Ρήγμα στη Σένγκεν: Ισπανία και Ιταλία επαναφέρουν συνοριακούς ελέγχους – Η Θέουτα διχάζει την Ευρώπη

Πελοπόννησος Newsroom

Η μεταναστευτική κρίση στη Θέουτα πέρασε πλέον από τα εξωτερικά σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο εσωτερικό της ζώνης Σένγκεν, με Ισπανία και Ιταλία να ανταλλάσσουν μέτρα και προειδοποιήσεις και τη σύγκρουση ανάμεσα στη Μαδρίτη και τη Ρώμη να κλιμακώνεται επικίνδυνα.

Η ισπανική κυβέρνηση ανακοίνωσε την επαναφορά συνοριακών ελέγχων για επιβάτες που φτάνουν αεροπορικώς και διά θαλάσσης από την Ιταλία, απαντώντας στους ελέγχους που είχε ήδη επιβάλει η κυβέρνηση της Τζόρτζια Μελόνι σε αφίξεις από την Ισπανία.

Οι ισπανικοί έλεγχοι τίθενται σε εφαρμογή από τα μεσάνυχτα της 8ης Αυγούστου και προβλέπεται να παραμείνουν σε ισχύ έως τις 7 Σεπτεμβρίου. Θα περιλαμβάνουν ελέγχους διαβατηρίων, εθνικότητας και θεωρήσεων εισόδου σε Ιταλούς πολίτες αλλά και ταξιδιώτες άλλων χωρών που φθάνουν από την Ιταλία.

Η απόφαση ήρθε λίγες ώρες μετά την κατηγορηματική απόρριψη από τη Ρώμη του ισπανικού αιτήματος να αρθούν τα ιταλικά μέτρα.

«Η Ιταλία δεν δέχεται τελεσίγραφα ή επιβολές», ήταν το μήνυμα της ιταλικής κυβέρνησης, η οποία ανακοίνωσε ότι οι έλεγχοι θα διατηρηθούν τουλάχιστον έως τις 15 Αυγούστου και θα επανεξεταστούν μόνο εφόσον κριθεί ότι έχουν εκλείψει οι κίνδυνοι για την ασφάλεια και το ενδεχόμενο νέων μεταναστευτικών ροών.

Διαβάστε επίσης: Θέουτα: Σκληρή απάντηση της ΕΕ μετά την είσοδο χιλιάδων μεταναστών

Οι 72.000 άνθρωποι που πέρασαν στη Θέουτα

Στο επίκεντρο της σύγκρουσης βρίσκεται η πρωτοφανής μεταναστευτική πίεση που δέχθηκε η Θέουτα, ο ισπανικός θύλακας στη βόρεια Αφρική, στα σύνορα με το Μαρόκο.

Περίπου 72.000 άνθρωποι πέρασαν στη Θέουτα κατά τη μαζική είσοδο της 30ής Ιουλίου, σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται το Reuters. Οι περισσότεροι επέστρεψαν στη συνέχεια στο Μαρόκο, ωστόσο η έκταση του γεγονότος προκάλεσε συναγερμό στην Ευρωπαϊκή Ένωση και έκτακτη κινητοποίηση για την αντιμετώπιση ενδεχόμενων νέων ροών.

Η κρίση είχε και βαρύ ανθρώπινο κόστος. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν στη συνάντηση των υπουργών Εσωτερικών της ΕΕ, περίπου 75 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους κατά την προσπάθεια εισόδου στη Θέουτα, αρκετοί από πνιγμό και άλλοι μέσα στο χάος που δημιουργήθηκε στα σημεία διέλευσης.

Η Ιταλία έκανε την πρώτη κίνηση

Η Ρώμη ανακοίνωσε στις 31 Ιουλίου την προσωρινή επαναφορά ελέγχων για ταξιδιώτες που φθάνουν από την Ισπανία, επικαλούμενη λόγους εθνικής ασφάλειας και τον κίνδυνο δευτερογενών μετακινήσεων μεταναστών.

Το ιταλικό μέτρο αφορά στοχευμένους ελέγχους σε πολίτες τρίτων χωρών που ταξιδεύουν από την Ισπανία με αεροπλάνο ή πλοίο και, σύμφωνα με την ανακοίνωση της ιταλικής κυβέρνησης, δεν επηρεάζει την είσοδο Ισπανών ή άλλων πολιτών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η Τζόρτζια Μελόνι χαρακτήρισε την απόφαση «έκτακτο μέτρο» για την προστασία της εθνικής ασφάλειας, υποστηρίζοντας ότι θα παραμείνει σε ισχύ μόνο για όσο διάστημα θεωρείται αναγκαίο.

Η Μαδρίτη αντέδρασε έντονα, χαρακτηρίζοντας το μέτρο αδικαιολόγητο και δυσανάλογο. Η ισπανική πλευρά υποστηρίζει ότι η μεγάλη πλειονότητα όσων εισήλθαν στη Θέουτα έχει ήδη επιστρέψει στο Μαρόκο και αμφισβητεί ότι υπάρχει πραγματικός κίνδυνος μετακίνησής τους προς την Ιταλία. Ήδη από τις 31 Ιουλίου, περισσότεροι από 50.000 είχαν επιστρέψει οικειοθελώς, σύμφωνα με τις ισπανικές αρχές.

Η Σένγκεν στο επίκεντρο

Η αντιπαράθεση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα επειδή αφορά έναν από τους βασικούς πυλώνες της ευρωπαϊκής ενοποίησης: την ελεύθερη κυκλοφορία μέσα στη ζώνη Σένγκεν, στην οποία συμμετέχουν 29 ευρωπαϊκές χώρες.

Ο Κώδικας Συνόρων της Σένγκεν επιτρέπει σε ένα κράτος-μέλος να επαναφέρει προσωρινά ελέγχους στα εσωτερικά σύνορα όταν υπάρχει σοβαρή απειλή για τη δημόσια τάξη ή την εσωτερική ασφάλεια. Πρόκειται, όμως, για μέτρο που προβλέπεται ως έσχατη λύση, με περιορισμένη διάρκεια και έκταση και με υποχρέωση να είναι ανάλογο της απειλής που επικαλείται το κράτος.

Ακριβώς αυτή η αρχή της αναλογικότητας βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης.

Το προηγούμενο αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία επειδή το νέο ευρωπαϊκό Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Άσυλο εφαρμόζεται πλήρως μόλις από τις 12 Ιουνίου 2026 και η κρίση της Θέουτα αποτελεί ένα από τα πρώτα μεγάλα τεστ για το νέο σύστημα κατανομής ευθύνης και αλληλεγγύης ανάμεσα στα κράτη-μέλη.

Συναγερμός στις Βρυξέλλες

Η έκταση των γεγονότων στη Θέουτα οδήγησε ήδη σε έκτακτη σύσκεψη των υπουργών Εσωτερικών της ΕΕ.

Οι υπουργοί ζήτησαν αυστηρότερη δράση απέναντι στα δίκτυα διακινητών, ενίσχυση των επιστροφών, καλύτερη ανταλλαγή πληροφοριών και στενότερη συνεργασία με τρίτες χώρες. Στο τραπέζι τέθηκαν ακόμη η ισχυρότερη προστασία των εξωτερικών συνόρων και η παρακολούθηση των κοινωνικών δικτύων, καθώς οι ευρωπαϊκές αρχές θεωρούν ότι παραπληροφόρηση στο διαδίκτυο συνέβαλε στην κινητοποίηση χιλιάδων ανθρώπων προς τη Θέουτα.

Η διαμάχη Μαδρίτης–Ρώμης προσθέτει τώρα μια δεύτερη διάσταση στην κρίση. Το ζήτημα δεν περιορίζεται πλέον στον τρόπο με τον οποίο η Ευρώπη φυλάσσει τα εξωτερικά της σύνορα, αλλά αγγίζει τη λειτουργία των ίδιων των εσωτερικών συνόρων της.

Η Ισπανία και η Ιταλία μπορούν να άρουν τα προσωρινά μέτρα μέσα στις επόμενες εβδομάδες. Το προηγούμενο, όμως, έχει ήδη δημιουργηθεί: μια μεγάλη μεταναστευτική πίεση σε ένα σημείο των εξωτερικών συνόρων της ΕΕ οδήγησε δύο κράτη της Σένγκεν να επαναφέρουν ελέγχους μεταξύ τους.

Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη

Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.

Viber: +306909196125

Στείλε μήνυμα στο Viber

Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News