Τεχνητή νοημοσύνη αντί για ιερέα – Αποτελεί απειλή ή βοηθό;

Μοιραία μας κέντρισε το ενδιαφέρον και πριν ανέβει στο βήμα της Διακιδείου Σχολής, όπου πραγματοποίησε προχθές τη σχετική ομιλία, τον καλέσαμε στον «Peloponnisos FM», όπου μας απάντησε στα ερωτήματά μας.

Ο Γιώργος Ανδρουτσόπουλος στο βήμα της Διακιδείου Σχολής Λαού, σε εκδήλωση στην Πάτρα.

– Η εκκλησία μπορεί να συνυπάρξει με την τεχνητή νοημοσύνη ή είναι δύο χώροι που δεν μπορούν να συναντηθούν;  

Δεν σας κρύβω ότι ούτε κι εγώ έχω σαφή απάντηση. Προβληματισμούς καταθέτω. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η τεχνητή νοημοσύνη είναι μία από τις κυρίαρχες προκλήσεις που αντιμετωπίζει σήμερα ολόκληρος ο κόσμος. Δεν είναι τυχαίο που η «Τεχνητή Νοημοσύνη» αναδείχθηκε ως «η λέξη της χρονιάς για το 2023». Επομένως και η Εκκλησία και πιο συγκεκριμένα η Ορθόδοξη Εκκλησία θα βρει στον δρόμο την τεχνητή νοημοσύνη ως υπόσχεση και δυνατότητα, ως απειλή και πραγματικότητα. Ετσι, η τεχνητή νοημοσύνη δηλώνει παρούσα και εμείς, διστακτικοί και αμφίθυμοι προς ώρας, εντολείς της.

– Πιστεύετε ότι αποτελεί απειλή για την Εκκλησία;

Ο κίνδυνος, ο οποίος νομίζω ότι υπάρχει σε μία πρώτη φάση έχει να κάνει με το γεγονός ότι κάθε εξέλιξη τεχνολογική εγείρει προβληματισμούς φιλοσοφικούς και θεολογικούς. Αυτό που φοβάμαι είναι μήπως η τεχνητή νοημοσύνη εξελιχθεί στην πορεία των πραγμάτων σε μία νέα θρησκεία. Μήπως δηλαδή ανάγουμε την τεχνητή νοημοσύνη ως θεότητα και αποτελέσει αντικείμενο λατρείας. Κι αυτό δεν είναι ένας φόβος θεωρητικός ή ουτοπικός. Το 2017 ο Anthony Levandowski, πρώην μηχανικός της Google, ίδρυσε την εκκλησία «Way of the Future» (ο δρόμος του μέλλοντος), που επικεντρώνεται στην υποστήριξη, αποδοχή και λατρεία μιας θεότητας η οποία βασίζεται στην τεχνητή νοημοσύνη που αναπτύσσεται μέσω υλικού και λογισμικού υπολογιστών. Η θρησκεία έχει το δικό της Ευαγγέλιο που ονομάζεται «The Manual» (το εγχειρίδιο), δημόσιες τελετές λατρείας και μάλλον έναν φυσικό χώρο λατρείας (ας πούμε κάτι σαν εκκλησία). Στο ιδρυτικό καταστατικό της νέας θρησκείας αναγράφεται και η κυρίαρχη στόχευσή της, η οποία είναι: «να αναπτύξει και να προωθήσει μια θεότητα βασισμένη στην τεχνητή νοημοσύνη και, μέσω της κατανόησης και της λατρείας αυτής της θεότητας, να συμβάλλει στη βελτίωση της κοινωνίας». Στην περίπτωση, μάλιστα, αυτή, η επικοινωνία με τη θεότητα της τεχνητής νοημοσύνης θα είναι καθημερινή και αδιαμεσολάβητη. Εξάλλου, η θεοποίηση της τεχνολογίας, ως σύμπτωμα της εποχής μας, «αφενός σημαίνει ότι ο άνθρωπος επαφίεται σε αυτήν, ώστε να λύσει οποιοδήποτε πρόβλημα, ακόμη και πέραν των πρακτικών, όπως η αναζήτηση της ευτυχίας ή της αθανασίας, και αφετέρου ότι, θεοποιώντας το δημιούργημά του, μπορεί να εγκαταλείψει οποιαδήποτε θρησκεία και να αυτονομηθεί από οποιονδήποτε θεό». Σε κάθε περίπτωση, όμως, η εκκλησία δεν πρέπει να τη φοβάται, αλλά αντίθετα να συνομιλήσει μαζί της και να βρει τις διαδρομές για την αξιοποίησή της.

Η τοπική Εκκλησία επέδειξε ενδιαφέρον

– Μπορεί η τεχνητή νοημοσύνη να υποκαταστήσει τον κληρικό και να τελέσει το μυστήριο αντʼ αυτού;

Δεν πρέπει να μας διαφεύγει ότι η έννοια της «Εκκλησίας» συνδέεται με τη θεία Ευχαριστία, η οποία αποτελεί το κέντρο της λατρευτικής ζωής και η συμμετοχή του πιστού στην ευχαριστιακή κοινότητα, στη σύναξη δηλαδή όλων των μελών της Εκκλησίας για την τέλεση της Ευχαριστίας, όπου οι πιστοί κοινωνούν μεταξύ τους και όλοι μαζί με τον Θεό, την κορυφαία εκδήλωση. Με τον τρόπο αυτό, η ευχαριστιακή κοινότητα κατέστη η πηγή του δικαίου της Εκκλησίας. Προεξάρχων της ευχαριστιακής αυτής σύναξης είναι ο κληρικός, ο οποίος, μέσω ενός άλλου μυστηρίου, της χειροτονίας, έχει αποκτήσει την ιδιότητα αυτή και ενώνει, με την παρουσία του, τον ουρανό και τη γη, την επιγειότητα με την αιωνιότητα. Είναι πρόδηλο, λοιπόν, ότι η τεχνητή νοημοσύνη, από τη στιγμή που δεν διαθέτει ψυχή και αιώνια προοπτική, αδυνατεί εξ ορισμού να παίξει πρωταγωνιστικό ρόλο στη λειτουργική, μυστηριακή ζωή της Ορθόδοξης Εκκλησίας.

– Επομένως, μας λέτε ότι ο φόβος δεν είναι αρκετός για να στείλει την τεχνητή νοημοσύνη στην κόλαση, αλλά θα πρέπει να αναζητηθούν και από την Εκκλησία οι ορθοί τρόποι χρήσης της.

Δεν πρέπει η Εκκλησία να απορρίψει αυτάρεσκα τις θετικές δυνατότητες της τεχνητής νοημοσύνης, τις οποίες μπορεί να ενσωματώσει στην καθημερινή λειτουργία και πράξη της. Για παράδειγμα, η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να εφαρμοστεί δημιουργικά στις ακόλουθες πτυχές της εκκλησιαστικής δράσης: α) τεχνολογία ψηφιοποίησης βιβλιοθηκών και αρχείων Ιερών Μητροπόλεων και Καθιδρυμάτων. β) προσέγγιση και παρουσίαση των δεδομένων τους μέσω ηλεκτρονικών υπολογιστών και διαδικτύου. γ) τεχνολογία σάρωσης και αποτύπωσης εκκλησιαστικών μνημείων. δ) εικονική περιήγηση σε μνημεία σε ειδικά τεχνολογικά διαμορφωμένους χώρους με την ανάλογη ψηφιακή και ηλεκτρονική τεχνολογία. ε) σχεδιασμοί πραγματικών και ταυτόχρονα ψηφιακών διαδρομών με όλες τις απαραίτητες πληροφορίες για τους ενδιαφερομένους σε ό,τι αφορά στην προσέγγιση μνημείων, τη σύνδεσή τους με ιστορικά γεγονότα, την ιστορία του τόπου, τις δυνατότητες διαμονής, αναψυχής, σίτισης, υγειονομικής κάλυψης και άλλες υπηρεσίες.

– Πιστεύετε ότι μπορεί και πρέπει η τεχνολογία να ελεγχθεί από κανόνες;

Η τεχνολογία, η εξέλιξη και η πρόοδος δεν χρειάζονται οδηγίες. Εχουν ανάγκη από οδηγό. Χρειάζονται τον άνθρωπο, τον αληθινό άνθρωπο. Ο άνθρωπος παρέχει υπόσταση, νόημα και σκοπό στην τεχνητή νοημοσύνη. Ετσι, είναι επιτακτική ανάγκη να προσχωρήσουμε «με ταπεινότητα, προνοητικότητα και δέσμευση στις αξίες ενός ψηφιακού ανθρωπισμού». Αυτό που ξεχωρίζει, μάλιστα, τον άνθρωπο είναι το αυτεξούσιο, η ελευθερία του. Η ίδια η τεχνητή νοημοσύνη από μόνη της δεν έχει ελευθερία καθ ʼ όσον η ελευθερία υπερβαίνει τη λογικότητα. Στη συνάφεια αυτή βρίσκω ρεαλιστική την πρόβλεψη του Sanjeev P. Sahni, διάσημου καθηγητή στο Πανεπιστήμιο της Ινδίας, σύμφωνα με τον οποίο «η τεχνητή νοημοσύνη θα μπορούσε να είναι σίγουρα ο συγκυβερνήτης, αλλά ποτέ δεν θα είναι ο κυβερνήτης».

Διαβάστε επίσης:

Περιμένουν ακόμα το Open Mall Πάτρας: Καθυστερεί το πρόγραμμα του Εμπορικού Συλλόγου

Πάτρα: Τραγωδία στην άσφαλτο – Αυτοί είναι οι δύο νεαροί που σκοτώθηκαν στο τροχαίο – ΦΩΤΟ

ΖΩΝΤΑΝΑ Συνεχίζεται για δεύτερη ημέρα το Συνέδριο του ΣΥΡΙΖΑ – Δεν ανακοίνωσε υποψηφιότητα ο Διονύσης Τεμπονέρας

Πάλι κουβάδες και πετσέτες στο «Κ. Πετρόπουλος»! ΦΩΤΟ

Πάτρα: Είχε μετατρέψει το αυτοκίνητό του σε οπλοστάσιο – Προσπάθησε να επιβιβαστεί σε πλοίο για την Ιταλία ΦΩΤΟ