Προϋπολογισμός 2027: Ποιοι κερδίζουν, πότε πληρώνονται και τα τρία «αγκάθια» της οικονομίας

Αυξήσεις συντάξεων 2,9%, ενίσχυση 400 ευρώ, επίδομα Χριστουγέννων 500 ευρώ στο Δημόσιο και φοροελαφρύνσεις – Οι κίνδυνοι από επενδύσεις, επιτόκια και ενέργεια που μπορεί να ανατρέψουν τις προβλέψεις

Προϋπολογισμός 2027: Ποιοι κερδίζουν, πότε πληρώνονται και τα τρία «αγκάθια» της οικονομίας

Αυξήσεις μισθών και συντάξεων, νέες φορολογικές ελαφρύνσεις και οικονομικές ενισχύσεις για εκατομμύρια πολίτες περιλαμβάνει ο Κρατικός Προϋπολογισμός του 2027, που κατατέθηκε την Παρασκευή 20 Νοεμβρίου στη Βουλή. Πίσω όμως από τις παρεμβάσεις για το διαθέσιμο εισόδημα, το οικονομικό επιτελείο καταγράφει και τρεις σημαντικούς κινδύνους, οι οποίοι θα μπορούσαν να περιορίσουν την ανάπτυξη και να εντείνουν τις πιέσεις σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις.

Ο προϋπολογισμός προβλέπει ανάπτυξη 2,3% για το 2027, έναντι 2% το 2026, με την ελληνική οικονομία να διατηρεί, σύμφωνα με τις κυβερνητικές εκτιμήσεις, υψηλότερο ρυθμό μεγέθυνσης από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης.

Παράλληλα, προβλέπεται υποχώρηση του πληθωρισμού από το 4% στο 2,8%, μείωση της ανεργίας στο 7,9% και περαιτέρω αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους στο 128,5% του ΑΕΠ.

Οι εκτιμήσεις αυτές αποτελούν τη βάση πάνω στην οποία έχει οικοδομηθεί το νέο πακέτο μέτρων. Η πραγματική εξέλιξη της οικονομίας, ωστόσο, θα εξαρτηθεί τόσο από τις εγχώριες επενδύσεις όσο και από τις διεθνείς συνθήκες.

Από τον Ιανουάριο οι πρώτες αυξήσεις σε συντάξεις και εισοδήματα

Η πρώτη ουσιαστική αλλαγή έρχεται με τις συντάξεις του Ιανουαρίου 2027, για τις οποίες προβλέπεται αύξηση 2,9%.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η κατάργηση του συμψηφισμού της αύξησης με την προσωπική διαφορά. Αυτό σημαίνει ότι και οι συνταξιούχοι που εξακολουθούν να διατηρούν προσωπική διαφορά θα μπορούν πλέον να λάβουν ολόκληρη την προβλεπόμενη αύξηση.

Αλλαγές προβλέπονται και για τα αναπηρικά επιδόματα που εντάσσονται στη σχετική ρύθμιση, καθώς θεσπίζεται ετήσια αναπροσαρμογή τους, με εκτιμώμενη αύξηση 2,9% για το 2027.

Παράλληλα, από τον Ιανουάριο θα αρχίσουν να αποτυπώνονται οι φορολογικές ελαφρύνσεις για τους μισθωτούς με τρία εξαρτώμενα παιδιά. Για τους τρίτεκνους προβλέπεται μηδενισμός του φορολογικού συντελεστή στο τμήμα του φορολογητέου εισοδήματος έως 20.000 ευρώ, γεγονός που μεταφράζεται σε μικρότερη μηνιαία παρακράτηση φόρου.

Από την 1η Ιανουαρίου προγραμματίζεται επίσης μείωση του ΦΠΑ από 24% σε 13% για τα είδη γυναικείας υγιεινής και τις πάνες ακράτειας ενηλίκων.

Στο ενεργειακό κόστος των νοικοκυριών προβλέπεται μείωση κατά 50% στη χρέωση Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας για την πρώτη κλίμακα κατανάλωσης ηλεκτρικού ρεύματος.

Απρίλιος με αυξήσεις μισθών και μικρότερες ασφαλιστικές εισφορές

Σημαντικός σταθμός του οικονομικού σχεδιασμού είναι ο Απρίλιος του 2027, όταν προβλέπεται νέα αύξηση του κατώτατου μισθού.

Ο προϋπολογισμός έχει υπολογίσει άνοδο από τα 920 στα 960 ευρώ μικτά, με την τελική απόφαση να αποτελεί αντικείμενο της προβλεπόμενης διαδικασίας καθορισμού του κατώτατου μισθού.

Αντίστοιχη οριζόντια αύξηση προβλέπεται και στις αποδοχές των δημοσίων υπαλλήλων.

Την ίδια περίοδο προγραμματίζεται μείωση των ασφαλιστικών εισφορών στον ιδιωτικό τομέα κατά μισή ποσοστιαία μονάδα, με στόχο την ενίσχυση των καθαρών αποδοχών και τη μείωση του μη μισθολογικού κόστους.

Στους κεντρικούς στόχους της κυβέρνησης παραμένει η αύξηση του κατώτατου μισθού στα 1.000 ευρώ έως το 2028, μέσα από δύο διαδοχικές αναπροσαρμογές.

Φοροελαφρύνσεις για επαγγελματίες, αγρότες και ιδιοκτήτες

Σημαντικές παρεμβάσεις περιλαμβάνονται και στο φορολογικό πεδίο.

Για τους κατά κύριο επάγγελμα αγρότες προβλέπεται μηδενικός φορολογικός συντελεστής στο εισόδημα από αγροτική δραστηριότητα έως 20.000 ευρώ, με εφαρμογή στις φορολογικές δηλώσεις του 2027.

Οι συνεπείς ελεύθεροι επαγγελματίες, εφόσον πληρούν συγκεκριμένες προϋποθέσεις ως προς τις ηλεκτρονικές συναλλαγές, τη διαβίβαση στοιχείων στο myDATA και τις φορολογικές και εργατικές υποχρεώσεις τους, θα απαλλάσσονται από ορισμένες προσαυξήσεις του τεκμαρτού εισοδήματος.

Επιπλέον, η προκαταβολή φόρου για τους ελεύθερους επαγγελματίες προβλέπεται να μειωθεί από 55% σε 50% για τα εισοδήματα του 2027. Η συγκεκριμένη αλλαγή θα αποτυπωθεί στις εκκαθαρίσεις του 2028.

Στο σχέδιο περιλαμβάνεται επίσης κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος για νομικά πρόσωπα στην περιφέρεια, με συγκεκριμένες γεωγραφικές προϋποθέσεις.

Για τα εισοδήματα από ενοίκια εφαρμόζεται νέος συντελεστής 25% στο τμήμα μεταξύ 12.000 και 24.000 ευρώ, ενώ προβλέπονται παρεμβάσεις στον ΕΝΦΙΑ για κύριες κατοικίες μικρών οικισμών, υπό συγκεκριμένα κριτήρια πληθυσμού και αξίας ακινήτου.

Τα 400 ευρώ των συνταξιούχων και το επίδομα Χριστουγέννων

Ξεχωριστή θέση στον προϋπολογισμό έχουν οι ετήσιες οικονομικές ενισχύσεις.

Η ενίσχυση του Νοεμβρίου για τους συνταξιούχους αυξάνεται από τα 300 στα 400 ευρώ καθαρά, με τη ρύθμιση να ξεκινά ήδη από τον Νοέμβριο του 2026.

Η παροχή επεκτείνεται στους συνταξιούχους ηλικίας άνω των 65 ετών, ενώ καλύπτει επίσης δικαιούχους αναπηρικών παροχών και ανασφάλιστους υπερήλικες, σύμφωνα με τις προϋποθέσεις κάθε κατηγορίας.

Για τους δημοσίους υπαλλήλους και λειτουργούς προβλέπεται η καταβολή επιδόματος Χριστουγέννων ύψους 500 ευρώ μικτά, για πρώτη φορά τον Δεκέμβριο του 2027.

Το καθαρό ποσό θα είναι μικρότερο, ανάλογα με τη φορολογία και τις ασφαλιστικές κρατήσεις. Σε περιπτώσεις μειωμένης απασχόλησης ή μικρότερης περιόδου υπηρεσίας προβλέπεται αναλογικός υπολογισμός.

Παράλληλα, ο σχεδιασμός περιλαμβάνει νέο στεγαστικό πρόγραμμα «Σπίτι μου ΙΙΙ», με πόρους ύψους 2 δισ. ευρώ, καθώς και ειδικό επενδυτικό λογαριασμό για παιδιά, στον οποίο προβλέπεται κρατική συνεισφορά έως 1.200 ευρώ ετησίως, ανάλογα με τις καταθέσεις των γονέων.

Τα τρία σενάρια που μπορεί να ανατρέψουν τις προβλέψεις

Παρά τις παρεμβάσεις για την ενίσχυση των εισοδημάτων, η εισηγητική έκθεση του προϋπολογισμού περιλαμβάνει και τρεις ασκήσεις προσομοίωσης δυσμενών οικονομικών εξελίξεων.

Πρόκειται για υποθετικά σενάρια και όχι για προβλέψεις ότι οι συγκεκριμένες εξελίξεις θα πραγματοποιηθούν.

Το πρώτο σενάριο αφορά την υποχώρηση των ιδιωτικών επενδύσεων. Εάν οι επενδύσεις κινηθούν 10% χαμηλότερα από τις αρχικές εκτιμήσεις, ο ρυθμός ανάπτυξης θα μπορούσε να περιοριστεί στο 1,5%, αντί του 2,3% που προβλέπει ο προϋπολογισμός.

Η εξέλιξη αυτή θα επηρέαζε αρνητικά την οικονομική δραστηριότητα, τα φορολογικά έσοδα και τη δυνατότητα αποκλιμάκωσης του δημόσιου χρέους.

Το δεύτερο σενάριο εξετάζει μια νέα άνοδο των επιτοκίων. Εάν η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα αύξανε τα επιτόκια κατά 1,5 ποσοστιαία μονάδα, το κόστος δανεισμού θα επιβάρυνε νοικοκυριά και επιχειρήσεις.

Σύμφωνα με την προσομοίωση, το πραγματικό ΑΕΠ θα διαμορφωνόταν κατά 0,25% χαμηλότερα σε σχέση με το βασικό σενάριο, ενώ η ιδιωτική κατανάλωση θα υποχωρούσε κατά 0,28%.

Το τρίτο σενάριο συνδέεται με μια νέα ενεργειακή αναταραχή. Εάν η τιμή του πετρελαίου αυξανόταν κατά 30 δολάρια το βαρέλι σε σχέση με τη βασική παραδοχή, ο εναρμονισμένος πληθωρισμός θα μπορούσε να φτάσει στο 3,6%.

Σε αυτή την περίπτωση, η ανάπτυξη θα περιοριζόταν στο 1,9%, ενώ οι ανατιμήσεις στα καύσιμα, στις μεταφορές και στην παραγωγή θα ασκούσαν νέες πιέσεις στην αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών.

Το συγκεκριμένο σενάριο παρουσιάζει και μια ιδιαίτερη δημοσιονομική αντίφαση: παρά την υποχώρηση της πραγματικής οικονομικής δραστηριότητας, ο λόγος δημόσιου χρέους προς ΑΕΠ θα μπορούσε να εμφανίζεται βελτιωμένος, επειδή ο υψηλότερος πληθωρισμός αυξάνει αριθμητικά το ονομαστικό ΑΕΠ.

Το κρίσιμο στοίχημα για το 2027

Σύμφωνα με τις προβλέψεις του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, η ελληνική οικονομία αναμένεται να συνεχίσει την αναπτυξιακή της πορεία, με αύξηση των επενδύσεων κατά 7,9% και μείωση της ανεργίας.

Ωστόσο, η εξέλιξη του διαθέσιμου εισοδήματος δεν εξαρτάται μόνο από τις ονομαστικές αυξήσεις μισθών και συντάξεων ή από τη μείωση της φορολογίας.

Εξίσου σημαντική είναι η πορεία των τιμών, ιδιαίτερα στην ενέργεια, στη στέγαση και στα βασικά αγαθά, καθώς ένας υψηλότερος πληθωρισμός μπορεί να περιορίσει στην πράξη την αγοραστική αξία των αυξήσεων.

Για το 2027, επομένως, το βασικό ζητούμενο δεν είναι μόνο η υλοποίηση των μέτρων που προβλέπει ο προϋπολογισμός, αλλά και το κατά πόσο η ανάπτυξη και η αποκλιμάκωση του πληθωρισμού θα επιτρέψουν στα νοικοκυριά να δουν πραγματική βελτίωση στην καθημερινότητά τους.

Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη

Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.

Viber: +306909196125

Από το Δίκτυο