Persona Grata – Γιάννης Δημαράς: Νίκησε ως αουτσάιντερ, συνετρίβη ως φαβορί

Ζώης Μαρίνος

Υπάρχουν εκλογές που τις κερδίζει το φαβορί. Και υπάρχουν εκλογές που φέρνουν ανατροπές ασύλληπτες και μνημειώδεις. Στις 7 Νοεμβρίου 2010 ο Γιάννης Δημαράς μπήκε δεύτερος -με μεγάλη απόσταση απ’ τον πρώτο- στον επαναληπτικό γύρο των δημοτικών εκλογών. Ο Δημήτρης Κατσικόπουλος είχε 35,1%, ο Δημαράς 21,1%. Δεκατέσσερις μονάδες διαφορά. Μία εβδομάδα αργότερα ο Δημαράς, ανατρέποντας συσχετισμούς και προβλέψεις, θα εκλεγόταν Δήμαρχος.

Από τις 18.500 ψήφους εκτινάχθηκε στις 32.500 και κέρδισε τον δεύτερο γύρο με 53,6%. Τέσσερα χρόνια αργότερα, ο ίδιος άνθρωπος, εν ενεργεία Δήμαρχος πια, καταποντίστηκε εκλογικά. Συνετρίβη. Τέταρτος με μόλις 10,5%. Δεν πέρασε καν στον δεύτερο γύρο. Τον προσπέρασαν ο Κώστας Πελετίδης (θα εκλεγόταν για πρώτη φορά δήμαρχος), ο Κώστας Χριστόπουλος και ο Κώστας Σπαρτινός.

Οι αριθμοί είναι συχνά τόσο εύγλωττοι, ώστε δεν χρειάζονται ερμηνεία. Ιδίως όταν ανάμεσα τους μεσολαβούν εκλογές. Ομως, μια προσεκτικότερη ματιά φωτίζει καλύτερα τα γεγονότα και κυρίως τις συνθήκες μέσα στις οποίες εκτυλίχθηκαν.

Ο Δημαράς, πολιτικός μηχανικός και συγκοινωνιολόγος, με σπουδές στην Μπολόνια, με πολύχρονη θητεία στη άλλοτε 5η ΜΟΜΑ και στην Κτηματική Υπηρεσία, με συνδικαλιστική δράση και αργότερα -για μια επταετία- πρόεδρος του Λιμενικού Ταμείου Πατρών, δεν προερχόταν από εκείνη την κλασική σχολή πολιτικών που για ν’ ανελιχθούν πρέπει να εντρυφήσουν σε κομματικά θρανία.

Η δική του διαδρομή ήταν αντίστροφη. Πέρασε απ’ τα δημόσια έργα, απ’ τη δημόσια διοίκηση, από συνδικαλιστικές συγκρούσεις και κάποια στιγμή βρέθηκε υποψήφιος στον Δήμο. Ισως γι’ αυτό δεν απέκτησε ποτέ ιδιαίτερη σχέση με κομματικά κατεστημένα.

Το 2003, ως αντιδήμαρχος στη δημοτική αρχή Καράβολα, αρμόδιος για τα έργα της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας, συγκρούστηκε ανοικτά με τον τότε υφυπουργό Πολιτισμού Πέτρο Τατούλη και παραιτήθηκε. Το 2006, με γεμάτες τις πολιτικές αποσκευές του απ’ το μεγάλο έργο του στην παραλιακή ζώνη, κατέβηκε στον Δήμο με την παράταξη «Τώρα για την Πάτρα». Ανεξάρτητος. Χωρίς την «ομπρέλα κάποιου κόμματος. Πήρε 18,47%. Δεν κέρδισε. Κέρδισε, όμως, κάτι άλλο: την απόδειξη ότι μπορούσε να σταθεί κομματικά ακηδεμόνευτος.

Τέσσερα χρόνια αργότερα, η χώρα ήταν έτοιμη να επιβραβεύσει ακριβώς αυτό. Ηταν η εποχή που το κομματικό σύστημα αποχωριζόταν με ταχύτητα την παλιά αυτονόητη δύναμη και επιρροή του και η κοινωνία αναζητούσε πολιτικούς με διαφορετικά χαρακτηριστικά.

Ο Δημαράς, παρά τη σχέση του με το ΠΑΣΟΚ και χωρίς να την αποκρύπτει, έδωσε βάρος στον ανεξάρτητο αυτοδιοικητικό χαρακτήρα της Κίνησης του και κατάφερε να σταθεί σε ένα περίεργο πολιτικό μεταίχμιο. Δεν χρειαζόταν να ενώσει ιδεολογίες. Επρεπε να ενώσει διαθέσεις. Και πρόσκαιρα το κατάφερε. Με μια ανέλπιστη ευκολία που δεν προμήνυε όσα θα έρχονταν.

Ο Δημαράς ανέλαβε έναν διαφορετικό Δήμο Πατρέων μετά τον «Καλλικράτη», σε μια χώρα που έμπαινε στη βαθύτερη οικονομική δίνη της μεταπολιτευτικής ιστορίας της. Οι απαιτήσεις μεγάλες, τα χρήματα λίγα, ο διοικητικός μηχανισμός δυσκίνητος και οι προσδοκίες μιας πόλης που μόλις είχε ψηφίσει για αλλαγή, στα ύψη. Η τεχνική του συγκρότηση ήταν πλεονέκτημα. Η διάνοιξη της Κανακάρη, φέρ’ ειπείν, υπήρξε χαρακτηριστικό παράδειγμα μιας δημοτικής αρχής που ήθελε ν’ αφήσει αποτύπωμα. Αλλά δεν έφτανε μόνο αυτό.

Γρήγορα άρχισαν οι αρρυθμίες στο εσωτερικό της δημοτικής αρχής. Ο πολυσυλλεκτικός χαρακτήρας της, το μεγάλο προεκλογικό πλεονέκτημα της δηλαδή, μετεκλογικά θα εξελισσόταν σε αχαρτογράφητο ναρκοπέδιο. Παραιτήσεις, αντιμαχίες, δημόσιες αντεγκλήσεις. Η ευλογία είχε μετατραπεί σε κατάρα, έως του σημείου να φημολογείται ότι κάποια στιγμή ο Γιάννης Δημαράς είχε σχεδόν συντάξει την επιστολή παραίτησης του.

Ο ίδιος δεν απεδείχθη μετρ της διαχείρισης ισχυρών προσωπικοτήτων. «Πολλοί από αυτούς που υποτίθεται ότι άφησαν έξω την κομματική τους ταυτότητα για να συμπαραταχθούν με την παράταξή μας, με το που είδαν τα δύσκολα ή ότι δεν τους παίρνει να κάνουν τα κόλπα τους, άρχισαν να τη ροκανίζουν», θα πει το 2014.

Είναι η ίδια χρονιά που θα βρεθεί απέναντι σε μια διαφορετική κάλπη. Δεν ήταν πια το αουτσάιντερ και ο άφθαρτος υποψήφιος. Ηταν ο άνθρωπος που είχε αφήσει πίσω του μια (σχεδόν) τετραετία. Και οι πολίτες, αυτή τη φορά, δεν ψήφιζαν το μήνυμα. Εκριναν τον απολογισμό. Η κρίση είχε αλλάξει την κοινωνία, οι πολιτικές συμμαχίες είχαν φυλλορροήσει, η δημοτική αρχή είχε υποστεί μια ασυνήθιστα ραγδαία φθορά, το δε αποτύπωμά της -σε έργα- δεν ήταν διακριτό στην κοινωνία. Ολα αυτά έπαιξαν τον ρόλο τους. Και έτσι φτάσαμε στην κατακρήμνιση των ποσοστών, σε βαθμό αποδοκιμασίας.

«Δεν νομίζω ότι υπήρξε δημοτική αρχή τα τελευταία χρόνια που να δέχθηκε τόσο μεγάλο πόλεμο», θα πει καιρό μετά. Σε μια απ’ τις μετρημένες συνεντεύξεις του. Γιατί ο Γιάννης Δημαράς δεν υπήρξε ποτέ ιδιαίτερα εξωστρεφής. Δεν φαινόταν να αισθάνεται βολικά στη δημόσια έκθεση. Ήταν περισσότερο ένας τεχνοκράτης με τυπολατρικά στοιχεία που ήθελε -και προσπάθησε να επιβάλει στον Δήμο- άτεγκτη προσήλωση στην εργασία, αυστηρή τήρηση των ωραρίων, καθηκοντολόγια, πειθαρχημένη λειτουργία και ούτω καθεξής.

Η ιστορία θα γράψει ότι δυο ήταν οι εκλογικές βραδιές που τον σημάδεψαν. Η πρώτη, έδειξε πόσο γρήγορα -αλλά και πόσο αναπάντεχα- μια κοινωνία μπορεί να συσπειρωθεί γύρω από ένα πρόσωπο που συμβολίζει την ανατροπή. Η δεύτερη, έδειξε πόσο απότομα μπορεί να έρθει η αποσυσπείρωση όταν οι προσδοκίες διαψεύδονται. Ισως, αν ήταν αλλιώς οι συνθήκες, αλλιώς οι εποχές, άλλα τα πολιτικά και οικονομικά περιβάλλοντα, να είχε καταφέρει περισσότερα στους 44 μήνες της δημαρχίας του.

Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη

Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.

Viber: +306909196125

Στείλε μήνυμα στο Viber

Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News