Πώς ο Τραμπ απειλεί εμμέσως 9 χώρες με την «οικονομική D-Day» για το Ιράν

Πελοπόννησος Newsroom

Νέα κλιμάκωση της πίεσης προς το Ιράν προαναγγέλλει ο Ντόναλντ Τραμπ, μεταφέροντας πλέον το βάρος της αμερικανικής στρατηγικής στο οικονομικό πεδίο και προειδοποιώντας παράλληλα τις χώρες που συνεχίζουν να διατηρούν εμπορικές και ενεργειακές σχέσεις με την Τεχεράνη.

Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει περιγράψει την επόμενη φάση των μέτρων ως μια «οικονομική D-Day», ενώ προειδοποιεί ότι οι συνέπειες δεν θα περιοριστούν στο Ιράν, αλλά μπορεί να επηρεάσουν και χώρες ή επιχειρήσεις που προσφέρουν στην Τεχεράνη οικονομική «ανάσα».

Ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, δήλωσε ότι η Ουάσινγκτον προετοιμάζει τις «σκληρότερες κυρώσεις στην ιστορία» κατά του Ιράν, ενώ ανακοίνωσε ότι περισσότερες λεπτομέρειες θα παρουσιαστούν τη Δευτέρα.

Η νέα αμερικανική εκστρατεία έρχεται σε μια περίοδο ιδιαίτερα υψηλής έντασης στη Μέση Ανατολή, με την ενέργεια, τις κυρώσεις και την ασφάλεια στον Περσικό Κόλπο να βρίσκονται στο επίκεντρο. Την ίδια ώρα, το Brent έχει κινηθεί κοντά στα 95 δολάρια το βαρέλι, καθώς οι αγορές ανησυχούν για τις εξελίξεις στην περιοχή.

Κίνα: Ο μεγαλύτερος αγοραστής ιρανικού πετρελαίου

Το μεγαλύτερο πρόβλημα για την Ουάσινγκτον είναι η Κίνα, η οποία παραμένει ο σημαντικότερος αγοραστής ιρανικού πετρελαίου.

Σύμφωνα με το Reuters, η Κίνα αγόρασε κατά μέσο όρο περίπου 1,38 εκατ. βαρέλια ιρανικού πετρελαίου την ημέρα το 2025, με πάνω από το 80% των θαλάσσιων εξαγωγών του Ιράν να κατευθύνεται προς την κινεζική αγορά.

Η Τεχεράνη χρησιμοποιεί ένα σύνθετο δίκτυο εταιρειών, μεσαζόντων και χρηματοπιστωτικών μηχανισμών για να παρακάμπτει τις αμερικανικές κυρώσεις. Η Ουάσινγκτον έχει ήδη επιβάλει κυρώσεις σε κινεζικό ανεξάρτητο διυλιστήριο που αγόραζε ιρανικό πετρέλαιο και έχει προειδοποιήσει για πιέσεις και σε κινεζικές τράπεζες.

Το Πεκίνο, από την πλευρά του, υποστηρίζει ότι οι κυρώσεις και η οικονομική πίεση δεν αποτελούν λύση και καλεί τις εμπλεκόμενες πλευρές να επιδιώξουν διπλωματική διέξοδο.

ΗΑΕ: Ένας κρίσιμος οικονομικός δίαυλος που έκλεισε

Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα αποτελούσαν επί χρόνια έναν από τους σημαντικότερους οικονομικούς διαύλους του Ιράν, κυρίως μέσω του Ντουμπάι και των επανεξαγωγών.

Το 2024 αντιπροσώπευαν περίπου 30% των εισαγωγών του Ιράν, συνολικής αξίας 21 δισ. δολαρίων, ενώ το μη πετρελαϊκό εμπόριο μεταξύ των δύο χωρών έφτασε τα 6,6 δισ. δολάρια.

Ωστόσο, η κατάσταση έχει αλλάξει δραματικά. Αυτή την εβδομάδα τα ΗΑΕ ανακοίνωσαν την αναστολή όλων των χρηματοπιστωτικών και οικονομικών συναλλαγών με το Ιράν, επικαλούμενα την κλιμάκωση και την απειλή πυραυλικών επιθέσεων.

Τουρκία: Εμπόριο 5-6 δισ. δολαρίων

Η Τουρκία αποτελεί έναν ακόμη κρίσιμο οικονομικό εταίρο της Τεχεράνης.

Το διμερές εμπόριο κινείται περίπου στα 5-6 δισ. δολάρια ετησίως, με την ενέργεια να αποτελεί σημαντικό μέρος των συναλλαγών. Η Τουρκία εισάγει ιρανικό φυσικό αέριο, ενώ παράλληλα εξάγει βιομηχανικά και καταναλωτικά προϊόντα προς το Ιράν.

Η Άγκυρα μέχρι σήμερα δεν έχει δείξει πρόθεση να διακόψει τις εμπορικές σχέσεις της με την Τεχεράνη. Παράλληλα, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν έχει ζητήσει από τον Τραμπ να επιδιώξει διάλογο με το Ιράν, προσφέροντας τη μεσολαβητική συνδρομή της Τουρκίας.

Ιράκ: Ενεργειακή εξάρτηση από την Τεχεράνη

Ιδιαίτερα δύσκολη είναι η θέση του Ιράκ, το οποίο διατηρεί στενές οικονομικές σχέσεις με το Ιράν παρά την παράλληλη συνεργασία του με τις ΗΠΑ.

Το διμερές εμπόριο ξεπέρασε τα 10 δισ. δολάρια το 2025, ενώ το Ιράκ πληρώνει περίπου 4-5 δισ. δολάρια ετησίως για ιρανικό φυσικό αέριο, το οποίο χρησιμοποιείται για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.

Μια αυστηρότερη εφαρμογή αμερικανικών κυρώσεων θα μπορούσε να δημιουργήσει σοβαρά προβλήματα στη Βαγδάτη, καθώς θα πρέπει να συνεχίσει να εξασφαλίζει ενεργειακές προμήθειες από το Ιράν χωρίς να βρεθεί εκτεθειμένη στις αμερικανικές κυρώσεις.

Ομάν και Πακιστάν

Το Ομάν διατηρεί παραδοσιακά στενές σχέσεις με το Ιράν και έχει λειτουργήσει επανειλημμένα ως δίαυλος επικοινωνίας μεταξύ της Τεχεράνης και της Ουάσινγκτον. Το εμπόριο μεταξύ των δύο χωρών έφτασε τα 1,5 δισ. δολάρια το 2025.

Το Πακιστάν, από την άλλη, έχει δεσμευτεί μαζί με το Ιράν να αυξήσει το διμερές εμπόριο στα 10 δισ. δολάρια. Παρά τις προηγούμενες αμερικανικές κυρώσεις, σημαντικό μέρος του εμπορίου πραγματοποιείται μέσω ανεπίσημων διαύλων και αφορά μεταξύ άλλων πετρέλαιο, σιτάρι, ρύζι, ζώα και φάρμακα.

Ινδία: Το εμπόριο έχει ήδη περιοριστεί

Οι εμπορικές σχέσεις Ινδίας και Ιράν έχουν συρρικνωθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια εξαιτίας των αμερικανικών κυρώσεων.

Το διμερές εμπόριο περιορίστηκε στα 1,63 δισ. δολάρια το οικονομικό έτος 2025/26, με τις ινδικές εξαγωγές, κυρίως δημητριακά, τσάι, καφέ και μπαχαρικά, να αποτελούν το μεγαλύτερο μέρος του.

Αρμενία και Αζερμπαϊτζάν

Μικρότερο, αλλά στρατηγικά σημαντικό, είναι το εμπόριο του Ιράν με την Αρμενία. Το 2025 έφτασε τα 768 εκατ. δολάρια, ενώ κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026 αυξήθηκε κατά 8,4%, στα 371,4 εκατ. δολάρια.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η συμφωνία «φυσικού αερίου έναντι ηλεκτρικής ενέργειας», μέσω της οποίας η Αρμενία χρησιμοποιεί ιρανικό φυσικό αέριο για παραγωγή ηλεκτρισμού και επιστρέφει μέρος της ενέργειας στο Ιράν.

Με το Αζερμπαϊτζάν, το εμπόριο αυξήθηκε κατά 4,5% στο πρώτο εξάμηνο του 2026, στα 312,6 εκατ. δολάρια.

Το νέο μέτωπο του Τραμπ

Η Ουάσινγκτον επιχειρεί πλέον να περιορίσει όχι μόνο τις ίδιες τις ιρανικές εξαγωγές, αλλά και ολόκληρο το δίκτυο χωρών, εταιρειών, τραπεζών και διαμεσολαβητών που επιτρέπει στην Τεχεράνη να συνεχίζει να εμπορεύεται.

Το σχέδιο περιλαμβάνει αυστηρότερη επιβολή κυρώσεων στο πετρέλαιο, πιέσεις σε κινεζικά διυλιστήρια και ενδεχομένως μέτρα κατά τραπεζών και χωρών που διευκολύνουν τις ιρανικές συναλλαγές.

Το μεγάλο ερώτημα είναι αν η νέα στρατηγική θα οδηγήσει σε πραγματική οικονομική απομόνωση της Τεχεράνης ή αν θα προκαλέσει νέα σύγκρουση της Ουάσινγκτον με χώρες όπως η Κίνα και η Τουρκία, με πιθανές επιπτώσεις και στις διεθνείς τιμές ενέργειας.

Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη

Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.

Viber: +306909196125

Στείλε μήνυμα στο Viber

Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News