Πολλαπλή σκλήρυνση και στοματική υγεία: Το βακτήριο των ούλων που μπορεί να επηρεάζει την αναπηρία
Νέα έρευνα συνδέει το Fusobacterium nucleatum με μεγαλύτερη νευρολογική επιβάρυνση, ανοίγοντας τη συζήτηση για έναν «άξονα στόματος – εγκεφάλου».
Όλο και περισσότερα επιστημονικά δεδομένα καταλήγουν στο ίδιο συμπέρασμα: η στοματική υγεία δεν αφορά μόνο τα δόντια και τα ούλα. Η περιοδοντίτιδα, μια σοβαρή και χρόνια φλεγμονώδης νόσος των ούλων, έχει ήδη συνδεθεί με παθήσεις όπως ο διαβήτης, η αθηροσκλήρωση και η ρευματοειδής αρθρίτιδα. Τώρα, μια νέα μελέτη φέρνει στο προσκήνιο μια ακόμη πιθανή σύνδεση – αυτή με την πολλαπλή σκλήρυνση.
Η έρευνα, που δημοσιεύεται στο επιστημονικό περιοδικό Scientific Reports, εντοπίζει συσχέτιση μεταξύ του στοματικού βακτηρίου Fusobacterium nucleatum και του επιπέδου αναπηρίας σε άτομα με πολλαπλή σκλήρυνση. Τα ευρήματα ενισχύουν την υπόθεση ενός «άξονα στόματος – εγκεφάλου», μέσω του οποίου η χρόνια στοματική φλεγμονή μπορεί να επηρεάζει τη νευρολογική πορεία της νόσου.
Ένα αυξανόμενο φορτίο για τη δημόσια υγεία
Η πολλαπλή σκλήρυνση είναι μια χρόνια φλεγμονώδης αυτοάνοση νόσος που προσβάλλει τη μυελίνη – το προστατευτικό περίβλημα των νευρικών ινών στον εγκέφαλο και το νωτιαίο μυελό. Η βλάβη αυτή διαταράσσει την επικοινωνία μεταξύ εγκεφάλου και σώματος, οδηγώντας σε κινητικές, αισθητηριακές και γνωστικές διαταραχές.
Αν και η ακριβής αιτία παραμένει άγνωστη, παράγοντες όπως οι ιογενείς λοιμώξεις, το κάπνισμα, η ανεπάρκεια βιταμίνης D και η γενετική προδιάθεση θεωρούνται σημαντικοί. Από τη δεκαετία του 1980, τα περιστατικά αυξάνονται σταθερά, εξέλιξη που αποδίδεται εν μέρει σε περιβαλλοντικές αλλαγές και στον σύγχρονο τρόπο ζωής.
Μέχρι σήμερα, μεγάλο μέρος της έρευνας έχει εστιάσει στο εντερικό μικροβίωμα. Πλέον, το ενδιαφέρον στρέφεται και προς άλλα «οικοσυστήματα» του σώματος, όπως το στόμα.
Περιοδοντίτιδα: Η χρόνια φλεγμονή που δεν είναι αθώα
Η περιοδοντική νόσος είναι μια χρόνια βακτηριακή λοίμωξη που προσβάλλει τους ιστούς που στηρίζουν τα δόντια. Προκαλεί επίμονη φλεγμονή και, αν δεν αντιμετωπιστεί, μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια δοντιών. Υπολογίζεται ότι επηρεάζει το 40–60% των ενηλίκων παγκοσμίως.
Η επιστήμη έχει δείξει ότι η περιοδοντίτιδα δεν περιορίζεται στο στόμα. Τα βακτήρια και οι φλεγμονώδεις ουσίες μπορούν να περάσουν στην κυκλοφορία του αίματος, επηρεάζοντας όργανα και συστήματα σε ολόκληρο το σώμα.
Πώς έγινε η μελέτη
Για να διερευνήσουν τη σχέση στοματικών βακτηρίων και νευρολογικών παθήσεων, οι ερευνητές ανέλυσαν δείγματα από τη γλώσσα ασθενών που είχαν διαγνωστεί με:
-
πολλαπλή σκλήρυνση
-
διαταραχή του φάσματος της οπτικής νευρομυελίτιδας (NMOSD)
-
νόσο που σχετίζεται με αντισώματα της γλυκοπρωτεΐνης των ολιγοδενδροκυττάρων της μυελίνης (MOGAD)
Οι παθήσεις αυτές έχουν κοινά φλεγμονώδη χαρακτηριστικά, αλλά διαφορετικούς παθογενετικούς μηχανισμούς. Οι επιστήμονες μέτρησαν την παρουσία περιοδοντικών βακτηρίων και κατέταξαν τα επίπεδα ως «υψηλά» (ανώτερο 25%) ή «χαμηλά» (υπόλοιπο 75%). Στη συνέχεια, συνέκριναν τα δεδομένα με τη σοβαρότητα της νόσου, χρησιμοποιώντας την Κλίμακα Διευρυμένης Κατάστασης Αναπηρίας (EDSS), που κυμαίνεται από 0 έως 10.
Το Fusobacterium nucleatum στο επίκεντρο
Τα αποτελέσματα ήταν ιδιαίτερα εντυπωσιακά για την πολλαπλή σκλήρυνση. Οι ασθενείς με υψηλή αφθονία Fusobacterium nucleatum παρουσίασαν σημαντικά μεγαλύτερη αναπηρία σε σχέση με όσους είχαν χαμηλότερα επίπεδα. Η συσχέτιση παρέμεινε ισχυρή ακόμη και όταν λήφθηκαν υπόψη η ηλικία, η διάρκεια της νόσου, ο υποτύπος και ο αριθμός των υποτροπών.
Συγκεκριμένα, περίπου 61,5% των ασθενών με υψηλά επίπεδα του βακτηρίου ανήκαν στην κατηγορία μέτριας έως σοβαρής αναπηρίας. Ακόμη υψηλότερη επιβάρυνση παρατηρήθηκε σε όσους έφεραν το Fusobacterium nucleatum σε συνδυασμό με τουλάχιστον ένα ακόμη παθογόνο των ούλων.
Αντίθετα, δεν διαπιστώθηκε ανάλογη συσχέτιση στις άλλες δύο νευροφλεγμονώδεις παθήσεις που εξετάστηκαν.
Τι σημαίνουν αυτά τα ευρήματα
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η μελέτη δείχνει συσχέτιση και όχι αιτιώδη σχέση. Ωστόσο, η στοματική κοιλότητα αποτελεί μια γνωστή – και το σημαντικότερο, τροποποιήσιμη – πηγή χρόνιας φλεγμονής.
Το γεγονός ότι η παρουσία ενός συγκεκριμένου βακτηρίου σχετίζεται με αυξημένη αναπηρία εγείρει σοβαρά ερωτήματα:
-
Μπορεί η χρόνια στοματική φλεγμονή να επιδεινώνει τη νευροφλεγμονή;
-
Θα μπορούσε η καλύτερη στοματική υγιεινή να επηρεάσει την πορεία της νόσου;
-
Έχουν ρόλο οι οδοντιατρικές παρεμβάσεις στη διαχείριση της πολλαπλής σκλήρυνσης;
Το επόμενο βήμα της έρευνας
Οι επιστήμονες σκοπεύουν να διερευνήσουν αν η θεραπεία της περιοδοντίτιδας και η συστηματική φροντίδα της στοματικής υγείας μπορούν να μειώσουν τη φλεγμονή και ενδεχομένως να περιορίσουν την εξέλιξη της αναπηρίας σε άτομα με πολλαπλή σκλήρυνση.
«Φωτίζοντας» μια μέχρι τώρα ανεξερεύνητη σχέση μεταξύ στόματος και εγκεφάλου, η μελέτη ανοίγει τον δρόμο για νέες, πιο ολιστικές προσεγγίσεις στη διαχείριση της νόσου.
Συμπέρασμα
Η στοματική υγεία φαίνεται πως δεν είναι απλώς θέμα αισθητικής ή πρόληψης τερηδόνας. Μπορεί να αποτελεί κρίσιμο παράγοντα στη συνολική υγεία και, όπως δείχνουν τα νέα δεδομένα, ενδεχομένως και στη βαρύτητα νευρολογικών παθήσεων όπως η πολλαπλή σκλήρυνση. Ένα ακόμη κομμάτι στο παζλ που δείχνει ότι το σώμα λειτουργεί ως ενιαίο σύστημα – και όχι ως ξεχωριστά, ασύνδετα μέρη.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
