Παιδιά, χαρτζιλίκι και δουλειές του σπιτιού – Πού μπαίνει το όριο;

Πελοπόννησος Newsroom

«Αν μαζέψεις το δωμάτιό σου, θα πάρεις πέντε ευρώ». Ακούγεται σαν μια εύκολη συμφωνία: το παιδί κάνει αυτό που πρέπει, ο γονιός γλιτώνει τη γκρίνια και όλοι είναι ευχαριστημένοι.

Μόνο που όταν κάθε πιάτο, σκουπίδι ή στρωμένο κρεβάτι αποκτά τιμή, το μήνυμα που παίρνει το παιδί μπορεί να είναι διαφορετικό από εκείνο που θέλει να του δώσει ο γονιός.

Οι παιδίατροι και οι ερευνητές συμφωνούν σε ένα βασικό σημείο: η συμμετοχή των παιδιών στις καθημερινές δουλειές του σπιτιού είναι χρήσιμη από μικρή ηλικία, αρκεί οι ευθύνες να είναι ανάλογες με τις δυνατότητές τους. Η Αμερικανική Ακαδημία Παιδιατρικής επισημαίνει ότι οι δουλειές βοηθούν τα παιδιά να αναπτύξουν αίσθημα ευθύνης και δεξιότητες που θα χρειαστούν αργότερα στη ζωή τους.

Το σπίτι δεν είναι μικρή επιχείρηση

Το να μαζεύει ένα παιδί τα παιχνίδια του, να βάζει τα άπλυτα στο καλάθι ή να βοηθά στο τραπέζι μπορεί να αντιμετωπίζεται ως μέρος της καθημερινής ζωής της οικογένειας και όχι ως υπηρεσία που παρέχει έναντι αμοιβής.

Αυτό υποστηρίζει και η οικονομολόγος Gigi Foster, η οποία ξεχωρίζει τις κοινές οικογενειακές υποχρεώσεις από τις πρόσθετες εργασίες. Αν κάθε συνηθισμένη βοήθεια συνδέεται αποκλειστικά με χρήματα, υπάρχει ο κίνδυνος η συνεισφορά στο σπίτι να μετατραπεί στα μάτια του παιδιού σε συναλλαγή.

Η ψυχολογία των κινήτρων δίνει έναν ακόμη λόγο για προσοχή. Η θεωρία του αυτοπροσδιορισμού των Edward Deci και Richard Ryan έχει δείξει ότι οι εξωτερικές ανταμοιβές δεν λειτουργούν πάντοτε ως το καλύτερο κίνητρο και σε ορισμένες περιπτώσεις μπορούν να αποδυναμώσουν την εσωτερική διάθεση για μια δραστηριότητα.

Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει ότι το χαρτζιλίκι πρέπει να εξαφανιστεί.

Άλλο τα πιάτα, άλλο το πλύσιμο του αυτοκινήτου

Μια χρήσιμη διάκριση είναι ανάμεσα στις συνηθισμένες υποχρεώσεις και σε μια επιπλέον, πιο απαιτητική δουλειά.

Το να στρώσει το παιδί το κρεβάτι του ή να τακτοποιήσει τα πράγματά του μπορεί να ανήκει στις καθημερινές του ευθύνες. Αν όμως βοηθήσει στο πλύσιμο του αυτοκινήτου, στην τακτοποίηση μιας αποθήκης ή σε κάποια εργασία που βρίσκεται έξω από τη συνηθισμένη του συμμετοχή στο σπίτι, μια χρηματική ανταμοιβή μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να του δείξει τη σχέση ανάμεσα στην εργασία και στην αμοιβή.

Ακόμη και η Αμερικανική Ακαδημία Παιδιατρικής αφήνει στους γονείς περιθώριο να χρησιμοποιούν χαρτζιλίκι ή άλλες απτές ανταμοιβές για ορισμένες ολοκληρωμένες δουλειές, χωρίς να παρουσιάζει μία και μοναδική μέθοδο ως σωστή για όλες τις οικογένειες.

Οι δουλειές του σπιτιού έχουν δική τους αξία

Το ενδιαφέρον είναι ότι οι δουλειές δεν χρειάζονται χρήματα για να αποδειχθούν χρήσιμες.

Μεγάλη διαχρονική μελέτη σε παιδιά δημοτικού βρήκε ότι η συστηματική συμμετοχή σε δουλειές του σπιτιού σε μικρή ηλικία συσχετιζόταν αργότερα με μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση στις ικανότητές τους, κοινωνική συμπεριφορά και αίσθηση ότι μπορούν να αντιμετωπίζουν αποτελεσματικά τις απαιτήσεις της καθημερινότητας.

Άλλη έρευνα έχει εξετάσει τη σχέση των οικιακών εργασιών με τις εκτελεστικές λειτουργίες των παιδιών, καθώς ακόμη και απλές δουλειές απαιτούν σχεδιασμό, μνήμη οδηγιών, αυτοέλεγχο και μετάβαση από τη μία ενέργεια στην άλλη.

Άρα το να ζητά ένας γονιός από το παιδί να συμμετέχει στο σπίτι δεν είναι απλώς ένας τρόπος να μοιραστεί η δουλειά.

Το χαρτζιλίκι μπορεί να κάνει άλλη δουλειά

Τα χρήματα μπορούν να χρησιμοποιηθούν για ένα διαφορετικό μάθημα.

Το αμερικανικό Consumer Financial Protection Bureau προτείνει στους γονείς να δίνουν στα παιδιά σταδιακές ευκαιρίες να μάθουν πώς λειτουργούν η αποταμίευση, οι αγορές και οι επιλογές γύρω από τα χρήματα ήδη από τις ηλικίες 6 έως 12 ετών.

Ένα μικρό τακτικό χαρτζιλίκι μπορεί επομένως να μην εξαρτάται από το αν πλύθηκαν σήμερα τα πιάτα. Μπορεί να είναι το ποσό με το οποίο το παιδί θα μάθει να αποφασίζει αν θα αγοράσει κάτι αμέσως ή θα περιμένει, αν θα ξοδέψει όλα τα χρήματά του ή θα κρατήσει ένα μέρος τους.

Και αν τα ξοδέψει όλα τη Δευτέρα και την Τετάρτη ανακαλύψει ότι ήθελε κάτι άλλο, ίσως αυτό να είναι ένα αρκετά φθηνό μάθημα οικονομίας.

Η πιο πρακτική λύση δεν χρειάζεται λοιπόν να είναι «πληρωμή για κάθε δουλειά». Οι σταθερές ευθύνες μπορούν να παραμένουν μέρος της οικογενειακής ζωής, το χαρτζιλίκι να λειτουργεί ως άσκηση στη διαχείριση χρημάτων και οι μεγαλύτερες, έκτακτες εργασίες να δίνουν στα παιδιά την ευκαιρία να γνωρίσουν και κάτι ακόμη: ότι μερικές φορές η επιπλέον δουλειά πράγματι αμείβεται.

Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη

Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.

Viber: +306909196125

Στείλε μήνυμα στο Viber

Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News