Ποιος ελέγχει τελικά την ιδιωτική υγεία;

Αλεξάνδρα Παναγοπούλου

Η παρουσίαση του MedWatch ήρθε σε μια στιγμή κατά την οποία η συζήτηση για τον έλεγχο των ιδιωτικών ιατρείων είχε ήδη ανοίξει με τον πιο δύσκολο τρόπο. Η υπόθεση του Γιώργου Μαζωνάκη έφερε στο φως ερωτήματα για άδειες, εξοπλισμό, ιατρικές πράξεις και αρμοδιότητες. Λίγες ημέρες αργότερα, το υπουργείο Υγείας παρουσίασε ένα σύστημα που χρησιμοποιεί Τεχνητή Νοημοσύνη για να παρακολουθεί τη δημόσια ψηφιακή παρουσία ιατρείων και άλλων δομών, αναζητώντας ενδείξεις ότι όσα διαφημίζονται δεν συμφωνούν με όσα επιτρέπουν η άδεια και το θεσμικό πλαίσιο.

Έχει ενδιαφέρον ακριβώς επειδή αλλάζει το σημείο από το οποίο αρχίζει ένας έλεγχος. Μέχρι σήμερα, μεγάλο μέρος της διαδικασίας βασιζόταν σε αυτοψίες, δειγματοληπτικούς ελέγχους και καταγγελίες. Ο ίδιος ο Ιατρικός Σύλλογος Αθηνών εξηγεί ότι προηγείται αυτοψία για την αδειοδότηση ενός ιατρείου και ότι στη συνέχεια πραγματοποιούνται έκτακτοι δειγματοληπτικοί έλεγχοι ή έλεγχοι έπειτα από καταγγελία και ενημέρωση άλλων αρμόδιων αρχών. Μόνο στην περιοχή ευθύνης του ΙΣΑ λειτουργούν περισσότεροι από 16.500 φορείς πρωτοβάθμιας φροντίδας.

Ο αριθμός από μόνος του εξηγεί ένα μέρος του προβλήματος. Κανένας ελεγκτικός μηχανισμός δεν μπορεί να βρίσκεται καθημερινά σε χιλιάδες ιατρεία. Ούτε μια αυτοψία μπορεί να περιγράψει για πάντα τη λειτουργία ενός χώρου. Αποτυπώνει αυτό που υπάρχει τη στιγμή κατά την οποία πραγματοποιείται. Αυτό, άλλωστε, αναγνωρίζει και ο ίδιος ο ΙΣΑ.

Το MedWatch έρχεται να καλύψει ένα διαφορετικό πεδίο. Δεν χρειάζεται να περιμένει κάποιος να κάνει καταγγελία για να δει ότι ένα ιατρείο, ένα κέντρο αισθητικής ή ακόμη και ένα spa διαφημίζει μια συγκεκριμένη ιατρική πράξη. Μπορεί να αναζητήσει την πληροφορία εκεί όπου σήμερα διακινείται μεγάλο μέρος της: σε ιστοσελίδες, social media, διαφημίσεις και πλατφόρμες. Στην πιλοτική εφαρμογή του στην Αττική ελέγχθηκαν περίπου 8.500 δομές και προέκυψαν χιλιάδες ευρήματα προς αξιολόγηση, με 231 μονάδες να κατατάσσονται στις περιπτώσεις αυξημένης σοβαρότητας. Οι επισημάνσεις αυτές δεν αποτελούν διαπιστωμένες παραβάσεις· απαιτείται στη συνέχεια διοικητικός ή πειθαρχικός έλεγχος.

Εκεί ίσως  βρίσκεται το πιο ενδιαφέρον μέρος της σημερινής είδησης. Όχι στο γεγονός ότι χρησιμοποιείται AI, όσο εντυπωσιακό κι αν ακούγεται, αλλά στο τι ακολουθεί αφού το σύστημα βρει κάτι.

Μια ανάρτηση μπορεί να δείξει ότι κάποιος διαφημίζει πλασμαφαίρεση. Δεν μπορεί να δείξει με βεβαιότητα τι μηχάνημα βρίσκεται πίσω από μια κλειστή πόρτα, ποιος το χειρίζεται, με ποιον τρόπο χρησιμοποιείται ή τι ακριβώς συνέβη σε έναν ασθενή. Αυτά εξακολουθούν να απαιτούν ανθρώπινο έλεγχο, πρόσβαση στον χώρο, έγγραφα, τεχνική και ιατρική γνώση και, όπου χρειάζεται, τη συνδρομή των αρμόδιων κρατικών αρχών.

Αυτή η διάκριση έχει σημασία και για έναν ακόμη λόγο. Τις τελευταίες ημέρες ακούστηκε πολλές φορές το ερώτημα «ποιος ήταν αρμόδιος;». Η απάντηση δεν είναι πάντοτε μία. Ο ΙΣΑ δηλώνει αρμόδιος για την αδειοδότηση, τον έλεγχο και την εποπτεία των ιατρείων της περιφέρειάς του, επισημαίνει όμως ότι οι επιτροπές του δεν διαθέτουν τις διωκτικές ή ευρύτερες ελεγκτικές εξουσίες κρατικών μηχανισμών όπως η Εθνική Αρχή Διαφάνειας, η Αστυνομία ή άλλες αρχές.

Αυτό δεν είναι μια λεπτομέρεια του διοικητικού δικαίου που αφορά μόνο τους ειδικούς. Για τον ασθενή, όλοι αυτοί οι διαχωρισμοί καταλήγουν σε ένα πολύ απλούστερο ερώτημα: όταν μπαίνω σε έναν αδειοδοτημένο χώρο και μου προτείνεται μια ιατρική πράξη, ποιος έχει βεβαιωθεί ότι όσα πρόκειται να γίνουν εκεί επιτρέπονται;

Το υπουργείο ανακοίνωσε και δεύτερο εργαλείο, μια εφαρμογή μέσω της οποίας ο πολίτης θα μπορεί να ελέγχει στοιχεία για τον γιατρό και την άδεια της δομής. Η εφαρμογή δεν λειτουργεί ακόμη, καθώς απαιτούνται νομοθετικές ρυθμίσεις και διευκρινίσεις για ζητήματα προσωπικών δεδομένων. Η δυνατότητα αυτή ασφαλώς προσθέτει πληροφορία που σήμερα δεν είναι εύκολα προσβάσιμη στον ασθενή.

Δεν απαντά, ωστόσο, στο ίδιο ερώτημα με τον έλεγχο. Άλλο να γνωρίζει κάποιος τι επιτρέπεται να κάνει ένα ιατρείο και άλλο να διαπιστώνεται αν πράγματι κάνει μόνο αυτό.

Υπάρχει μια φράση από τη σημερινή παρουσίαση που ίσως αξίζει περισσότερο από όλη τη συζήτηση γύρω από την Τεχνητή Νοημοσύνη. Ο Γιώργος Πατούλης ανέφερε ότι ο ΙΣΑ έχει πραγματοποιήσει χιλιάδες ελέγχους τα τελευταία χρόνια, προσθέτοντας ότι «φαίνεται ότι ο τρόπος δεν ήταν αποτελεσματικός».

Εδώ έχουμε ένα σοβαρό ερώτημα για την επόμενη ημέρα και δεν αφορά το αν ένα λογισμικό μπορεί να ψάξει καλύτερα το Instagram. Γιατί αυτό σίγουρα το μπορεί. Το ερώτημα είναι το τι γίνεται όταν βρει κάτι που αξίζει να ελεγχθεί.

Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη

Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.

Viber: +306909196125

Στείλε μήνυμα στο Viber

Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News