Σητεία: Διαδρομές, παραλίες και χωριά στο ανατολικό άκρο της Κρήτης
Στο ανατολικό άκρο της Κρήτης, η Σητεία κρατά έναν πιο ήσυχο ρυθμό, με θάλασσες, χωριά, φαράγγια και διαδρομές που θέλουν χρόνο
Η Σητεία δεν είναι από εκείνα τα μέρη της Κρήτης που σε τραβούν με φασαρία. Δεν έχει ανάγκη να σου υποσχεθεί «το απόλυτο καλοκαίρι», ούτε να στηθεί σαν σκηνικό για γρήγορες φωτογραφίες. Θέλει λίγο χρόνο. Θέλει δρόμο, στάσεις, χωριά, παραλίες που δεν φαίνονται όλες με την πρώτη ματιά και μια διάθεση να πας λίγο πιο πέρα από τα συνηθισμένα.
Στο ανατολικό άκρο του Λασιθίου, η περιοχή της Σητείας μοιάζει να κρατά μια πιο ήρεμη, πιο γήινη πλευρά της Κρήτης. Εδώ το τοπίο αλλάζει διαρκώς: ελιές που φτάνουν σχεδόν ως τη θάλασσα, βράχια, φαράγγια, αμμουδιές, μικροί οικισμοί, παλιά μοναστήρια, δρόμοι που ανοίγουν ξαφνικά σε θέα προς το Κρητικό ή το Λιβυκό πέλαγος.
Δεν είναι μέρος για να το «ξεμπερδέψεις» σε μία μέρα. Είναι τόπος που τον καταλαβαίνεις καλύτερα όταν αφήσεις το πρόγραμμα λίγο πιο χαλαρό.
Η πόλη της Σητείας: θάλασσα χωρίς μετακίνηση
Η ίδια η Σητεία είναι χτισμένη πάνω στη θάλασσα και απλώνεται αμφιθεατρικά προς τον λόφο πίσω της. Αυτό την κάνει πρακτική και όμορφη μαζί: μπορείς να κάνεις βόλτα, να πιεις καφέ, να φας, να περπατήσεις στην προκυμαία και να βουτήξεις χωρίς να χρειαστεί να μπεις στο αυτοκίνητο.
Η παραλία ξεκινά μέσα από την πόλη. Στα πιο κεντρικά σημεία έχει μαγαζιά, καφέ και επιλογές για φαγητό. Όσο απομακρύνεσαι, αποκτά περισσότερη ησυχία και αφήνει χώρο για πιο απλό μπάνιο, χωρίς πολλή οργάνωση γύρω σου.
Η προκυμαία είναι από τα σημεία που δίνουν ρυθμό στην πόλη, ειδικά προς το απόγευμα. Οικογένειες, ζευγάρια, επισκέπτες και ντόπιοι περπατούν κοντά στη θάλασσα, ενώ όσο πέφτει ο ήλιος η πόλη ζωντανεύει πιο φυσικά, χωρίς να γίνεται υπερβολική.
Για θέα, αξίζει η μικρή ανάβαση από το καλντερίμι με τα σκαλάκια που ξεκινά από το λιμάνι και οδηγεί προς την Αγία Αικατερίνη. Από εκεί η Σητεία φαίνεται πιο καθαρά: η πόλη, το λιμάνι, η θάλασσα και ο λόφος μπαίνουν όλα στην ίδια εικόνα.
Πάνω από την πόλη βρίσκεται και η Καζάρμα, το μεσαιωνικό κάστρο της Σητείας, καλοδιατηρημένο και επισκέψιμο, με θέα προς την ευρύτερη περιοχή.
Η διαδρομή προς Μονή Τοπλού και Βάι
Από τη Σητεία, μία από τις πιο χαρακτηριστικές διαδρομές οδηγεί προς τη Μονή Τοπλού, το Βάι και τον όρμο της Τέντας. Είναι από εκείνες τις διαδρομές που σε κάνουν να καταλάβεις γιατί η ανατολική Κρήτη δεν είναι μόνο παραλίες.
Το τοπίο αλλάζει συνεχώς. Η ελιά μένει σχεδόν παντού παρούσα, αλλά γύρω της εμφανίζονται βράχια, άγρια περάσματα και ανοιχτοί ορίζοντες.
Στην Τέντα, η εικόνα γίνεται πιο σκληρή και εντυπωσιακή. Είναι το στενότερο σημείο της Κρήτης, με το Κρητικό πέλαγος από τη μία πλευρά και το ανατολικό Αιγαίο από την άλλη. Μια στενή λωρίδα γης χωρίζει δύο θάλασσες, σε ένα σημείο που αξίζει στάση χωρίς πολλά λόγια.
Η Μονή Τοπλού είναι επίσης βασική στάση στην περιοχή. Έχει ιστορικό και αρχιτεκτονικό ενδιαφέρον, ενώ ανήκει σε εκείνα τα σημεία της Κρήτης όπου η γη, η πίστη και η παραγωγή παραμένουν δεμένα μεταξύ τους.
Λίγο πιο πέρα, το Βάι είναι η πιο γνωστή εικόνα της διαδρομής. Το φοινικόδασος δίπλα στην παραλία είναι από τα πιο αναγνωρίσιμα σημεία της ανατολικής Κρήτης. Η παραλία είναι οργανωμένη, όμως αν κάποιος θέλει να απομακρυνθεί από την πιο κεντρική εικόνα, υπάρχει μονοπάτι δεξιά που οδηγεί σε άλλη παραλία, πιο ήσυχη και χωρίς την ίδια αίσθηση οργάνωσης.
Σε αυτή την πλευρά βρίσκονται και παραλίες όπως ο Κουρεμένος, οι Πλακοπούλες και η Χιώνα, με αμμουδιά, απάνεμα σημεία και νερά που κάνουν την περιοχή καλή επιλογή για καλοκαιρινή βάση.
Παλαιόκαστρο, Χοχλακιές και Καρούμες
Λίγο πριν από τη Μονή Τοπλού, ένας άλλος δρόμος οδηγεί προς το Παλαιόκαστρο και συνεχίζει νοτιότερα, περνώντας από τις Χοχλακιές. Από εδώ ξεκινά το μονοπάτι για το φαράγγι Καρούμες.
Αυτή είναι μια πιο περιηγητική πλευρά της Σητείας. Δεν την επιλέγεις μόνο για να βρεις παραλία, αλλά για να μπεις λίγο πιο βαθιά στο τοπίο. Το περπάτημα, τα φαράγγια και οι μικρότεροι δρόμοι είναι μέρος της εμπειρίας.
Η περιοχή ανήκει στο Γεωπάρκο της Σητείας, μια έκταση περίπου 500 τετραγωνικών χιλιομέτρων που είναι ενταγμένη στην UNESCO. Εκεί συναντά κανείς σπάνιους γεωφυσικούς σχηματισμούς, ενώ στην περιοχή του Παλαικάστρου έχουν εντοπιστεί φυτικά υπολείμματα ηλικίας 300 εκατομμυρίων ετών.
Αυτό δίνει στη Σητεία ένα βάθος που δεν φαίνεται απαραίτητα στην πρώτη βουτιά. Είναι τόπος με θάλασσα, αλλά και με ιστορία που βρίσκεται κυριολεκτικά μέσα στο έδαφος.
Ζάκρος και Κάτω Ζάκρος
Η διαδρομή προς τον Ζάκρο και τον Κάτω Ζάκρο είναι από τις πιο δυνατές της περιοχής. Ο Ζάκρος είναι κεφαλοχώρι με αγροτικό χαρακτήρα και σημεία που αξίζουν στάση, όπως η Πηγή Ζάκρου, με το πράσινο, το νερό και τη μικρή ξύλινη γέφυρα.
Πιο κάτω, ο Κάτω Ζάκρος έχει άλλη ενέργεια. Εκεί καταλήγει το Φαράγγι των Νεκρών, σε μια παραλία όπου το τοπίο δεν είναι απλώς «ωραίο». Είναι απότομο, καθαρό, σχεδόν θεατρικό: κρυστάλλινα νερά, κάθετες ορθοπλαγιές, σπήλαια, βουνά και η αίσθηση ότι έχεις φτάσει σε ένα άκρο της Κρήτης που δεν βιάζεται να σε εξυπηρετήσει.
Στον Κάτω Ζάκρο καταλήγει και το ευρωπαϊκό μονοπάτι Ε4, το οποίο ξεκινά από τα Πυρηναία, περνά από πολλές ευρωπαϊκές χώρες, μπαίνει στην Ελλάδα και φτάνει στην Κρήτη.
Αυτό σημαίνει ότι η περιοχή δεν είναι μόνο για μπάνιο και φαγητό δίπλα στη θάλασσα. Είναι και σημείο για όσους βλέπουν το ταξίδι πιο πεζοπορικά, πιο αργά, πιο κοντά στο σώμα και στο τοπίο.
Ξηρόκαμπος και νότια ακτή
Από τον Χανδρά, ο δρόμος κατεβαίνει προς τον Ξηρόκαμπο, μέσα από μια διαδρομή που αλλάζει τελείως την εικόνα. Μετά τα χωριά, τις ελιές και τα αμπέλια, το τοπίο γίνεται πιο γυμνό, πιο άγριο, πιο νότιο.
Η διαδρομή περνά από το Φαράγγι της Ζίρου και το φαράγγι του Ξηρόκαμπου, πριν ανοίξει προς το Λιβυκό πέλαγος.
Ο Ξηρόκαμπος έχει μερικές από τις πιο όμορφες παραλίες της ανατολικής Κρήτης. Η βασική παραλία είναι αυτή που συναντά κανείς πρώτη, όμως στη συνέχεια υπάρχουν μικρότερες αμμουδερές ακτές, με καθαρά νερά και περισσότερη ησυχία.
Η περιοχή ταιριάζει σε όσους θέλουν θάλασσα χωρίς πολλή φασαρία. Υπάρχουν παραλίες για οικογένειες, σημεία για surfing και ακτές με άργιλο, που δίνουν μια πιο ιδιαίτερη εμπειρία.
Στη νότια διαδρομή, από τη Λαγκάδα και το Καλό Νερό μέχρι την παραλία του Γούδουρα, υπάρχει και το Αμμούδι, μια μικρή αμμουδερή παραλία που μέχρι πρόσφατα ήταν πιο δύσκολα προσβάσιμη.
Στην ίδια πλευρά βρίσκεται και η Μονή Καψά, σμιλεμένη στον βράχο, κοντά στο Φαράγγι των Περιβολακίων. Είναι από τα σημεία που δένουν τη νότια ακτή με την πιο ασκητική, πέτρινη εικόνα της Κρήτης.
Πεύκοι, ελιές και επιστροφή στα ορεινά
Η επιστροφή από τη νότια πλευρά μπορεί να περάσει από τον Άσπρο Ποταμό και το χωριό Πεύκοι. Το χωριό είναι σκαρφαλωμένο στο βουνό, με έναν παλιό ελαιώνα γύρω του.
Εδώ έχει διαμορφωθεί και το πρώτο Μονοπάτι της Ελιάς, μια διαδρομή που ξεκινά από τους Πεύκους, περνά μέσα από ελαιώνα, συναντά το εκκλησάκι της Παναγίας της Ευαγγελίστριας και περνά από μια δροσερή πηγή.
Είναι μια πιο ήσυχη ενότητα του ταξιδιού, αλλά λέει πολλά για τη Σητεία. Γιατί εδώ η θάλασσα δεν είναι το μόνο θέμα. Η ελιά, τα χωριά, τα μονοπάτια και η καθημερινότητα των ανθρώπων είναι εξίσου δυνατά στοιχεία του τόπου.
Προς Άγιο Νικόλαο: Ρίχτης, Μόχλος και Καβούσι
Στον δρόμο που συνδέει τη Σητεία με τον Άγιο Νικόλαο, υπάρχουν παρακάμψεις που οδηγούν σε παραλίες με βορεινό προσανατολισμό. Αυτό σημαίνει ότι θέλουν λίγο έλεγχο στον καιρό, ειδικά όταν φυσά.
Μία από τις πιο ενδιαφέρουσες βόλτες της περιοχής είναι το Φαράγγι του Ρίχτη, που ξεκινά από τα Έξω Μουλιανά. Είναι επιλογή για όσους θέλουν να βάλουν στο ταξίδι και μια διαφορετική φυσική εμπειρία, πέρα από θάλασσα και χωριά.
Πιο κάτω βρίσκεται ο Όρμος του Μόχλου, με παραλία και τουριστική ανάπτυξη, ενώ στη συνέχεια συναντά κανείς χωριά όπως η Μυρσίνη, η Τουρλωτή και η Σφάκα.
Στο Καβούσι βρίσκεται μία ελιά που προστατεύεται ως μνημείο, με διάμετρο κορμού 4 μέτρα και ηλικία που υπολογίζεται περίπου στα 3.500 με 3.000 χρόνια.
Η Σητεία θέλει χρόνο
Η Σητεία δεν είναι προορισμός που τον «κάνεις» βιαστικά. Αν πας με τη λογική να προλάβεις τα πάντα, θα δεις πολλά και θα καταλάβεις λίγα. Θέλει να της δώσεις χρόνο: να μείνεις λίγο παραπάνω στην πόλη, να χαθείς στις διαδρομές προς το Βάι και τη Μονή Τοπλού, να κατέβεις μέχρι τον Κάτω Ζάκρο, να φτάσεις στον Ξηρόκαμπο, να περάσεις από χωριά που δεν φωνάζουν για να τα προσέξεις.
Το δυνατό της σημείο δεν είναι μόνο οι παραλίες, ούτε μόνο τα φαράγγια, ούτε μόνο το Γεωπάρκο. Είναι ο τρόπος που όλα αυτά συνυπάρχουν χωρίς να μοιάζουν στημένα για τον επισκέπτη. Η Σητεία έχει θάλασσα, αλλά δεν εξαντλείται στη θάλασσα. Έχει χωριά, αλλά δεν μένει στη γραφικότητα. Έχει διαδρομές, αλλά δεν τις προσφέρει σαν έτοιμο πακέτο.
Γι’ αυτό και αξίζει περισσότερο σε όσους ταξιδεύουν χωρίς να θέλουν να τα καταναλώσουν όλα γρήγορα. Σε όσους μπορούν να σταματήσουν για μια θέα, για ένα μονοπάτι, για ένα χωριό, για μια βουτιά που δεν ήταν στο πρόγραμμα.
Στο τέλος, αυτό που μένει από τη Σητεία δεν είναι μία μόνο εικόνα. Είναι η αίσθηση μιας Κρήτης πιο αργής, πιο άγριας και πιο αληθινής, που δεν σου αποκαλύπτεται αμέσως — αλλά όταν το κάνει, δύσκολα τη βγάζεις από το μυαλό σου.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:
- Η Αρκαδία αλλιώς: Τα παραθαλάσσια χωριά που αξίζει να γνωρίσεις το καλοκαίρι
- Το ελληνικό καλοκαίρι έγινε… είδος πολυτελείας: Ένας κατώτατος μισθός για ένα 5ήμερο!
- Τα χωριά της Πελοποννήσου όπου πας για μπάνιο και μένεις μέχρι να ανάψουν τα φώτα στις ταβέρνες
- Διεθνής αποθέωση για τους Λειψούς: Το καταφύγιο των μύθων, της γαλήνης και των τιρκουάζ νερών
- Οι παραλίες της Αιγιάλειας που «κλέβουν» την παράσταση φέτος το καλοκαίρι
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
