Γιατί δεν χορταίνουμε το true crime;

Για χρόνια το true crime μάς έμαθε να κοιτάζουμε τους άλλους. Τον δολοφόνο, τον ύποπτο, το θύμα, τον αστυνομικό, το λάθος στοιχείο, την κλειστή πόρτα που ίσως έκρυβε την απάντηση. Μας έβαλε να ακούμε podcasts για πραγματικούς φόνους πηγαίνοντας στη δουλειά και να βλέπουμε σειρές για πραγματικές τραγωδίες λίγο πριν κοιμηθούμε.

Τώρα η κάμερα φαίνεται να γυρίζει προς την άλλη πλευρά.

Το «Primetime» του Lance Oppenheim, που έκανε παγκόσμια πρεμιέρα στο 83ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Βενετίας, παίρνει μια από τις πιο αμφιλεγόμενες τηλεοπτικές επιτυχίες των 00s και την ξανακοιτάζει είκοσι χρόνια αργότερα. Ο Robert Pattinson υποδύεται έναν χαρακτήρα βασισμένο στον Chris Hansen, τον δημοσιογράφο που έγινε τηλεοπτικό πρόσωπο μέσα από το «To Catch a Predator». Μόνο που αυτή τη φορά το ενδιαφέρον δεν βρίσκεται αποκλειστικά στους ανθρώπους που παγιδεύονται μπροστά στην κάμερα. Βρίσκεται και στην κάμερα.

Και, αναπόφευκτα, σε εκείνους που κάθονται απέναντί της.

Διαβάστε επίσης: Γιατί οι σειρές περιμένουν το τρίτο επεισόδιο για να δείξουν τι πραγματικά είναι

Μια σύλληψη φτιαγμένη για την τηλεόραση

Το «To Catch a Predator» προβλήθηκε στο NBC μέσα από το «Dateline» και βασίστηκε σε μια εξαιρετικά αποτελεσματική τηλεοπτική φόρμουλα. Ενήλικοι που πίστευαν ότι συνομιλούσαν διαδικτυακά με ανηλίκους οδηγούνταν σε προκαθορισμένα σπίτια. Εκεί τους περίμεναν κρυφές κάμερες, ο Hansen και στη συνέχεια οι Αρχές.

Υπήρχε όμως και κάτι ακόμη: δραματουργία.

Η άφιξη. Η αναμονή. Η αποκάλυψη. Η αντιπαράθεση. Η έξοδος. Η σύλληψη.

Μια πραγματική αστυνομική επιχείρηση είχε αποκτήσει τα συστατικά ενός τηλεοπτικού επεισοδίου. Ο Hansen έγινε σταρ και ο τρόπος με τον οποίο αντιμετώπιζε τους άνδρες μπροστά στην κάμερα πέρασε στην αμερικανική ποπ κουλτούρα, στα memes και στις παρωδίες.

Το «Primetime» επιστρέφει ακριβώς σε εκείνη τη θολή γραμμή ανάμεσα στη δημοσιογραφία, τη δικαιοσύνη, την τηλεοπτική παραγωγή και την προσωπική φιλοδοξία. Ο ίδιος ο Oppenheim έχει εξηγήσει ότι τον ενδιαφέρει αυτή η συνάντηση της ενημέρωσης με το entertainment, ενώ ο Pattinson, που είναι και παραγωγός της ταινίας, αρχικά δεν σκόπευε καν να κρατήσει τον ρόλο για τον εαυτό του.

Η πραγματική ιστορία πίσω από την ταινία εξηγεί γιατί αυτή η γραμμή έχει σημασία. Το σενάριο αντλεί από ρεπορτάζ του Esquire για μια επιχείρηση του 2006, κατά την οποία ο βοηθός εισαγγελέα του Τέξας Bill Conradt αυτοκτόνησε ενώ αστυνομικοί και τηλεοπτικό συνεργείο βρίσκονταν έξω από το σπίτι του. Το περιστατικό έγινε κομβικό στην κριτική που δέχθηκαν οι μέθοδοι του προγράμματος.

Δύο ταινίες μέσα σε δύο χρόνια δεν είναι σύμπτωση

Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο, ωστόσο, βρίσκεται έξω από το ίδιο το «Primetime».

Το 2025, το ντοκιμαντέρ «Predators» του David Osit είχε ήδη επιστρέψει στην άνοδο και την πτώση του «To Catch a Predator», εξετάζοντας όχι μόνο την εκπομπή αλλά και τον κόσμο που δημιούργησε γύρω της: τους μιμητές της, τους διαδικτυακούς αυτόκλητους «κυνηγούς» και μια κουλτούρα δημόσιας έκθεσης που επέζησε πολύ μετά το τέλος της.

Δύο διαφορετικοί κινηματογραφιστές, δύο ταινίες σε δύο χρόνια, το ίδιο τηλεοπτικό φαινόμενο.

Η σύμπτωση αρχίζει να μοιάζει περισσότερο με αλλαγή του βλέμματος.

Το true crime πέρασε χρόνια αναζητώντας απαντήσεις μέσα στις υποθέσεις που αφηγούνταν. Σήμερα ένα κομμάτι του κινηματογράφου αρχίζει να ενδιαφέρεται για τον μηχανισμό που τις μετέτρεψε σε προϊόν.

Από την τηλεόραση στο ακουστικό μας

Στο μεταξύ, ο μηχανισμός έγινε τεράστιος.

Η τηλεόραση έδωσε τη θέση της στις streaming πλατφόρμες, τα podcasts πρόσθεσαν ώρες αφήγησης και τα social media έκαναν τον θεατή κάτι περισσότερο από καταναλωτή. Μπορεί πλέον να αναλύει φωτογραφίες, να συγκρίνει καταθέσεις, να προτείνει υπόπτους και να δημοσιεύει τη δική του θεωρία για μια ανοιχτή υπόθεση.

Τα στοιχεία δείχνουν πόσο βαθιά έχει περάσει το είδος στην καθημερινή ψυχαγωγία. Σε έρευνα της YouGov το 2024, 57% των Αμερικανών δήλωσαν ότι καταναλώνουν true crime περιεχόμενο. Το Pew Research Center, εξετάζοντας 451 από τα podcasts με την υψηλότερη κατάταξη στις ΗΠΑ, βρήκε ότι το true crime ήταν η συχνότερη θεματική: 24% του συνόλου.

Οι ίδιοι οι θεατές αντιλαμβάνονται, μάλιστα, την αντίφαση. Στην έρευνα της YouGov, 51% θεωρούσε ότι το true crime αυξάνει την ενσυναίσθηση προς τα θύματα και 50% ότι μπορεί να βοηθήσει στην επίλυση εγκλημάτων. Την ίδια στιγμή, 37% συμφωνούσε ότι μπορεί να εκμεταλλεύεται τα θύματα και τις οικογένειές τους και 38% ότι μπορεί να εξιδανικεύει τους εγκληματίες δίνοντάς τους υπερβολική δημοσιότητα.

Η αντίφαση βρίσκεται μέσα στο ίδιο το είδος.

Το έγκλημα χρειάζεται και cliffhanger

Το true crime μπορεί να είναι σοβαρή δημοσιογραφία. Μπορεί να επανεξετάσει μια δικαστική πλάνη, να φωτίσει μια ξεχασμένη υπόθεση, να αποκαλύψει θεσμικές αποτυχίες ή να δώσει χώρο στις οικογένειες των θυμάτων.

Το όριο γίνεται πιο δύσκολο να διακρίνεται όταν η πραγματική τραγωδία πρέπει ταυτόχρονα να λειτουργήσει ως επιτυχημένο περιεχόμενο.

Ένα επεισόδιο χρειάζεται κορύφωση. Μια σειρά χρειάζεται το επόμενο επεισόδιο. Ένα podcast χρειάζεται τον ακροατή να επιστρέψει. Το TikTok χρειάζεται το επόμενο βίντεο.

Και μια πραγματική ιστορία αρχίζει, χωρίς απαραίτητα να το καταλάβουμε, να υπακούει στους κανόνες της μυθοπλασίας.

Το «To Catch a Predator» μοιάζει σήμερα σχεδόν προφητικό γι’ αυτή τη μετάβαση. Πολύ πριν από το TikTok και τη σημερινή οικονομία των clicks, είχε καταλάβει κάτι θεμελιώδες: ακόμη και η πιο σοβαρή πραγματικότητα μπορεί να μετατραπεί σε format όταν υπάρχει κοινό πρόθυμο να την παρακολουθήσει.

Η κάμερα γύρισε

Γι’ αυτό το «Primetime» έχει ενδιαφέρον πέρα από τον Pattinson και πέρα από την ίδια την ταινία.

Το 2004, όταν ξεκινούσε το «To Catch a Predator», η μεγάλη ερώτηση ήταν ποιον θα έπιανε η κάμερα.

Είκοσι δύο χρόνια αργότερα, η ερώτηση έχει αλλάξει.

Γιατί θέλαμε τόσο πολύ να κοιτάζουμε;

Το Predators την έθεσε ως ντοκιμαντέρ. Το Primetime την περνά τώρα στη μυθοπλασία. Και ίσως αυτή να είναι η σημαντικότερη αλλαγή που συμβαίνει σήμερα στο true crime: ένα είδος που έχτισε την επιτυχία του εξετάζοντας τις πράξεις των άλλων αρχίζει επιτέλους να εξετάζει τη δική του.

Και μαζί της, τη δική μας θέση απέναντι στην οθόνη.

Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News