλές μικρομεσαίες επιχειρήσεις δυσκολεύονται να ανταγωνιστούν τους μεγάλους παίκτες της αγοράς. Μαζί, όμως, μπορούν να αποκτήσουν το μέγεθος, την ευελιξία και τους πόρους που απαιτεί η σύγχρονη οικονομία. Το ζητούμενο είναι καλύτερες συνεργατικές και χρηματοδοτικές υποδομές. Οι λύσεις υπάρχουν ήδη σε πολλές ευρωπαϊκές αγορές. Το επόμενο βήμα είναι να τις αξιοποιήσουμε αποτελεσματικά και στην Ελλάδα.
Χρήστος Ι. Γρηγοράτος,
Accountsaints, Λογιστής – Φοροτεχνικός, Μέλος ΟΕΕ
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
