Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας: Βαραίνουν οι σκιές της ψυχής – Ανησυχητικά στοιχεία για παιδιά και εφήβους
Τρεις επιστήμονες του Κέντρου Ψυχικής Υγείας Ενηλίκων Πάτρας της 6ης Υγειονομικής Περιφέρειας μιλούν στην «Π»
Η σκιά των ψυχικών ασθενειών απλώνεται όλο και περισσότερο στην κοινωνία. Τα τελευταία χρόνια αυξάνονται οι άνθρωποι που έρχονται αντιμέτωποι με το θηρίο της ψυχικής διαταραχής. Ενδεικτικά, ο ΣΟΨΥ Πάτρας διαχειρίστηκε περίπου 2.000 περιστατικά το πρώτο εξάμηνο του 2026. Ιδιαίτερα ανησυχητική είναι η εικόνα των εφήβων, που εμφανίζουν συμπτώματα κατάθλιψης και αυτοτραυματικές συμπεριφορές.
Η αβεβαιότητα, η απομόνωση, η οικονομική πίεση, η κατάρρευση των σταθερών αξιών, η έλλειψη κοινωνικής συνοχής και η απουσία οργανωμένου δικτύου παρακολούθησης και προστασίας των ανθρώπων με ψυχικές διαταραχές επιτείνουν το πρόβλημα.
Σύμφωνα με εθνικές επιδημιολογικές μελέτες, το 22% των Ελλήνων ενηλίκων παρουσιάζει συμπτώματα ψυχολογικής δυσφορίας, ενώ περίπου το 12% εμφανίζει διαγνωσμένη αγχώδη διαταραχή ή κατάθλιψη. Τα στοιχεία του Παρατηρητηρίου Αυτοκτονιών «Κλίμακα» αποκαλύπτουν μια σοκαριστική πραγματικότητα. Το 2025 καταγράφηκαν 579 αυτοκτονίες στην Ελλάδα, αριθμός που παραμένει σταθερά ανησυχητικός. Ακόμη πιο τρομακτική είναι η «γκρίζα ζώνη» των αποπειρών. Οι ειδικοί εκτιμούν ότι σε κάθε αυτοκτονία αντιστοιχούν 20 έως 30 απόπειρες που καταλήγουν στα νοσοκομεία, αποτυπώνοντας έναν ανείπωτο πόνο που αφορά χιλιάδες συμπολίτες μας κάθε χρόνο.
Η εικόνα στα παιδιά και τους εφήβους είναι ακόμη πιο ανησυχητική. Πανελλήνια έρευνα του Ερευνητικού Πανεπιστημιακού Ινστιτούτου Ψυχικής Υγείας, Νευροεπιστημών και Ιατρικής Ακριβείας (ΕΠΙΨΥ) καταγράφει σημαντική επιδείνωση της ψυχικής υγείας των εφήβων στην Ελλάδα. Τα στοιχεία δείχνουν αυξημένη ψυχολογική επιβάρυνση, με τα κορίτσια και τους μεγαλύτερους εφήβους (15 ετών) να πλήττονται περισσότερο.
Διαβάστε επίσης: Μαρία Οκτάρα για δράση της Πανεπιστημιακής Ψυχιατρικής Κλινικής: «Η ψυχική υγεία μάς αφορά όλους»
Σύμφωνα με τα επίσημα δεδομένα του ΕΠΙΨΥ:
⦁ Σχεδόν ένας στους τέσσερις εφήβους εμφανίζει ενδείξεις πεσμένης διάθεσης ή κινδύνου κατάθλιψης.
⦁ Αυξάνονται κατακόρυφα οι έφηβοι που αναφέρουν συχνές, τουλάχιστον εβδομαδιαίες, σωματικές και ψυχολογικές ενοχλήσεις, όπως νευρικότητα, κακή διάθεση, δυσκολίες στον ύπνο και πονοκεφάλους.
⦁ Περισσότεροι από ένας στους έξι εφήβους (17,1%) αισθάνονται μοναξιά, ενώ ένα μικρότερο, αλλά αξιοσημείωτο ποσοστό (3,6%) δηλώνει ότι νιώθει απομονωμένο από τους άλλους.
ΣΟΨΥ ΠΑΤΡΑΣ
Σύμφωνα με στοιχεία του Συλλόγου Οικογενειών για την Ψυχική Υγεία (ΣΟΨΥ) Πάτρας, το πρώτο εξάμηνο του 2026 η επιστημονική ομάδα πραγματοποίησε 1.740 ατομικές θεραπευτικές πράξεις. Συγκεκριμένα, υλοποιήθηκαν 535 ψυχιατρικές και 154 παιδοψυχιατρικές πράξεις, καθώς και 575 ατομικές συνεδρίες ψυχοθεραπείας και ψυχολογικής υποστήριξης.
Παράλληλα, πραγματοποιήθηκαν 261 πράξεις συμβουλευτικής υποστήριξης, 37 παρεμβάσεις ψυχοκοινωνικής φροντίδας και πρόνοιας, 41 πράξεις νοσηλευτικής μέριμνας και 59 εργοθεραπείας. Επιπλέον, υλοποιήθηκαν 78 παρεμβάσεις εργασιακής συμβουλευτικής, με στόχο την επαγγελματική ένταξη ή επανένταξη των ωφελουμένων.
ΠΡΟΚΑΤΑΛΗΨΕΙΣ
Η Ελληνική Ψυχιατρική Εταιρεία έχει επανειλημμένα επισημάνει τις προκαταλήψεις και τα στερεότυπα γύρω από την ψυχική νόσο, που οδηγούν στον αποκλεισμό και την περιθωριοποίηση των ανθρώπων με ψυχικές διαταραχές.
Το φετινό θέμα της Παγκόσμιας Ημέρας Ψυχικής Υγείας, «Ακούγοντας τις Βιωμένες Εμπειρίες: Πραγματικές Φωνές, Πραγματική Αλλαγή», αναδεικνύει την ανάγκη οικοδόμησης συστημάτων ψυχικής υγείας μαζί με τους ανθρώπους που έχουν βιώσει την ψυχική νόσο και όχι απλώς για αυτούς.
Αξιοσημείωτες είναι και οι επισημάνσεις που κάνουν στην εφημερίδα «Πελοπόννησος» τρεις επιστήμονες του Κέντρου Ψυχικής Υγείας Ενηλίκων Πάτρας της 6ης Υγειονομικής Περιφέρειας.
Γεώργιος Ρήγας: «Να μιλάμε ανοιχτά χωρίς φόβο»
Ο ψυχίατρος και επιστημονικός υπεύθυνος του Κέντρου Ψυχικής Υγείας Ενηλίκων Πάτρας, Γεώργιος Ρήγας, σημειώνει:
«Η σημερνή Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας αποτελεί μια σημαντική υπενθύμιση ότι η ψυχική υγεία είναι αναπόσπαστο μέρος της συνολικής υγείας και της ποιότητας ζωής κάθε ανθρώπου. Ως ψυχίατρος, θεωρώ ιδιαίτερα σημαντικό να μιλάμε ανοιχτά για την ψυχική υγεία, χωρίς φόβο, ντροπή ή στιγματισμό. Η αναζήτηση βοήθειας δεν αποτελεί ένδειξη αδυναμίας· αποτελεί πράξη φροντίδας, αυτογνωσίας και δύναμης.
Το 2026, ας δώσουμε ακόμη μεγαλύτερη αξία στην πρόληψη, στην έγκαιρη αναγνώριση της ψυχικής δυσφορίας και στην ουσιαστική πρόσβαση όλων σε ποιοτικές υπηρεσίες ψυχικής υγείας. Ας δημιουργήσουμε μια κοινωνία στην οποία ο άνθρωπος θα μπορεί να πει ”δεν είμαι καλά” και να συναντά κατανόηση, αποδοχή και επιστημονική υποστήριξη. Η ψυχική υγεία δεν είναι πολυτέλεια· είναι δικαίωμα και βασική προϋπόθεση για μια ζωή με αξιοπρέπεια, νόημα και ουσιαστικές σχέσεις».
Κωνσταντίνα Κοτσή: «Να κάνουμε λίγο σιωπή, να τους ακούσουμε»
Η ψυχολόγος – σύμβουλος, MSc Κωνσταντίνα Κοτσή εστιάζει στο εξής: «Οι ψυχικές νόσοι δεν κάνουν διακρίσεις. Αφορούν όλους τους ανθρώπους ανεξαρτήτως ηλικίας, φύλου, φυλής, θρησκείας και οποιουδήποτε άλλου διαχωρισμού μπορεί κάποιος να κάνει. Αυτό και μόνο σαν γεγονός θα έπρεπε να είναι ικανό να μας ευαισθητοποιήσει να μπούμε πιο ενεργά στη διαδικασία της συμπερίληψης και της ενσυναίσθησης απέναντι σε ψυχικά πάσχοντες. Οι άνθρωποι που πάσχουν είναι πάνω από όλα άνθρωποι.
Είναι οι διπλανοί μας, οι συγγενείς μας, οι σύντροφοί μας, οι φίλοι μας, οι γείτονές μας. Οι δύσκολες κοινωνικές, οικονομικές, πολιτικές και κλιματικές συνθήκες που ζούμε τις τελευταίες δεκαετίες, θα τολμήσω να πω, έχουν επιφέρει επιπλέον επιβαρυντικούς παράγοντες για όλους μας. Είμαστε όλοι, επομένως, εν δυνάμει ψυχικά πάσχοντες.
Στα χρόνια που δραστηριοποιούμαι στον τομέα ψυχικής υγείας, δεν έχω δει και ακούσει να εκφράζουν κάτι διαφορετικό από όλους εμάς, που συνυπάρχουμε χωρίς την ταμπέλα του ψυχικά πάσχοντος. Λένε: θέλω να αγαπήσω, θέλω να με αγαπήσουν, θέλω να δουλέψω, θέλω να βγω έξω και να διασκεδάσω, θέλω να ΖΗΣΩ! Μήπως να κάνουμε λίγο σιωπή και να αρχίσουμε να τους ακούμε περισσότερο; Ισως να βρούμε λιγότερες διαφορές από όσες πιστεύουμε!».
Κορίνα Στεφοπούλου: «Η φροντίδα της ψυχικής υγείας ξεκινάει από κάτι απλό»
Η λογοθεραπεύτρια MSc Κορίνα Στεφοπούλου αναδεικνύει τον ρόλο της επικοινωνίας.
«Η σημερινή μέρα μάς υπενθυμίζει πως η ψυχική ευεξία είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την επικοινωνία, την έκφραση και την ανθρώπινη σύνδεση: είναι πολύ σημαντικό για κάθε άνθρωπο να μπορεί να εκφράζει τις ανάγκες, τις σκέψεις και τα συναισθήματά του και να αισθάνεται ότι ακούγεται και γίνεται κατανοητός.
Η επικοινωνία δεν είναι απλώς η ανταλλαγή λέξεων· είναι ένας δρόμος προς την αυτοπεποίθηση, τη συμμετοχή και την ουσιαστική σύνδεση με τους άλλους.
Ας θυμόμαστε, λοιπόν, πως πίσω από κάθε δυσκολία στην επικοινωνία υπάρχει ένας άνθρωπος που έχει ανάγκη να τον ακούσουμε με υπομονή, σεβασμό και αποδοχή.
Ας δημιουργήσουμε ένα περιβάλλον όπου κανείς δεν θα φοβάται να εκφραστεί και όπου κάθε φωνή θα έχει αξία. Γιατί η φροντίδα της ψυχικής υγείας ξεκινά και από κάτι τόσο απλό και τόσο σημαντικό: να ακούμε πραγματικά ο ένας τον άλλον».
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
