Ποιος έχει τελικά το τηλέφωνό μας;
Η υπόθεση με τα προσωπικά στοιχεία του πρωθυπουργού θυμίζει πόσο δύσκολο είναι να γνωρίζουμε ποιος κρατά, συνδέει και αξιοποιεί τα δεδομένα που αφήνουμε καθημερινά στο Διαδίκτυο.

Το δημοσίευμα του «Βήματος» για τα προσωπικά στοιχεία του πρωθυπουργού και άλλων αξιωματούχων προκάλεσε εύλογα μεγάλη συζήτηση. Η Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας απάντησε ότι δεν διαπίστωσε παραβίαση κρατικού συστήματος ή μη εξουσιοδοτημένη πρόσβαση και ότι ο αριθμός που εμφανιζόταν για τον Κυριάκο Μητσοτάκη ήταν παλιός και είχε ήδη δημοσιευθεί στο Διαδίκτυο.
Αυτό ξεκαθαρίζει ένα σημαντικό μέρος της υπόθεσης. Αφήνει όμως ανοικτό ένα πολύ πιο καθημερινό θέμα, που αφορά πολύ περισσότερους ανθρώπους από όσους υπηρετούν σε κρατικές θέσεις: πόσο έλεγχο έχουμε πραγματικά πάνω στα προσωπικά στοιχεία που δίνουμε κάθε μέρα;
Το κινητό μας βρίσκεται στην τράπεζα, στην εταιρεία courier, σε ηλεκτρονικά καταστήματα, σε εφαρμογές, σε παλιούς λογαριασμούς που έχουμε ξεχάσει. Το email μας έχει χρησιμοποιηθεί σε δεκάδες υπηρεσίες. Κάποια στοιχεία τα δημοσιεύσαμε εμείς, άλλα τα δώσαμε επειδή ήταν απαραίτητα για μια συναλλαγή και άλλα μπορεί να βρέθηκαν σε βάσεις τρίτων εταιρειών χωρίς ποτέ να ασχοληθούμε ξανά μαζί τους.
Οι λεγόμενοι data brokers έχουν δημιουργήσει μια ολόκληρη αγορά γύρω από τη συγκέντρωση και τη συσχέτιση τέτοιων πληροφοριών. Το «Βήμα» εντόπισε προσωπικά στοιχεία πολιτικών, κρατικών αξιωματούχων, στρατιωτικών και άλλων προσώπων σε τέτοιες πλατφόρμες. Η ίδια η Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας αναγνωρίζει κινδύνους από τη μαζική συσχέτιση δεδομένων, μεταξύ άλλων για phishing, πλαστοπροσωπία και άλλες μορφές εξαπάτησης.
Κι όμως, η καθημερινή μας σχέση με τα προσωπικά δεδομένα παραμένει σχεδόν μηχανική. Πατάμε «αποδοχή», συμπληρώνουμε το κινητό μας, επιτρέπουμε πρόσβαση στις επαφές, ανοίγουμε έναν ακόμη λογαριασμό. Είναι πρακτικά αδύνατο να θυμόμαστε έπειτα από πέντε ή δέκα χρόνια ποιος εξακολουθεί να κρατά αυτές τις πληροφορίες, αν τις έχει διαβιβάσει αλλού ή με ποια άλλα στοιχεία τις έχει συνδέσει.
Η προστασία της ιδιωτικότητας συζητείται συχνά σαν να εξαρτάται κυρίως από εμάς: βάλε ισχυρό κωδικό, μην ανοίγεις ύποπτα μηνύματα, πρόσεχε τι δημοσιεύεις. Χρήσιμες συμβουλές, αλλά μέχρι ενός σημείου. Ο πολίτης δεν μπορεί να ελέγξει μια αγορά δεδομένων την οποία σε μεγάλο βαθμό ούτε βλέπει.
Γι’ αυτό η ιστορία με το τηλέφωνο του πρωθυπουργού αξίζει να μείνει στη συζήτηση και μετά την απάντηση για το αν υπήρξε κυβερνοπαραβίαση. Έφερε μπροστά μας κάτι πολύ πιο πεζό: προσωπικά στοιχεία που μπορεί να κυκλοφορούν για χρόνια, να αντιγράφονται, να συνδέονται μεταξύ τους και να αποκτούν αξία για ανθρώπους και εταιρείες που ο ιδιοκτήτης τους δεν γνωρίζει καν.
Έχουμε μάθει να προστατεύουμε το κινητό που κρατάμε στην τσέπη μας. Για όσα έχουν ήδη φύγει από αυτό, τα πράγματα είναι πολύ λιγότερο ξεκάθαρα.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News