Σαντορίνη 1971: Μόλις 75 κλίνες, χωρίς λιμάνι και νερό από τις στέρνες – Πώς έγινε παγκόσμιο σύμβολο

Πελοπόννησος Newsroom

Το 1971 η Σαντορίνη διέθετε περίπου 75 τουριστικές κλίνες. Κανονικό λιμάνι για την προσέγγιση μεγάλων επιβατηγών πλοίων δεν υπήρχε, το νερό της βροχής συγκεντρωνόταν στις στέρνες των σπιτιών και ο τουρισμός αποτελούσε ακόμη μια μικρή δραστηριότητα δίπλα στην αμπελουργία, τη γεωργία και την παραγωγή των τοπικών προϊόντων.

Πενήντα πέντε χρόνια αργότερα, το ίδιο νησί βρίσκεται ανάμεσα στους πιο αναγνωρίσιμους προορισμούς στον κόσμο, με την καλντέρα και την Οία να έχουν γίνει εικόνες παγκόσμιας τουριστικής βιομηχανίας και τις πιέσεις από την υπερβολική επισκεψιμότητα να αποτελούν πλέον μέρος της συζήτησης για το μέλλον του.

Την εντυπωσιακή απόσταση ανάμεσα στις δύο εποχές καταγράφει ένας μικρός «Οδηγός Σαντορίνης» του 1971, που είχε εκδώσει ο Πέτρος Δελένδας και έρχεται σήμερα ξανά στο φως. Οι πληροφορίες του, πρακτικές τότε για έναν ταξιδιώτη, μοιάζουν σήμερα σχεδόν απίστευτες.

Οι 75 κλίνες και ένα νησί χωρίς λιμάνι

Στον οδηγό αναφέρεται ότι ολόκληρη η Σαντορίνη είχε περίπου 75 διαθέσιμες κλίνες για τους επισκέπτες της.

Η πρόσβαση από τη θάλασσα αποτελούσε από μόνη της περιπέτεια. Το νησί δεν διέθετε λιμάνι κατάλληλο για μεγάλα πλοία, με τον συντάκτη να εξηγεί τις δυσκολίες που δημιουργούσαν τόσο το μεγάλο βάθος των νερών στη δυτική πλευρά όσο και οι προσχώσεις στην ανατολική.

Διαφορετική ήταν και η καθημερινότητα των κατοίκων. Λίμνες και ποτάμια δεν υπήρχαν και η εξασφάλιση νερού βασιζόταν σε μεγάλο βαθμό στις βροχοπτώσεις και στις στέρνες των σπιτιών. Μόνιμο τρεχούμενο νερό καταγραφόταν μόνο σε συγκεκριμένο σημείο του νησιού.

Για μπάνιο ο οδηγός πρότεινε κυρίως το Καμάρι και την Περίσσα, σε μια εποχή πριν από τις οργανωμένες παραλίες, τα beach bars και ολόκληρη τη βιομηχανία υπηρεσιών που δημιουργήθηκε αργότερα γύρω από τον επισκέπτη.

Η Σαντορίνη ζούσε ακόμη από τη γη της

Ο τουρισμός είχε ήδη κάνει την εμφάνισή του, δεν είχε όμως γίνει ο βασικός οικονομικός άξονας του νησιού. Η γεωργία, η αμπελουργία και τα τοπικά προϊόντα εξακολουθούσαν να έχουν κεντρική θέση.

Η φάβα, το κρασί και η κάπαρη, που σήμερα αποτελούν αναγνωρίσιμα στοιχεία της γαστρονομικής ταυτότητας της Σαντορίνης, παρουσιάζονταν τότε στους πρώτους ξένους επισκέπτες σχεδόν σαν κάτι που έπρεπε ακόμη να συστηθεί στο ταξιδιωτικό κοινό.

Η μεγάλη αλλαγή είχε αρχίσει λίγο νωρίτερα. Ο σεισμός του 1956 είχε πλήξει βαριά την οικονομία και τους οικισμούς του νησιού, όμως από τη δεκαετία του 1960 η ανασκαφή στο Ακρωτήρι και τα σημαντικά αρχαιολογικά ευρήματα άρχισαν να προσελκύουν επισκέπτες. Ο ίδιος ο Δήμος Θήρας έχει χαρακτηρίσει το Ακρωτήρι έναν από τους βασικούς καταλύτες της σύγχρονης τουριστικής ανάπτυξης της Σαντορίνης.

Από τις 75 κλίνες στα δεκάδες χιλιάδες

Η έκρηξη ήρθε στις επόμενες δεκαετίες και επιταχύνθηκε ιδιαίτερα μετά το 2000, όταν η Σαντορίνη στράφηκε ολοένα περισσότερο στην πολυτελή φιλοξενία.

Μόνο το διάστημα 2005-2023, τα ξενοδοχεία πέντε αστέρων αυξήθηκαν από 6 σε 69, ενώ οι επίσημες ξενοδοχειακές κλίνες από 9.542 έφτασαν τις 17.360. Στον αριθμό αυτό δεν περιλαμβάνεται η τεράστια αγορά των βραχυχρόνιων μισθώσεων, η οποία έχει προσθέσει δεκάδες χιλιάδες ακόμη θέσεις φιλοξενίας.

Αντίστοιχη είναι η εικόνα στις αφίξεις. Το αεροδρόμιο της Σαντορίνης διαχειριζόταν ήδη 2,48 εκατ. επιβάτες μόνο στο εννεάμηνο του 2024, σύμφωνα με τα στοιχεία της Fraport Greece.

Η Οία και η καλντέρα, που μέχρι τις δεκαετίες του 1970 και του 1980 δεν αποτελούσαν ακόμη το απόλυτο επίκεντρο της τουριστικής δραστηριότητας, μετατράπηκαν σταδιακά στο ακριβότερο και πιο φωτογραφημένο κομμάτι του νησιού. Σήμερα, η διαμονή σε ορισμένα πολυτελή καταλύματα με θέα στο ηφαίστειο μπορεί να κοστίζει αρκετές χιλιάδες ευρώ τη βραδιά.

Από την απομόνωση στην υπερφόρτωση

Η μεταμόρφωση είχε και αντίστροφη πλευρά. Η συζήτηση στη σημερινή Σαντορίνη αφορά πλέον την υπερδόμηση, την πίεση στις υποδομές, την κίνηση και τον υπερτουρισμό, ιδιαίτερα τις ημέρες κατά τις οποίες χιλιάδες επισκέπτες κρουαζιέρας φτάνουν ταυτόχρονα στο νησί.

Κάπως έτσι, ο οδηγός του 1971 αποκτά σήμερα αξία μεγαλύτερη από εκείνη ενός τουριστικού εντύπου. Μέσα σε λίγες σελίδες καταγράφει τη στιγμή λίγο πριν από τη μεγάλη αλλαγή: τη Σαντορίνη πριν γίνει «Σαντορίνη» για ολόκληρο τον κόσμο.

Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη

Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.

Viber: +306909196125

Στείλε μήνυμα στο Viber

Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News