Μπορεί ένας νεκρός τραγουδιστής να συναινέσει στο «τελευταίο άλμπουμ» του;
Οκτώ χρόνια μετά τον θάνατο του Mark E. Smith, οι The Fall επιστρέφουν με το Post Script, έναν δίσκο που χτίστηκε πάνω σε ανέκδοτες ηχογραφήσεις της φωνής του. Η διαμάχη γύρω από την κυκλοφορία του αφορά κάτι μεγαλύτερο από ένα ακόμη μεταθανάτιο άλμπουμ: ποιος μπορεί να αποφασίσει τι θα κυκλοφορούσε ένας καλλιτέχνης όταν ο ίδιος δεν είναι πια εδώ;
Στις 2 Οκτωβρίου κυκλοφορεί νέο άλμπουμ των The Fall, οκτώ χρόνια μετά τον θάνατο του Mark E. Smith. Το Post Script παρουσιάζεται ως το «τελευταίο επίσημο στούντιο άλμπουμ» του συγκροτήματος, αλλά δεν πρόκειται για έναν ολοκληρωμένο δίσκο που έμεινε ξεχασμένος σε κάποιο αρχείο. Οι Ed Blaney και Simon «Ding» Archer χρησιμοποίησαν αχρησιμοποίητες φωνητικές ηχογραφήσεις του Smith από την περίοδο 2001-2014 και έγραψαν νέα μουσική γύρω τους. Η κυκλοφορία έχει την έγκριση των διαχειριστών της κληρονομιάς του.
Η μέθοδος δεν είναι πρωτοφανής. Μεταθανάτιες κυκλοφορίες υπάρχουν όσο υπάρχουν μουσικά αρχεία και δισκογραφικές εταιρείες. Η συγκεκριμένη περίπτωση, όμως, απέκτησε άλλη διάσταση όταν η Pamela Vander, σύντροφος του Smith στα τελευταία χρόνια της ζωής του και τελευταία μάνατζερ των The Fall, κατήγγειλε δημόσια το εγχείρημα ως «ηθικά λάθος». Σύμφωνα με τη δική της εκδοχή, το New Facts Emerge του 2017 ήταν το τέλος που είχε επιλέξει ο ίδιος για τους The Fall.
Το πρόβλημα δεν είναι αν η φωνή είναι αληθινή
Κανείς δεν ισχυρίζεται ότι το Post Script χρησιμοποιεί τεχνητά κατασκευασμένη φωνή. Οι ηχογραφήσεις είναι του Smith. Η διαφωνία αφορά τη χρήση τους και, κυρίως, την απόφαση να παρουσιαστεί το αποτέλεσμα ως νέο και τελευταίο άλμπουμ των The Fall.
Οι Blaney και Archer δεν είναι άγνωστοι που απέκτησαν πρόσβαση σε παλιές ταινίες. Είχαν πολυετή σχέση με τον Smith και το συγκρότημα. Ο Archer έχει εξηγήσει ότι κατά καιρούς κατέγραφε φωνητικές ιδέες του Smith, από τις οποίες ορισμένες κατέληγαν σε τραγούδια και άλλες έμεναν στην άκρη. Η δική τους θέση είναι ότι το νέο υλικό ολοκληρώθηκε με γνώση του τρόπου με τον οποίο εκείνος εργαζόταν και με πρόθεση να τιμηθεί η μουσική του.
Η ένσταση της Vander πηγαίνει σε διαφορετικό σημείο. Μια ηχογράφηση μπορεί να είναι αυθεντική χωρίς να αποτελεί ολοκληρωμένο έργο. Αν ένας δημιουργός άφησε μια φωνή σε μια κασέτα, δεν γνωρίζουμε αν θα την κρατούσε, αν θα την ξανάγραφε, αν θα άλλαζε τη μουσική ή αν θα την πετούσε.
Η επιλογή είναι μέρος της δημιουργίας. Το ίδιο ισχύει για την απόρριψη.
Ο Mark E. Smith με τους The Fall στο Εδιμβούργο το 2011
Στους The Fall το όριο γίνεται ακόμη πιο θολό
Η ιδιόμορφη ιστορία των The Fall περιπλέκει ακόμη περισσότερο τη συζήτηση. Δεκάδες μουσικοί πέρασαν από το συγκρότημα, αλλά ο Smith ήταν η μοναδική σταθερά από την ίδρυσή του έως τον θάνατό του. Η περίφημη φράση που του αποδίδεται, ότι ακόμη και ο ίδιος με «τη γιαγιά σου στα bongos» θα μπορούσαν να είναι οι The Fall, συμπύκνωνε αυτή την πραγματικότητα, έστω κι αν έχει αναπαραχθεί συχνά σε διαφορετικές εκδοχές.
Ακριβώς γι’ αυτό το Post Script δημιουργεί μια παράξενη αντίφαση. Η παρουσία της φωνής του μπορεί να θεωρηθεί αρκετή για να συνεχιστεί το όνομα των The Fall. Η απόλυτη ταύτισή του με το συγκρότημα, όμως, μπορεί εξίσου εύλογα να οδηγήσει στο αντίθετο συμπέρασμα: χωρίς τη δική του τελική έγκριση, ποιος αποφασίζει τι είναι δίσκος των The Fall;
Η έγκριση της κληρονομιάς λύνει το ζήτημα της κυκλοφορίας. Δεν λύνει αυτομάτως το ζήτημα της καλλιτεχνικής πρόθεσης.
Μια διαμάχη που αφορά πλέον πολύ περισσότερους καλλιτέχνες
Η περίπτωση έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον επειδή δεν χρειάστηκε καθόλου τεχνητή νοημοσύνη για να δημιουργηθεί αυτό το δίλημμα. Η σημερινή τεχνολογία μπορεί ήδη να αναπαράγει φωνές, πρόσωπα και ερμηνείες νεκρών δημιουργών με ολοένα μεγαλύτερη πειστικότητα. Το Post Script δείχνει ότι το πρόβλημα προηγείται της AI.
Αρκεί ένα αρχείο, η δυνατότητα επεξεργασίας του και κάποιος που θα πάρει τις αποφάσεις που ο δημιουργός δεν πρόλαβε ή δεν θέλησε να πάρει.
Το άλμπουμ μπορεί να αποδειχθεί εξαιρετικό. Αυτό δεν θα απαντήσει στο ερώτημα που έχει ανοίξει πριν ακόμη κυκλοφορήσει. Ένα καλό αποτέλεσμα δεν αποδεικνύει ότι ο Smith θα το είχε εγκρίνει, όπως μια νόμιμη κυκλοφορία δεν αποδεικνύει από μόνη της ότι εκφράζει την τελευταία καλλιτεχνική του βούληση.
Το Post Script μπορεί να ακουστεί ως δίσκος των The Fall. Το αν ο Mark E. Smith θα ήθελε να υπάρχει με αυτόν τον τρόπο είναι κάτι που κανένα αρχείο δεν μπορεί πλέον να μας πει.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
Από το Δίκτυο
Η Beats κυκλοφόρησε ακουστικά για όσους μισούν τα earbuds στο γυμναστήριο
Γιώργος Μαζωνάκης: Ο 14χρονος ανιψιός του τραγούδησε το Ώρες Μικρές ΒΙΝΤΕΟ
Μετατροπή πλαστικού σε βενζίνη κάτω από τους 200°C: Η νέα ανακάλυψη με τη χρήση τηγμένων αλάτων
Lisa x PlayStation: Η Lisa σχεδίασε το δικό της συλλεκτικό DualSense
Χρηματικά βραβεία στη μνήμη του Δημήτρη Καλογερόπουλου από τον Δήμο Αιγιαλείας
