Σκιάθος πέρα από τις παραλίες: Το κάστρο, οι σπηλιές και ο κόσμος του Παπαδιαμάντη

Πελοπόννησος Newsroom

Η Σκιάθος χωρά μέσα σε λίγα χιλιόμετρα δύο εντελώς διαφορετικούς κόσμους. Από τη μία, η γεμάτη ζωή Χώρα, τα μπαρ, τα εστιατόρια και οι πολυσύχναστες παραλίες. Από την άλλη, ένα νησί με μεσαιωνικά ερείπια, οχυρωμένα μοναστήρια, θαλάσσιες σπηλιές, πευκοδάση και τοπία άρρηκτα δεμένα με τον Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη.

Η γνωριμία με τη Σκιάθο αρχίζει συνήθως από την παραλιακή της πόλης, εκεί όπου τα καΐκια περιμένουν τους επισκέπτες για τις ημερήσιες εξορμήσεις και η κίνηση δυναμώνει όσο πλησιάζει το βράδυ. Πίσω από το λιμάνι, όμως, ξεδιπλώνεται ένας πυρήνας από ανηφορικά σοκάκια, παλιά σπίτια, μικρές αυλές και σημεία με θέα που αποκαλύπτουν μία πιο ήσυχη πλευρά του νησιού.

Η Χώρα ανάμεσα στο λιμάνι και τις Πλάκες

Ο παραλιακός δρόμος αποτελεί το κεντρικό πέρασμα της πόλης, με τα εστιατόρια, τα καταστήματα και τα μπαρ να ακολουθούν τη γραμμή του λιμανιού. Κοντά στη Μητρόπολη των Τριών Ιεραρχών αρχίζουν τα στενά που οδηγούν προς τον εμπορικό πεζόδρομο της Παπαδιαμάντη και τις παλαιότερες γειτονιές.

Στο νοτιοδυτικό άκρο του παλιού λιμανιού βρίσκονται οι Πλάκες, μία από τις πιο χαρακτηριστικές γωνιές της Χώρας. Πέτρινα ασβεστωμένα σπίτια, γλάστρες, μικρές αυλές και δαιδαλώδη σοκάκια δημιουργούν ένα σκηνικό διαφορετικό από την πολυσύχναστη παραλιακή.

Η ανηφόρα προς τον Άγιο Νικόλαο ανταμείβει τον επισκέπτη με πανοραμική θέα πάνω από τις στέγες και το λιμάνι. Η εκκλησία, αφιερωμένη στον προστάτη των ναυτικών, ξεχωρίζει με το ψηλό ρολόι της, ενώ λίγο ψηλότερα η θέα ανοίγει ακόμη περισσότερο προς την πόλη και το Αιγαίο.

Διαβάστε επίσης: Πόρτο Χέλι – Ερμιονίδα: Ο χάρτης των επενδύσεων άνω των €1 δισ. και η μετάβαση στο «Quiet Luxury»

Στην ανατολική πλευρά της Χώρας βρίσκεται το κοιμητήριο όπου έχει ταφεί ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης. Το λιτό μνήμα του συγγραφέα, μία μικρή μαρμάρινη πλάκα με σκαλισμένο μαίανδρο, βρίσκεται μακριά από την κίνηση του λιμανιού.

Το Μπούρτζι που χωρίζει το λιμάνι στα δύο

Η μικρή κατάφυτη χερσόνησος του Μπούρτζι χωρίζει το λιμάνι της Σκιάθου σε παλιό και νέο. Σήμερα αποτελεί έναν από τους πιο όμορφους περιπάτους της Χώρας, όμως η ιστορία της συνδέεται με την άμυνα του νησιού.

Το φρούριο ιδρύθηκε τον 13ο αιώνα από τους Ενετούς αδελφούς Γκίζι, οι οποίοι είχαν καταλάβει τη Σκιάθο. Περιβαλλόταν από τείχη και επάλξεις, διέθετε δεξαμενή νερού και εκκλησία αφιερωμένη στον Άγιο Γεώργιο. Η οχύρωση καταστράφηκε το 1660 από τις δυνάμεις του Ενετού ναυάρχου Φραντσέσκο Μοροζίνι.

Μετά την ίδρυση του ελληνικού κράτους, στο Μπούρτζι λειτούργησε λοιμοκαθαρτήριο, ενώ στις αρχές του 20ού αιώνα χτίστηκε το κτίριο που στέγασε το δημοτικό σχολείο της πόλης. Σήμερα φιλοξενεί το Πολιτιστικό Κέντρο του Δήμου και το Μουσείο Ναυτικής και Πολιτιστικής Παράδοσης, με εκθέματα που αφηγούνται τη ναυπηγική και ναυτική ιστορία της Σκιάθου.

Στο σπίτι του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη

Λίγα μέτρα από την προκυμαία, σε μία πάροδο του κεντρικού πεζόδρομου, βρίσκεται το σπίτι στο οποίο έζησε και πέθανε ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης.

Το αρχικό σπίτι όπου γεννήθηκε ο συγγραφέας το 1851 δεν σώζεται. Η κατοικία που λειτουργεί σήμερα ως μουσείο χτίστηκε από τον πατέρα του γύρω στο 1860 και έχει χαρακτηριστεί ιστορικό διατηρητέο μνημείο.

Πρόκειται για ένα λιτό σκιαθίτικο σπίτι με ξύλινη στέγη, κεραμίδια και μικρή περιφραγμένη αυλή. Στο εσωτερικό διατηρούνται προσωπικά αντικείμενα, χειρόγραφα και στοιχεία από την καθημερινή ζωή του συγγραφέα, ενώ στο κατώγι λειτουργεί εκθετήριο με παλιές και νεότερες εκδόσεις των έργων του.

Η επίσκεψη αποκτά ιδιαίτερη σημασία για όποιον έχει διαβάσει τα διηγήματά του. Οι δρόμοι, οι εκκλησίες, τα ακρωτήρια και οι ανθρώπινες μορφές της Σκιάθου επανέρχονται διαρκώς στο έργο του, μετατρέποντας το νησί σε έναν από τους πιο αναγνωρίσιμους λογοτεχνικούς τόπους της Ελλάδας.

Η Μονή Ευαγγελίστριας και η πρώτη γαλανόλευκη

Στο βορειοανατολικό τμήμα του νησιού, μέσα σε ένα καταπράσινο τοπίο, βρίσκεται η Μονή Ευαγγελίστριας. Χτίστηκε στα τέλη του 18ου αιώνα και η αρχιτεκτονική της θυμίζει οχυρωμένα μοναστήρια του Αγίου Όρους.

Το καθολικό βρίσκεται στο κέντρο του συγκροτήματος και περιβάλλεται από κελιά, αποθήκες, παρεκκλήσια, βιβλιοθήκη, στέρνα, φούρνο και χώρους που εξυπηρετούσαν την καθημερινή ζωή των μοναχών.

Η μονή συνδέθηκε στενά με την προετοιμασία της Ελληνικής Επανάστασης. Παρείχε εφόδια και περίθαλψη στα πληρώματα των πλοίων που έφταναν στον κοντινό όρμο, ενώ σύμφωνα με την τοπική παράδοση στον αργαλειό της υφάνθηκε το 1807 μία από τις πρώτες γαλανόλευκες σημαίες.

Στους χώρους της λειτουργούν μουσεία με εκκλησιαστικά κειμήλια, λαογραφικά αντικείμενα, παραδοσιακές φορεσιές και αρχειακό υλικό από τους Βαλκανικούς Πολέμους. Η μονή παράγει επίσης κρασί, μέλι, ελαιόλαδο, γλυκά και άλλα τοπικά προϊόντα.

Το Κάστρο πάνω από το Αιγαίο

Στο βορειότερο άκρο της Σκιάθου, περίπου 11 χιλιόμετρα από τη Χώρα, υψώνεται το Κάστρο. Ο οικισμός δημιουργήθηκε στις αρχές του 14ου αιώνα, όταν οι κάτοικοι αναζήτησαν ασφαλές καταφύγιο από τις πειρατικές επιδρομές.

Η θέση του ήταν φυσικά οχυρωμένη. Οι τρεις πλευρές του κατέληγαν σε απόκρημνους γκρεμούς προς τη θάλασσα, ενώ η πρόσβαση από την ξηρά γινόταν μέσω ξύλινης γέφυρας που μπορούσε να αποσυρθεί σε περίπτωση κινδύνου.

Για περίπου πέντε αιώνες το Κάστρο αποτέλεσε τον βασικό οργανωμένο οικισμό του νησιού. Από τις δεκάδες εκκλησίες που υπήρχαν στο εσωτερικό του, διατηρούνται ακέραιες μόνο δύο, το Γενέσιο του Χριστού και ο Άγιος Νικόλαος. Στο ψηλότερο σημείο σώζεται ακόμη το μεγάλο κανόνι που προστάτευε τον οικισμό από εχθρικά πλοία.

Η διαδρομή προς το Κάστρο απαιτεί περπάτημα, όμως το τοπίο, οι γκρεμοί και η απέραντη θέα στο Αιγαίο συνθέτουν μία από τις εντυπωσιακότερες εμπειρίες του νησιού.

Οι σκοτεινές σπηλιές της βόρειας ακτής

Η βόρεια ακτογραμμή της Σκιάθου είναι άγρια, απόκρημνη και δύσκολα προσβάσιμη από τη στεριά. Οι θαλάσσιες σπηλιές της προσεγγίζονται μόνο με σκάφος και όταν ο καιρός είναι ήρεμος.

Η πιο γνωστή είναι η Σκοτεινή Σπηλιά, που συνδέεται με τη «Φόνισσα» του Παπαδιαμάντη. Βρίσκεται λίγο πριν από τα Λαλάρια, κρυμμένη ανάμεσα σε ψηλούς βράχους. Το εσωτερικό της καταλήγει σε μία μικρή βοτσαλωτή ακτή, δημιουργώντας ένα σχεδόν απόκοσμο σκηνικό.

Η σπηλιά του Αλτανούς βρίσκεται κάτω από τον βράχο του Κάστρου και έχει λαξευτεί από τη διαρκή δράση των κυμάτων. Μικρότερη αλλά επίσης εντυπωσιακή είναι η σπηλιά της Πούντας, στον θαλάσσιο δίαυλο κοντά στο Ασπρονήσι.

Η Στροφιλιά και το δάσος των Κουκουναριών

Πίσω από την παραλία των Κουκουναριών απλώνεται η λίμνη Στροφιλιάς, ένας προστατευόμενος υγροβιότοπος που επικοινωνεί με τη θάλασσα μέσω φυσικού διαύλου.

Η περιοχή περιλαμβάνεται στο δίκτυο Natura 2000 και περιβάλλεται από αμμοθίνες, αρμυρίκια, μυρτιές, σχίνους και ένα από τα σπάνια δάση κουκουναριάς της Ελλάδας. Η λίμνη αποτελεί σημαντικό σταθμό για δεκάδες είδη αποδημητικών πουλιών.

Ο περίπατος γύρω από τη λίμνη διαρκεί περίπου 45 λεπτά και αποκαλύπτει μία πλευρά της Σκιάθου που απέχει πολύ από την εικόνα των beach bars και της έντονης νυχτερινής ζωής.

Ακριβώς μπροστά από τον υγροβιότοπο βρίσκονται οι Κουκουναριές, μία από τις γνωστότερες παραλίες της χώρας. Η χρυσαφένια άμμος, τα δέντρα που φτάνουν σχεδόν μέχρι τη θάλασσα και τα ήρεμα νερά δημιουργούν ένα τοπίο όπου το πράσινο συναντά το γαλάζιο.

Λαλάρια: Η άγρια υπογραφή της Σκιάθου

Στη βόρεια πλευρά του νησιού, τα Λαλάρια παρουσιάζουν μία εντελώς διαφορετική εικόνα. Η παραλία περιβάλλεται από γυμνούς, απόκρημνους βράχους και είναι προσβάσιμη μόνο από τη θάλασσα.

Τα λευκά, ολοστρόγγυλα βότσαλα που της έδωσαν το όνομά της φωτίζουν τα βαθιά γαλάζια νερά. Στην άκρη της ακτής βρίσκεται η Τρύπια Πέτρα, η χαρακτηριστική φυσική πύλη που έχει γίνει ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα σημεία του νησιού.

Η επίσκεψη εξαρτάται από τις καιρικές συνθήκες, καθώς η βόρεια πλευρά της Σκιάθου επηρεάζεται άμεσα από τους ανέμους. Όταν η θάλασσα το επιτρέπει, όμως, η διαδρομή με το καΐκι και η πρώτη εικόνα της παραλίας αποτελούν μία από τις δυνατότερες στιγμές του ταξιδιού.

Η Σκιάθος κερδίζει τον επισκέπτη αρχικά με τις παραλίες και τη ζωντανή της Χώρα. Η πραγματική της ταυτότητα, όμως, αποκαλύπτεται στα μονοπάτια, στα μοναστήρια, στις σπηλιές και στα τοπία που πέρασαν στις σελίδες του Παπαδιαμάντη. Εκεί, μακριά από την παραλιακή κίνηση, το μικρό νησί των Σποράδων αποκτά βάθος, ιστορία και μία ομορφιά πολύ πιο σύνθετη από την καλοκαιρινή του εικόνα.

Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη

Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.

Viber: +306909196125

Στείλε μήνυμα στο Viber

Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News