Προτάσεις ΔΝΤ για το στεγαστικό: Φόρος στα κλειστά ακίνητα και επιστροφή ΦΠΑ στις νέες οικοδομές

Μια σειρά από αυστηρές φορολογικές και διαρθρωτικές παρεμβάσεις στην εγχώρια αγορά ακινήτων εισηγείται το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ), προκειμένου να αντιμετωπιστεί η οξύτατη στεγαστική κρίση που πλήττει την Ελλάδα.

Στην ετήσια έκθεσή του για την ελληνική οικονομία, το Ταμείο υπογραμμίζει τις έντονες πιέσεις που υφίστανται τα νοικοκυριά, καθώς οι τιμές πώλησης και τα ενοίκια καταγράφουν αυξήσεις με ρυθμούς σημαντικά ταχύτερους από εκείνους των εισοδημάτων. Σύμφωνα με τους αναλυτές του ΔΝΤ, η ρίζα του προβλήματος δεν εντοπίζεται μόνο στους χαμηλούς ρυθμούς ανέγερσης νέων κτιρίων, αλλά κυρίως στο γεγονός ότι ένα μεγάλο μέρος του υφιστάμενου οικιστικού αποθέματος παραμένει εκτός αγοράς, λόγω έλλειψης πόρων για ανακαίνιση, γραφειοκρατικών ή νομικών κολλημάτων και περίπλοκων ιδιοκτησιακών καθεστώτων.

Πρόσθετη φορολόγηση στα «κλειστά» ακίνητα

Για την τόνωση της προσφοράς, το ΔΝΤ προτείνει την υιοθέτηση ενός ευρωπαϊκού μοντέλου φορολόγησης, στα πρότυπα της Γαλλίας, το οποίο προβλέπει την επιβολή ειδικού τέλους ή επιπλέον φόρου στα «κλειστά» ακίνητα. Στόχος του μέτρου είναι η άσκηση πίεσης στους ιδιοκτήτες, ώστε να οδηγηθούν είτε στην ενοικίαση είτε στην πώληση των ακινήτων τους.

Παράλληλα, το Ταμείο ζητά τον ανασχεδιασμό και την επέκταση των κρατικών προγραμμάτων επιδότησης για ανακαινίσεις, εκτιμώντας ότι η άμεση επανένταξη των παλαιών κατοικιών στην αγορά μπορεί να αποδώσει πολύ πιο γρήγορα αποτελέσματα σε σχέση με τις νέες κατασκευές.

Για τα ενοίκια

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η επιφυλακτική στάση του ΔΝΤ απέναντι στα τρέχοντα μέτρα στήριξης, όπως τα επιδοτούμενα στεγαστικά δάνεια και τα επιδόματα ενοικίου. Η έκθεση επισημαίνει ότι οι εν λόγω ενισχύσεις, αν και προσφέρουν πρόσκαιρη ανακούφιση, ενδέχεται μακροπρόθεσμα να τροφοδοτήσουν περαιτέρω την άνοδο των τιμών, καθώς διογκώνουν τη ζήτηση χωρίς να επιλύουν το έλλειμμα προσφοράς.

Στο μικροσκόπιο μπαίνει και το θεσμικό πλαίσιο των μισθώσεων. Το Ταμείο χαρακτηρίζει την υποχρεωτική τριετή διάρκεια των συμβολαίων ως αντικίνητρο για τους εκμισθωτές και προτείνει τη μείωση του ελάχιστου χρόνου ενοικίασης για μεγαλύτερη ευελιξία. Επιπλέον, ζητά την επιτάχυνση των δικαστικών διαδικασιών για την επίλυση διαφορών μεταξύ ιδιοκτητών και ενοικιαστών, καθώς και τη θέσπιση συστημάτων εγγύησης ενοικίων για τα πιο ευάλωτα στρώματα.

Επαναφορά ΦΠΑ στις οικοδομές

Οι προτάσεις του ΔΝΤ αγγίζουν και το φορολογικό καθεστώς της οικοδομικής δραστηριότητας, καθώς εισηγείται την επανεξέταση της υφιστάμενης αναστολής του ΦΠΑ στις νέες οικοδομές, ανοίγοντας τον δρόμο για την επαναφορά του φόρου στα νεόδμητα ακίνητα.