Περιμένοντας τους γαϊδάρους
Ο Κωνσταντίνος Μάγνης αρθρογραφεί

Πιστεύει ο Δήμαρχος Πατρέων ότι υπάρχουν βάσιμες πιθανότητες-δυνατότητες να πετύχει υπόγεια διέλευση του νέου τρένου από την κυρίως Πάτρα;
Ή απλώς κραδαίνει με τη γνωστή επιμονή- και με την επίσης καθιερωμένη αγωνιστική ρητορική- το αίτημα της υπογειοποίησης προκειμένου να συντηρεί το σκηνικό της φαντασιακής διάστασης μεταξύ στυγνής κεφαλαιοκρατίας και των συνεργατών της, από τη μια, και των ανοχύρωτων λαϊκών τάξεων, από την άλλη;
Αυτό το ξέρει μόνο ο ίδιος (και ο ηγετικός πυρήνας της δημοτικής αρχής, όπου και αν εδρεύει αυτός). Αλλά θα του πάρουμε το μέρος, κατά τούτο: Και αν ακόμα διαβλέπει ότι οι Μήδοι «επιτέλους» θα διαβούνε και ότι μάχη της υπογειοποίησης είναι χαμένη, δεν μπορεί να απαιτεί κανείς από τον Δήμαρχο, κατ’ εξοχήν φυσικό πολιτικό αφεντικό των πατρινών πολιτών, να υποστείλει μια σημαία την οποία, στο κάτω κάτω, ούτε ο ίδιος πρώτος σήκωσε ούτε στα καλά καθουμένου βρέθηκε να κρατά.
Όπως ξέρουμε ήταν η ελληνική πολιτεία που υποσχέθηκε υπόγεια χάραξη της νέας γραμμής στους πατρινούς πριν από καμιά 25αριά χρόνια, όταν άρχισε μια γενική μουρμούρα σε όλα τα μικρά και μεγάλα αστικά κέντρα-κόμβους του υπό εκσυγχρονισμό σιδηροδρόμου, γύρω από τον φόβο της διχοτόμησης και των τσιμεντένιων τειχών που θα απέφεραν οι ανάγκες της νέας χάραξης στο αστικό αλλά και το προαστιακό τοπίο Κορίνθου, Κιάτου, Δερβενίου, Αιγίου και πάει λέγοντας.
Η δέσμευση αυτή τσιμεντοποιήθηκε στην ατζέντα κυβερνήσεων, υπουργών, βουλευτών και αυτοδιοικητικών σε βάθος μιας γενεάς, μη εξαιρουμένου φυσικά του Τύπου, υπό το καθεστώς του μεγαλοϊδεατισμού που διαπότισε την Ελλάδα- και την Πάτρα, βέβαια- της ολυμπιακής εποχής, των Ζεύξεων, των νέων αξόνων, των μεγάλων οραμάτων. Δεν ξεχνάμε, πάντως, μετά το ξέσπασμα της κρίσης, μια στιχομυθία τύπου Πυθίας στο πόδι με ανώτατα στελέχη του ΟΣΕ, στο Βελλίδειο, σε μια Διεθνή Εκθεση Θεσσαλονίκης: Οι χρησμοί τους μας άφησαν να ψυλλιαστούμε ότι η υπογειοποίηση ούτε δεμένη ήταν ούτε αποτελούσε σοβαρή προοπτική. Μας κοιτούσαν με ύφος «πού πας ρε Καραμήτρο;» αν και το επώνυμό μας είναι διαφορετικό.
Και οι πολιτικοί τι έλεγαν; Τράβα ρώτα τους. Κανένας από τους διατελέσαντες υπουργούς δεν υπηρετεί σήμερα σε θέση πρώτης γραμμής. Αλλοι μας παραπλανούσαν εν επιγνώσει τους, άλλοι ήταν και οι ίδιοι θύματα του γενικού φαραωνισμού, άλλοι αγόραζαν χρόνο, άλλοι έπαιζαν επί χάρτου με τρενάκια αντί για πιόνια. Και άλλοι κατά την εγχώρια πολιτική παράδοση συντηρούσαν το παραμύθι για προεκλογικούς σκοπούς, με τη συγκατάθεση της δημοτικής αρχής Πελετίδη που και εκείνη είχε εκλογές και εξυπηρετείτο από μιας ψευτοδικαίωση του λεονταρισμού της (ή μήπως δικαίωση του ψευτολεονταρισμού της; όχι,αυτό είναι προσβλητικό).
Το τρικ ήταν απλό: Η δέσμευση για υπόγεια διέλευση αποτελούσε πρόθεση υποβολής αιτήματος για χρηματοδοτική κάλυψη από τα συμβατά (ή σχεδόν συμβατά) ευρωπαϊκά προγράμματα. Αποσιωπάτο ο κεφαλαιώδης όρος ότι θα έπρεπε να τεκμαίρεται σκοπιμότητα, αναγκαιότητα, εφικτότητα, βιωσιμότητα στο αίτημα αυτό. Στο σκέλος αυτό η προοπτική μας, ιδιαίτερα στη μετά την κρίση εποχή, ήταν και είναι εξαιρετικά ασθενική, δεδομένου του ισχνού πληθυσμιακού εκτοπίσματος της πόλης της συρρικωνμένης εμπορευματικής κίνησης του λιμανιού της, αλλά και της μηδενικής της αναγνωρισιμότητας. Την οποία η πόλη,ως γνωστόν, δεν σκοπεύει να παλέψει όπως δίδαξε και η ιλαροτραγική αυτοχειρία της «Πολιτιστικής». (Ασχετο: Μάθαμε ποιος σήκωσε ολόκληρο κλιματιστικό σύστημα από του Λαδόπουλου μετά το 2008 και το πούλησε σε ξένη αγορά σαν κύριος; Ή μόνο με ληστές δυτικότροπους ασχολούμαστε;)
Πρέπει τελικά να υπογειοποιηθεί ο σιδηρόδρομος ή αποτελεί νεοπλουτίστικη, χοντροκομμένη χολυγουντιανή ιδέα το αίτημα; Καθένας μπορεί να έχει γνώμη σ’ αυτό το ερώτημα (και να είναι και σωστή). Αλλά στο μέτρο που αναμφισβήτητα η επίγεια (ισόγεια) χάραξη περιορίζει σημαντικά τα περιθώρια για αξιοποίηση του κεντρικού παραλιακού μετώπου, ποιος είναι εκείνος που θα αξιώσει από τον Δήμαρχο Πατρέων να εγκαταλείψει , μια διεκδίκηση ιστορικά- πλέον- θεμελιωμένη και ενταγμένη, υποτίθεται, στον επίσημο εθνικό σχεδιασμό των συγκοινωνιακών υποδομών; Και μάλιστα χωρίς καν η ελληνική πολιτεία να αναγνωρίσει ότι μας δούλεψε σαν χάνους, και να ζητήσει μια συγνώμη από την τοπική κοινωνία;
Συνεπώς, το ερώτημα δεν είναι τι λέει ο Δήμαρχος που δεν μπορεί να υποχωρήσει έστω και αν πρόκειται για τσίκεν γκέιμ, αλλά τι λέει η (σημερινή) κυβέρνηση. (Η αντιπολίτευση ξέρουμε τι θα λέει: Ο,τι θα λέει η σημερινή κυβέρνηση ως αντιπολίτευση: Αυτό που θα στοιχίζει τα πιο πολλά λεφτά και θα αρέσει στον περισσότερο κόσμο, έστω και αν ο περισσότερος κόσμος ασχολείται με τον λαγοκέφαλο και τον ξαφνικό πόνο για το Ρωμαϊκό Ωδείο)
Το ιδιάζον είναι ότι δεν έχουμε περιθώρια σπατάλης χρόνου. Όχι επειδή το τρένο έρχεται και δεν έχουμε πού να το βάλουμε (μην το πείτε, οι αθυρόστομοι!) αλλά υποτίθεται ότι βρίσκεται σε εξέλιξη ένας σχεδιασμός για την ανάπλαση της παραλιακής και αυτός θα πρέπει να λάβει υπόψη αν θα υπάρχει σιδηροδρομική γραμμή στην Οθωνος Αμαλίας και την Ηρώων Πολυτεχνείου (την Ακτή Δυμαίων νομίζουμε ότι η δια η δημοτική αρχή την έχει παραχωρήσει στο επίγειο τρένο). Περιέργως, είχαμε παρέμβαση από τον Σύλλογο Αρχιτεκτόνων υπέρ εκπόνησης νέου μάστερ πλαν, κάτι που αγνοεί πλήρως τον εξελισσόμενο σχεδιασμό και μας γυρίζει στο μηδέν. Εκτός αν είμαστε ακόμα στο μηδέν και έχουμε ξαναπιαστεί χάνοι, ενώ στο μεταξύ μας την έχει ανοίξει και ο λαγοκέφαλος.
Ζούμε μια συνθήκη παράλληλων συμπάντων σαν μπεκετικό σκηνικό: Η Πολιτεία καρκινοβατεί. Ο Δήμος δηλώνει οχυρωμένος στο κάστρο της υπογειοποίησης, με υποτιθέμενες λαϊκές μάζες στο πλευρό του, εκείνες που καθοδηγεί δηλαδή, είτε αν πρόκειται για πορείες είτε αν πρόκειται για λαϊκό γλέντι μετά χαρταετού τα Κούλουμα. Ο Οργανισμός Λιμένα κάνει τους δικούς του σχεδιασμούς, με τον Δήμο να τον αποκηρύσσει σαν να πρόκειται για το σαρίκι του Σουλτάνου και την τιάρα του Λατίνου μαζεμένα, ενίοτε με απειλές που εγγίζουν τα όρια του ποινικού νόμου. Και οι αρχιτέκτονες σχεδιάζουν χωρίς τρένο, ενώ η ΕΕ ούτε που συζητάει τη υπόγεια διέλευση. (Η οποία, παρεμπιπτόντως, θεωρείται κατασκευαστικά τρομερός μπελάς και θα πιάσει όμηρο την παραλιακή για χρόνια). Και οι τεχνικοί φορείς, μια φορά στο τόσο κάνουν μια παρέμβαση, ο ένας για να μην γκρεμιστεί το κτίριο Λιμένα, ο άλλος για να κάνουμε νέο μάστερ πλαν, κι αν υπάρχει και τρίτος κάποια στιγμή θα πει κι αυτός κάτι, ανάλογα το τάιμινγκ.
Για να μη μένουμε σε δηκτικές διαπιστώσεις χωρίς πρόταση (αν και δεν είναι δουλειά μας αυτό- αν υποθέσουμε ότι έχουμε οποιαδήποτε άλλη δουλειά πια), καταλήγουμε στην ιδέα ότι Δήμος και Πολιτεία οφείλουν να οριστικοποιήσουν άμεσα τον σχεδιασμό, συνομιλώντας ακόμα και αν χρειαστεί να κρατούν εκατέρωθεν τη μύτη τους. Αν η υπόγεια χάραξη έχει χαθεί, πέραν των διαδηλώσεων και των καταγγελιών, ο Δήμος θα πρέπει να διεκδικήσει ανάλογο αντιστάθμισμα. Αυτό θα μπορούσε να είναι μια γενναία, ιστορικών προδιαγραφών, χρηματοδότηση για διάνοιξη και διαμόρφωση ελεύθερων χώρων στην πόλη, μπας και συμμαζευτεί αυτή η θλιβερή, χαοτική ασυναρτησία που χαρακτηρίζει τις περιφερειακές περιοχές νότια και ανατολικά του άστεως.
Ξεπεράσαμε τις 1000 λέξεις ενώ μπορεί να διαμορφώνονται τετελεσμένα: Να αγκυροβολήσει το νέο τρένο στο Ρίο και η υφιστάμενη γραμμή Πάτρα- Ρίο να αξιοποιηθεί για τις ανάγκες του προαστιακού. Ακόμα και αν αυτό ισχύσει, θα πρέπει να σχεδιαστεί από τώρα μια νέα, εκτεταμένη πολεοδόμηση στη ζώνη υποδοχής τρένου και επιβατών, στο Ρίο. Οι εξελίξεις μας τραβούν από το μανίκι, αλλά παραμένουμε αιχμάλωτοι ενός κλίματος που παραπέμπει σε καβαφικό περιβάλλον, καθώς περιμένουμε από τους βαρβάρους να νομοθετήσουν, έστω και αν αυτοί επιμένουν να μην έρχονται. Δεν είναι μόνο βάρβαροι, είναι και γαϊδούρια.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News