Pop χωρίς σύνταξη: Madonna και Rolling Stones ξαναμπαίνουν στο παιχνίδι

Η Madonna επέστρεψε με το Confessions II και οι Rolling Stones με το Foreign Tongues, δύο νέες κυκλοφορίες που φέρνουν ξανά στο προσκήνιο ονόματα που δεν χρειάζονται συστάσεις. Σε μια μουσική αγορά που κινείται με streaming, social media, playlists και γρήγορη κατανάλωση, οι παλιοί μύθοι της pop και της rock δοκιμάζουν κάτι πιο δύσκολο από τη νοσταλγία: να ακουστούν στο παρόν.

Οι μεγάλοι μύθοι δεν επιστρέφουν ποτέ μόνοι τους

Κάθε φορά που ένα μεγάλο όνομα επιστρέφει με νέο υλικό, η κουβέντα ξεκινά σχεδόν αυτόματα από το παρελθόν. Τι είχε κάνει τότε. Ποια ήταν η μεγάλη του εποχή. Ποιος δίσκος θεωρείται αξεπέραστος. Ποια εικόνα έμεινε περισσότερο.

Με τη Madonna και τους Rolling Stones αυτό είναι αναπόφευκτο. Δεν γίνεται να τους ακούσεις σαν να εμφανίστηκαν χθες. Το βάρος της ιστορίας τους μπαίνει μαζί τους στο δωμάτιο.

Η διαφορά είναι ότι σήμερα το comeback δεν αρκεί να πουλήσει μνήμη. Η μουσική βιομηχανία είναι γεμάτη παλιές επιτυχίες που ανακυκλώνονται σε playlists, βίντεο, trends και soundtracks. Ο ακροατής μπορεί να επιστρέψει σε οποιαδήποτε εποχή με δύο κλικ. Άρα, όταν ένας καλλιτέχνης με τέτοια διαδρομή κυκλοφορεί καινούργιο υλικό, το ερώτημα είναι πιο απαιτητικό: έχει κάτι να προσθέσει ή απλώς ξανανοίγει το αρχείο του;

Η Madonna και το dancefloor ως παλιά γλώσσα με νέο βάρος

Το Confessions II της Madonna πατά εμφανώς πάνω στη μνήμη του Confessions on a Dance Floor, ενός από τα πιο χαρακτηριστικά της άλμπουμ των 00s. Η επιστροφή στο dancefloor δεν είναι τυχαία. Για τη Madonna, ο χορός δεν υπήρξε ποτέ μόνο διασκέδαση. Ήταν εικόνα, σώμα, σκηνή, έλεγχος, σεξουαλικότητα, μεταμόρφωση.

Το ενδιαφέρον εδώ δεν είναι απλώς ότι επιστρέφει σε έναν ήχο που αγαπήθηκε. Είναι ότι το κάνει σε μια ηλικία και σε μια εποχή όπου η pop βιομηχανία δυσκολεύεται ακόμη να διαχειριστεί τις γυναίκες που μεγαλώνουν δημόσια.

Η Madonna έχει περάσει δεκαετίες αλλάζοντας πρόσωπα. Κάθε περίοδός της είχε άλλη αισθητική, άλλο σώμα, άλλο βλέμμα, άλλη πρόκληση. Τώρα η πρόκληση είναι διαφορετική: να χρησιμοποιήσει την ίδια της τη μνήμη χωρίς να γίνει καρικατούρα του παρελθόντος της.

Αυτό είναι λεπτή ισορροπία. Η νοσταλγία μπορεί εύκολα να γίνει παγίδα. Μπορεί όμως και να λειτουργήσει σαν υλικό, αρκεί να μην αντιμετωπίζεται σαν μουσειακό έκθεμα.

Οι Rolling Stones και η διάρκεια που έγινε μέρος του μύθου

Οι Rolling Stones είναι άλλη περίπτωση. Εδώ δεν μιλάμε μόνο για επιστροφή. Μιλάμε για μια μπάντα που έχει κάνει τη διάρκεια μέρος της ταυτότητάς της.

Κάθε νέο άλμπουμ τους κουβαλά μια σχεδόν παράλογη απορία: πώς γίνεται ακόμη; Πώς γίνεται μια μπάντα που έχει συνδεθεί με τόσες δεκαετίες rock ιστορίας να συνεχίζει να γράφει, να ηχογραφεί, να διεκδικεί χώρο;

Το Foreign Tongues έρχεται μετά το Hackney Diamonds και βρίσκει τους Stones σε μια φάση όπου το κοινό δεν περιμένει από αυτούς να ανακαλύψουν ξανά τη rock. Περιμένει, όμως, να ακούσει αν μπορούν ακόμη να παίξουν με ενέργεια, νεύρο και λόγο ύπαρξης.

Κανείς δεν ζητά από τους Rolling Stones να ακουστούν σαν νέο συγκρότημα. Αυτό θα ήταν αστείο. Το ζητούμενο είναι αν μπορούν να ακουστούν σαν μπάντα που δεν έχει γίνει μόνο αναμνηστικό. Και αυτό, για καλλιτέχνες με τέτοια διαδρομή, είναι ήδη αρκετά δύσκολο.

Η μουσική αγορά αγαπά τους παλιούς μύθους

Το σημερινό μουσικό τοπίο ευνοεί παράξενα τέτοιες επιστροφές. Από τη μία, όλα αλλάζουν γρήγορα. Από την άλλη, τα μεγάλα ονόματα έχουν κάτι που η αγορά ψάχνει διαρκώς: αναγνωρισιμότητα.

Ένα παλιό τραγούδι μπορεί να γίνει ξανά γνωστό μέσα από μια σειρά. Ένα ρεφρέν μπορεί να γίνει TikTok trend. Ένας δίσκος μπορεί να επιστρέψει στις λίστες επειδή μια νέα γενιά τον ανακάλυψε χωρίς να έχει ζήσει την εποχή του.

Η Madonna και οι Rolling Stones δεν μπαίνουν σε αυτό το περιβάλλον ως απλοί “παλιοί”. Μπαίνουν ως ονόματα που έχουν ήδη σύμβολα, εικόνες, ιστορίες, αντιφάσεις, κοινό και υλικό για επαναχρησιμοποίηση. Αυτό τους δίνει πλεονέκτημα, αλλά και τους εκθέτει περισσότερο.

Γιατί το νέο υλικό τους δεν ακούγεται ποτέ μόνο του. Συγκρίνεται με δεκαετίες. Με παλιά άλμπουμ. Με συναυλίες. Με νεανικές εικόνες. Με εποχές που το κοινό έχει συχνά εξιδανικεύσει.

Το δύσκολο δεν είναι να επιστρέψεις, είναι να μη μοιάζεις περιττός

Στη μουσική, το παρελθόν είναι ευλογία και βάρος μαζί. Σε κρατά ορατό, αλλά μπορεί να σε ακινητοποιήσει. Σου δίνει κοινό, αλλά σου αφαιρεί την αθωότητα κάθε νέας αρχής.

Γι’ αυτό και οι επιστροφές της Madonna και των Rolling Stones έχουν ενδιαφέρον πέρα από τα ίδια τα άλμπουμ. Δείχνουν πώς δύο μεγάλοι μουσικοί μύθοι προσπαθούν να σταθούν σε μια αγορά που ζητά διαρκώς κάτι καινούργιο, αλλά καταναλώνει με πάθος ό,τι αναγνωρίζει ήδη.

Δεν χρειάζεται κάθε νέο τραγούδι τους να γίνει κλασικό. Δεν χρειάζεται κάθε άλμπουμ να σταθεί δίπλα στις καλύτερες στιγμές τους. Αυτό που έχει σημασία είναι ότι εξακολουθούν να παράγουν υλικό, να προκαλούν συζήτηση, να εκτίθενται στην κρίση του παρόντος.

Για έναν καλλιτέχνη που έχει ήδη γράψει ιστορία, αυτό είναι ίσως πιο ριψοκίνδυνο από μια ασφαλή περιοδεία με τις παλιές επιτυχίες.

Η Madonna ξαναπιάνει το dancefloor γνωρίζοντας ότι κάθε της κίνηση θα διαβαστεί μέσα από την ηλικία, την εικόνα και το παρελθόν της. Οι Rolling Stones κυκλοφορούν νέο άλμπουμ γνωρίζοντας ότι κάθε riff θα ακουστεί δίπλα σε εξήντα χρόνια rock μνήμης.

Και οι δύο, με διαφορετικό τρόπο, κάνουν το ίδιο πράγμα: δεν αφήνουν την ιστορία τους να μείνει μόνο σε επανεκδόσεις, ντοκιμαντέρ και anniversary playlists. Την ξαναβάζουν σε κυκλοφορία, με όλο το ρίσκο που έχει αυτό.

Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News