Τι θα συνέβαινε αν «έσβηναν» αύριο όλοι οι δορυφόροι;

Οι περισσότεροι άνθρωποι δεν το αντιλαμβάνονται, όμως η καθημερινότητά μας εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τεχνολογίες που βρίσκονται εκατοντάδες χιλιόμετρα πάνω από τη Γη.

Οι δορυφόροι αποτελούν τους αόρατους «φρουρούς» του σύγχρονου τρόπου ζωής, καθώς υποστηρίζουν υπηρεσίες που χρησιμοποιούμε καθημερινά: από την πλοήγηση στο κινητό μας και τις ηλεκτρονικές συναλλαγές μέχρι την πρόγνωση του καιρού, τις τηλεπικοινωνίες, την αντιμετώπιση φυσικών καταστροφών και την προστασία του περιβάλλοντος.

Την ώρα που η κλιματική κρίση αυξάνει την ανάγκη για άμεση και αξιόπιστη πληροφόρηση, ενώ η τεχνητή νοημοσύνη επιτρέπει την επεξεργασία τεράστιων όγκων δεδομένων, οι διαστημικές τεχνολογίες εξελίσσονται σε ένα από τα σημαντικότερα εργαλεία για την οικονομία, την ασφάλεια και την Πολιτική Προστασία.

Ο επίκουρος καθηγητής Δορυφορικής Τηλεπισκόπησης στο Τμήμα Αεροδιαστημικής Επιστήμης και Τεχνολογίας του ΕΚΠΑ, Δρ. Σταύρος Κολιός, μίλησε στο protothema και εξηγεί τη σημασία των δορυφόρων και περιγράφει τι θα συνέβαινε εάν ξαφνικά σταματούσαν να λειτουργούν.

Οι δορυφόροι πίσω από τις καθημερινές μας υπηρεσίες

«Οι δορυφόροι έχουν εξελιχθεί σε διαστημικούς φρουρούς του σύγχρονου τρόπου ζωής μας. Αποτελούν απαραίτητους συνδετικούς κρίκους σε δεκάδες δραστηριότητες που πραγματοποιούμε καθημερινά χωρίς να γνωρίζουμε ότι βασίζονται σε αυτούς», αναφέρει ο κ. Κολιός.

Όπως εξηγεί, ανάμεσα στις βασικές εφαρμογές βρίσκονται η δορυφορική πλοήγηση, οι επικοινωνίες, η παρατήρηση της Γης και η πρόγνωση του καιρού.

Το GPS και το ευρωπαϊκό σύστημα Galileo επιτρέπουν τον εντοπισμό θέσης και χρόνου, υποστηρίζοντας όχι μόνο εφαρμογές χαρτών και μετακινήσεων, αλλά και δραστηριότητες όπως η πεζοπορία και η ποδηλασία.

Παράλληλα, οι ηλεκτρονικές τραπεζικές συναλλαγές βασίζονται σε εξαιρετικά ακριβείς χρονικές σημάνσεις που παρέχονται από δορυφορικά συστήματα, ενώ οι τηλεπικοινωνιακοί δορυφόροι υποστηρίζουν τη μετάδοση δεδομένων, τηλεοπτικών προγραμμάτων και ζωντανών μεταδόσεων από κάθε γωνιά του πλανήτη.

Ο ρόλος τους στις πυρκαγιές και τις φυσικές καταστροφές

Ιδιαίτερα σημαντική είναι η συμβολή των δορυφόρων στην αντιμετώπιση φυσικών καταστροφών.

Μέσω της παρατήρησης της Γης μπορούν να εντοπιστούν ενεργές πυρκαγιές σχεδόν σε πραγματικό χρόνο, να αποτυπωθούν καμένες εκτάσεις, να καταγραφούν πλημμυρισμένες περιοχές και να εντοπιστούν μετακινήσεις εδάφους που απειλούν υποδομές.

«Οι δορυφόροι παρέχουν ολοκληρωμένη εικόνα της καταστροφής και βοηθούν τους αρμόδιους φορείς να λάβουν ταχύτερες και πιο αποτελεσματικές αποφάσεις», σημειώνει ο καθηγητής.

Σε περιπτώσεις πυρκαγιών, τα δορυφορικά δεδομένα μπορούν να δείξουν την έκταση της καταστροφής, την απώλεια βλάστησης και τον κίνδυνο δευτερογενών φαινομένων, όπως κατολισθήσεις και πλημμύρες.

Στις πλημμύρες, ειδικά μέσω δορυφόρων ραντάρ, είναι δυνατή η άμεση χαρτογράφηση των περιοχών που έχουν πληγεί, βοηθώντας στις επιχειρήσεις διάσωσης και αποκατάστασης.

Αν σταματούσαν αύριο όλοι οι δορυφόροι

Οι συνέπειες μιας τέτοιας εξέλιξης θα ήταν άμεσες.

«Μέσα στις πρώτες ώρες θα εμφανίζονταν προβλήματα στις τηλεπικοινωνίες, στη δορυφορική πλοήγηση, στις αεροπορικές και ναυτιλιακές μεταφορές, στις μετεωρολογικές προβλέψεις, στις ηλεκτρονικές τραπεζικές συναλλαγές και στις υπηρεσίες Πολιτικής Προστασίας», εξηγεί ο κ. Κολιός.

Η απώλεια των τηλεπικοινωνιακών δορυφόρων θα προκαλούσε σοβαρές δυσλειτουργίες στις σύγχρονες μορφές επικοινωνίας, ενώ χωρίς τους μετεωρολογικούς δορυφόρους θα μειωνόταν δραματικά η ακρίβεια στις προγνώσεις και στις προειδοποιήσεις για επικίνδυνα καιρικά φαινόμενα.

Παράλληλα, χωρίς τα συστήματα δορυφορικής πλοήγησης πολλές εφαρμογές που θεωρούμε δεδομένες σήμερα θα σταματούσαν να λειτουργούν, ενώ θα δημιουργούνταν σοβαρά προβλήματα στις μεταφορές ανθρώπων και αγαθών.

Η Ελλάδα επενδύει στο Διάστημα

Η χώρα μας επιχειρεί τα τελευταία χρόνια να ενισχύσει τη θέση της στον ευρωπαϊκό διαστημικό χάρτη, επενδύοντας σε μικροδορυφόρους, εφαρμογές παρατήρησης της Γης και ανάπτυξη τεχνογνωσίας.

Σύμφωνα με τον κ. Κολιό, η Ελλάδα συμμετέχει ενεργά στα ευρωπαϊκά προγράμματα της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Διαστήματος και αξιοποιεί τις δυνατότητες που προσφέρουν προγράμματα όπως το Copernicus.

Παράλληλα, αναπτύσσονται ελληνικές διαστημικές αποστολές με μικροδορυφόρους και προηγμένους αισθητήρες, οι οποίοι μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την αντιμετώπιση φυσικών καταστροφών, τη γεωργία ακριβείας, την προστασία του περιβάλλοντος και την ασφάλεια κρίσιμων υποδομών.

Ιδιαίτερη αναφορά κάνει στο πρόγραμμα HELLAS-SPACE 2.0, το οποίο στοχεύει στην αξιοποίηση διαστημικών τεχνολογιών προς όφελος της κοινωνίας και της οικονομίας.

Copernicus: Η ευρωπαϊκή «δεξαμενή» δεδομένων

Το ευρωπαϊκό πρόγραμμα Copernicus αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα εργαλεία παρατήρησης της Γης.

Μέσω των δορυφόρων Sentinel συλλέγονται τεράστιες ποσότητες δεδομένων που αξιοποιούνται για την παρακολούθηση δασών, θαλασσών, ατμόσφαιρας και φυσικών καταστροφών.

Για τον πολίτη αυτό μεταφράζεται σε καλύτερη προστασία από πυρκαγιές και πλημμύρες, αποτελεσματικότερη διαχείριση φυσικών πόρων, ασφαλέστερες μεταφορές και καλύτερες δημόσιες υπηρεσίες.

Η επόμενη μεγάλη αλλαγή: Δορυφόροι και τεχνητή νοημοσύνη

Το επόμενο μεγάλο βήμα είναι η συνεργασία των δορυφορικών τεχνολογιών με την τεχνητή νοημοσύνη.

Οι σύγχρονοι δορυφόροι παράγουν καθημερινά τεράστιους όγκους δεδομένων, τους οποίους ο άνθρωπος δεν μπορεί να επεξεργαστεί χωρίς τη βοήθεια προηγμένων αλγορίθμων.

Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να επιτρέψει ταχύτερο εντοπισμό πυρκαγιών, ακριβέστερες προγνώσεις, καλύτερη διαχείριση γεωργικών εκτάσεων και πιο αποτελεσματικές υπηρεσίες Πολιτικής Προστασίας.

«Οι δορυφόροι του μέλλοντος δεν θα λειτουργούν μόνο ως αισθητήρες που συλλέγουν εικόνες, αλλά ως έξυπνα συστήματα που θα αναγνωρίζουν αυτόματα γεγονότα, θα αξιολογούν την επικινδυνότητά τους και θα μεταδίδουν κρίσιμες πληροφορίες σχεδόν σε πραγματικό χρόνο», καταλήγει ο Δρ. Σταύρος Κολιός.

Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News