The Devils: Η ταινία που χρειάστηκε 55 χρόνια για να επιστρέψει ολόκληρη
Οι «Δαιμονισμένες» του Κεν Ράσελ επιστρέφουν στην οριστική τους εκδοχή. Η ιστορία των περικοπών τους δείχνει πόσο εύκολα η εξουσία πάνω στη διανομή γίνεται εξουσία πάνω στο ίδιο το έργο

Μια ταινία του 1971 επιστρέφει στις αμερικανικές αίθουσες στις 16 Οκτωβρίου με μια ασυνήθιστη υπόσχεση: το κοινό θα δει επιτέλους την εκδοχή που είχε ορίσει ο σκηνοθέτης της. Το The Devils του Κεν Ράσελ, γνωστό στην Ελλάδα ως «Οι Δαιμονισμένες», φτάνει ξανά στη μεγάλη οθόνη με αποκατάσταση σε 4K και πλάνα που είχαν αφαιρεθεί. Ανάμεσα στην πρώτη κυκλοφορία και στη σημερινή επιστροφή μεσολάβησαν 55 χρόνια.
Στο μεταξύ, οι «Δαιμονισμένες» έγιναν ένας από τους πιο επίμονους κινηματογραφικούς θρύλους της λογοκρισίας. Κυκλοφόρησαν σε διαφορετικές, περικομμένες εκδοχές, προβλήθηκαν σε ειδικές διοργανώσεις και διατήρησαν ένα κοινό που αναζητούσε όσα έλειπαν. Η ταινία υπήρχε, αλλά η πρόσβαση στο έργο όπως το ήθελε ο Ράσελ παρέμενε δύσκολη. Αυτό ακριβώς αλλάζει η νέα επανέκδοση της Warner Bros. Clockwork.
Ένας ιερέας απέναντι στην εξουσία
Η ιστορία τοποθετείται στη Γαλλία του 17ου αιώνα. Ο καθολικός ιερέας Ουρμπέν Γκραντιέ κατηγορείται ότι ασκεί σατανική επιρροή σε μια κοινότητα μοναχών και οδηγείται στην καταστροφή. Ο Όλιβερ Ριντ τον υποδύεται, ενώ η Βανέσα Ρεντγκρέιβ ενσαρκώνει την αδελφή Ζαν. Το σενάριο αντλεί από το βιβλίο The Devils of Loudun του Άλντους Χάξλεϊ και το θεατρικό έργο του Τζον Γουάιτινγκ.
Ο Ράσελ μετατρέπει την υπόθεση σε ένα θέαμα όπου η θρησκευτική υστερία υπηρετεί την πολιτική επιβολή. Οι κατηγορίες περί δαιμονισμού αποκτούν δύναμη επειδή άνθρωποι και θεσμοί έχουν συμφέρον να γίνουν πιστευτές. Η σεξουαλική επιθυμία παρουσιάζεται ως απειλή, η δημόσια τιμωρία γίνεται τελετουργία και η πίστη προσφέρει τη γλώσσα με την οποία νομιμοποιείται η βία.
Το BFI περιγράφει την ταινία ως έργο για τη σύμπραξη Εκκλησίας και κράτους. Στην εικονογραφία της ξεχωρίζουν τα σκηνικά του Ντέρεκ Τζάρμαν, στην πρώτη του δουλειά για κινηματογραφική ταινία μεγάλου μήκους. Οι λευκοί, αυστηροί χώροι κάνουν ακόμη πιο έντονη τη σύγκρουση ανάμεσα στην πειθαρχία που επιβάλλουν και στα σώματα που προσπαθούν να ελέγξουν.
Η Βανέσα Ρεντγκρέιβ ως αδελφή Ζαν στις «Δαιμονισμένες». Τα σκηνικά της ταινίας σχεδίασε ο Ντέρεκ Τζάρμαν
Τα πλάνα που δεν έφτασαν στο κοινό
Η ωμή συνύπαρξη θρησκευτικών συμβόλων, σεξουαλικότητας και βίας προκάλεσε αντιδράσεις από την πρώτη κυκλοφορία. Η ταινία υπέστη περικοπές και απαγορεύσεις. Ανάμεσα στο υλικό που αφαιρέθηκε βρισκόταν η διαβόητη σκηνή της βεβήλωσης ενός σταυρού από μοναχές, η οποία επιστρέφει στη σημερινή εκδοχή.
Η αφαίρεση τέτοιων σκηνών επηρεάζει και το πολιτικό νόημα ενός έργου. Στις «Δαιμονισμένες», η υπερβολή εκθέτει τους μηχανισμούς με τους οποίους η εξουσία κατασκευάζει μια απειλή και παρασύρει το πλήθος. Όταν περικόπτεται το υλικό που προκαλεί περισσότερο, αλλάζει και η ένταση αυτής της έκθεσης. Για δεκαετίες, η συζήτηση γύρω από την ταινία γινόταν αναγκαστικά μαζί με μια συζήτηση για τα κομμάτια που δεν είχαν φτάσει στους θεατές.
Διαβάστε επίσης: Το φιλί που κάποιος ξανάβαλε κρυφά στην τηλεόραση: Πώς το «Two of Us» ξεγέλασε το BBC
Η εκδοχή του 2004 και η αποκατάσταση του 2026
Η σημερινή επιστροφή στηρίζεται σε μια συγκεκριμένη εκδοχή που είχε ανασυγκροτηθεί το 2004 υπό την επίβλεψη του Ράσελ και του μοντέρ Μάικλ Μπράντσελ, με τη συνεργασία του Μαρκ Κέρμοουντ και του Πολ Τζόις. Το BFI τη χαρακτηρίζει οριστική εκδοχή του σκηνοθέτη. Η νέα αποκατάσταση χρησιμοποίησε το αρχικό αρνητικό της κάμερας και πρωτότυπα ηχητικά στοιχεία.
Το Film at Lincoln Center διευκρινίζει ότι η αποκατάσταση ακολουθεί εκείνο το μοντάζ του 2004 και ενσωματώνει υλικό που είχε λογοκριθεί. Η πλήρης διαδρομή των 55 χρόνων περιλαμβάνει, επομένως, προσπάθειες διάσωσης και ανασύνθεσης. Το νέο βήμα είναι η επίσημη κινηματογραφική διανομή αυτής της εκδοχής, με αποκατεστημένη εικόνα και ήχο.
Πότε επιστρέφουν οι Δαιμονισμένες στην Ελλάδα
Η επανέκδοση ξεκινά στις ΗΠΑ στις 16 Οκτωβρίου για περιορισμένη προβολή μιας εβδομάδας. Στη Βρετανία και την Ιρλανδία ακολουθεί στις 30 Οκτωβρίου. Στην Ελλάδα, όπου η ταινία παρουσιάστηκε ήδη στις φετινές Νύχτες Πρεμιέρας, έχει ανακοινωθεί κυκλοφορία από την Tanweer στις 12 Νοεμβρίου, για περιορισμένο αριθμό προβολών και με τον χαρακτηρισμό «Αυστηρώς Ακατάλληλες». πτών.
Η Warner Bros., που είχε παραγάγει την ταινία το 1971, βρίσκεται σήμερα πίσω από την αποκατάστασή της. Αυτή η διαδρομή κάνει την επανέκδοση ιδιαίτερα αποκαλυπτική: ένα έργο μπορεί να επιβιώσει στη μνήμη του κινηματογράφου και ταυτόχρονα να παραμένει δυσπρόσιτο στην εκδοχή που όρισε ο δημιουργός του. Τώρα, τα αφαιρεμένα πλάνα επιστρέφουν στη θέση τους και οι θεατές μπορούν να κρίνουν τις «Δαιμονισμένες» με το υλικό που για χρόνια έλειπε.
Διαβάστε επίσης: Σεξ, λογοκρισία και 200.000 αντίτυπα σε μία μέρα: Το βιβλίο που έστειλε την Penguin στο εδώλιο
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News