Social media: Γιατί η απαγόρευση στους εφήβους μπορεί να μην είναι αρκετή
Οι έφηβοι βρίσκουν τρόπους να παρακάμπτουν τους περιορισμούς, ενώ το πρόβλημα δεν περιορίζεται στις πλατφόρμες αλλά επεκτείνεται στη συνολική χρήση των smartphones
Η απαγόρευση των social media για παιδιά και εφήβους κερδίζει ολοένα περισσότερο έδαφος ως πιθανή απάντηση στις επιπτώσεις που συνδέονται με την υπερβολική χρήση των ψηφιακών πλατφορμών. Η συζήτηση έχει ενταθεί διεθνώς, με την Αυστραλία να έχει ήδη προχωρήσει στην εφαρμογή περιορισμών και αντίστοιχες πρωτοβουλίες να εξετάζονται στην Ελλάδα, το Ηνωμένο Βασίλειο και άλλες χώρες.
Τα τελευταία χρόνια έχουν αυξηθεί οι έρευνες που εξετάζουν τη σχέση ανάμεσα στη χρήση των social media και προβλήματα όπως η μοναξιά, το άγχος και η κατάθλιψη στους νέους. Παράλληλα, περιστατικά όπως εκείνα της 14χρονης Μόλι Ράσελ στη Βρετανία έχουν αναδείξει με δραματικό τρόπο τους κινδύνους που μπορεί να κρύβει το διαδικτυακό περιβάλλον για τους ανηλίκους.
Το βασικό ερώτημα, ωστόσο, είναι αν μια απαγόρευση μπορεί πράγματι να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά το πρόβλημα.
Τα «παραθυράκια» των απαγορεύσεων
Όπως επισημαίνει ο Jeremy Howick, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Λέστερ, η εφαρμογή ενός τέτοιου μέτρου αντιμετωπίζει σημαντικές πρακτικές δυσκολίες.
Οι έφηβοι έχουν συχνά μεγάλη εξοικείωση με την τεχνολογία και μπορούν να αναζητήσουν τρόπους παράκαμψης των περιορισμών. Η χρήση VPN, ψευδών στοιχείων ή άλλων τεχνικών μπορεί να καταστήσει ιδιαίτερα δύσκολη την αποτελεσματική εφαρμογή των συστημάτων επαλήθευσης ηλικίας.
Το αποτέλεσμα είναι να δημιουργείται ένα παράδοξο: οι νέοι που είναι περισσότερο εξαρτημένοι από τις πλατφόρμες μπορεί να είναι και εκείνοι που θα αναζητήσουν πιο επίμονα τρόπους για να παρακάμψουν την απαγόρευση.
Το πρόβλημα είναι μεγαλύτερο από τα social media
Ακόμη όμως και στην περίπτωση που οι περιορισμοί λειτουργούσαν αποτελεσματικά, θα αντιμετώπιζαν μόνο ένα μέρος του προβλήματος.
Κι αυτό γιατί τα social media αποτελούν μέρος ενός ευρύτερου ψηφιακού οικοσυστήματος, στο κέντρο του οποίου βρίσκεται το smartphone.
Οι σύγχρονες συσκευές είναι σχεδιασμένες ώστε να προσελκύουν διαρκώς την προσοχή του χρήστη. Ειδοποιήσεις, ατελείωτη ροή περιεχομένου και μηχανισμοί επιβράβευσης ενθαρρύνουν τη συνεχή αλληλεπίδραση.
Έτσι, ακόμη και αν ένας έφηβος σταματήσει να χρησιμοποιεί μια συγκεκριμένη πλατφόρμα, ο χρόνος που περνά μπροστά στην οθόνη μπορεί απλώς να μεταφερθεί αλλού: σε βιντεοπαιχνίδια, ομαδικές συνομιλίες, streaming ή ατελείωτη περιήγηση στο διαδίκτυο.
Η ζωή απαιτεί πλέον να είμαστε συνδεδεμένοι
Ένα ακόμη ζήτημα είναι ότι η πλήρης αποχή από τις ψηφιακές συσκευές γίνεται ολοένα δυσκολότερη.
Το σχολείο, οι μετακινήσεις, οι τραπεζικές συναλλαγές, η επικοινωνία και πολλές καθημερινές υπηρεσίες οργανώνονται πλέον γύρω από ψηφιακές εφαρμογές.
Αυτό σημαίνει ότι το πρόβλημα δεν είναι απλώς πόσο χρόνο περνά ένας έφηβος στα social media, αλλά το γεγονός ότι η καθημερινότητα έχει γίνει σε μεγάλο βαθμό εξαρτημένη από τις οθόνες.
Μια ευρύτερη παρέμβαση
Με βάση αυτή την προσέγγιση, η απαγόρευση των social media μπορεί να αποτελέσει μόνο ένα μέρος μιας ευρύτερης πολιτικής.
Μεταξύ των προτάσεων που έχουν διατυπωθεί περιλαμβάνονται η καθυστέρηση της απόκτησης smartphone από μικρότερες ηλικίες, η χρήση απλούστερων συσκευών από παιδιά και ο περιορισμός χαρακτηριστικών των εφαρμογών που ενθαρρύνουν την καταναγκαστική χρήση.
Παράλληλα, τίθεται και ένα ευρύτερο ερώτημα για τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζονται οι ψηφιακές υπηρεσίες. Όσο περισσότερες βασικές λειτουργίες της καθημερινότητας προϋποθέτουν συνεχή σύνδεση στο διαδίκτυο, τόσο δυσκολότερο γίνεται για έναν νέο να αποσυνδεθεί πραγματικά.
Η συζήτηση για την προστασία των παιδιών από τα social media, επομένως, δεν αφορά μόνο το αν θα επιτραπεί ή θα απαγορευτεί μια εφαρμογή. Αφορά συνολικά τη σχέση των νέων με την τεχνολογία, τον χρόνο που περνούν μπροστά στις οθόνες και το κατά πόσο το ψηφιακό περιβάλλον είναι σχεδιασμένο με γνώμονα την προστασία τους.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
Από το Δίκτυο
Μάτι: Τρεις αμετάκλητα ένοχοι ξανά στο Εφετείο στις 16 Σεπτεμβρίου – Η μάχη για το «σύννομο βίο»
ChatGPT, Reddit και Roblox στους αυστηρότερους κανόνες της ΕΕ
Γιατί δεν πρέπει να αποθηκεύετε τα μπαχαρικά πάνω από την κουζίνα ή στο ψυγείο
Νέα επίθεση σε δύο πετρελαιοφόρα στα Στενά του Ορμούζ
Χρειάζεστε πραγματικά το επιπλέον router το Starlink Mini X;
