Τζέιν Όστεν: Έγραψε τον κώδικα της ρομαντικής κομεντί πριν υπάρξει το σινεμά
Η νέα μεταφορά του «Περηφάνια και Προκατάληψη» συνεχίζει μια κινηματογραφική και τηλεοπτική διαδρομή οκτώ δεκαετιών. Πίσω από τα κοστούμια εποχής βρίσκεται η συγγραφέας που είχε γράψει τη γραμματική της ρομαντικής κομεντί πολύ πριν αποκτήσει όνομα το είδος
Το 1940 ο κύριος Ντάρσι είχε το πρόσωπο του Λόρενς Ολίβιε. Το 1995 έγινε ο Κόλιν Φερθ με το βρεγμένο λευκό πουκάμισο που πέρασε στην ποπ κουλτούρα. Δέκα χρόνια αργότερα, ο Μάθιου Μακφάντιεν στάθηκε απέναντι στην Κίρα Νάιτλι. Το 2026, το Netflix παραδίδει τους ρόλους του Ντάρσι και της Ελίζαμπεθ Μπένετ στον Τζακ Λόουντεν και στην Έμα Κόριν.
Η νέα εξαμερής σειρά του Netflix, σε σενάριο της Ντόλι Άλντερτον και σκηνοθεσία του Γιούρος Λιν, προστίθεται σε μια αλυσίδα μεταφορών που ξεπερνά τα κοστούμια εποχής. Η «Έμμα» έχει γίνει μαθήτρια λυκείου στο Μπέβερλι Χιλς, το «Περηφάνια και Προκατάληψη» έχει μεταφερθεί στην Ινδία ως μιούζικαλ και κάθε εκδοχή έχει φωτίσει διαφορετικά τον ρομαντισμό, την ειρωνεία και την κοινωνική ματιά της Όστεν.
Οι ιστορίες αντέχουν επειδή ο μηχανισμός τους παραμένει σύγχρονος: δύο άνθρωποι σχηματίζουν λανθασμένη πρώτη εντύπωση, συγκρούονται, αναγκάζονται να επανεξετάσουν τον εαυτό τους και συναντιούνται ξανά έχοντας αλλάξει.
Από το Χόλιγουντ του 1940 στο «Clueless»
Η πρώτη μεγάλη χολιγουντιανή μεταφορά του «Περηφάνια και Προκατάληψη» κυκλοφόρησε το 1940, με την Γκριρ Γκάρσον ως Ελίζαμπεθ και τον Λόρενς Ολίβιε ως Ντάρσι. Η MGM προσάρμοσε ελεύθερα το μυθιστόρημα, επένδυσε στη λάμψη των σταρ και αντιμετώπισε την Όστεν ως υλικό για μια μεγάλη ρομαντική παραγωγή.
Η χρονιά που άλλαξε οριστικά τη θέση της στην οθόνη ήταν το 1995. Μέσα σε λίγους μήνες προβλήθηκε η σειρά του BBC «Περηφάνια και Προκατάληψη», κυκλοφόρησε το «Λογική και Ευαισθησία» του Ανγκ Λι, σε σενάριο της Έμα Τόμσον, και εμφανίστηκε το «Clueless» της Έιμι Χέκερλινγκ.
Η σειρά του BBC δημιούργησε τον πιο αναγνωρίσιμο τηλεοπτικό Ντάρσι και μετέτρεψε τον Κόλιν Φερθ σε διεθνή σταρ. Το «Clueless» απέδειξε ότι ο κόσμος της Όστεν μπορούσε να λειτουργήσει και χωρίς επαύλεις, άμαξες και φορέματα της Αντιβασιλείας.
Η Έμμα Γούντχαουζ έγινε η Σερ Χόροβιτς της Αλίσια Σιλβερστόουν. Η κοινωνική ιεραρχία της αγγλικής επαρχίας μεταφράστηκε σε δημοτικότητα, μόδα και εφηβικές παρέες. Η ηρωίδα παρέμεινε προνομιούχα, έξυπνη, καλοπροαίρετη και υπερβολικά βέβαιη ότι καταλαβαίνει τις ζωές των άλλων. Το περιβάλλον άλλαξε· ο χαρακτήρας έμεινε απολύτως αναγνωρίσιμος.
Την ίδια ελευθερία ακολούθησε το «Bride and Prejudice» το 2004, μεταφέροντας την ιστορία στην Ινδία ως πολύχρωμο μιούζικαλ. Έναν χρόνο αργότερα, ο Τζο Ράιτ επέστρεψε στην Αγγλία των αρχών του 19ου αιώνα με την Κίρα Νάιτλι και τον Μάθιου Μακφάντιεν, βρίσκοντας ένα νέο κοινό χωρίς να σβήσει την αγάπη για την τηλεοπτική εκδοχή του 1995.
Clueless
Η γραμματική της ρομαντικής κομεντί
Η Ντόλι Άλντερτον χαρακτηρίζει το «Περηφάνια και Προκατάληψη» πρότυπο της ρομαντικής κομεντί. Η φράση περιγράφει με ακρίβεια τον λόγο που το βιβλίο επιστρέφει διαρκώς στην οθόνη.
Στις σελίδες του βρίσκονται ήδη η έξυπνη ηρωίδα, ο φαινομενικά ακατάλληλος άνδρας, η λεκτική μονομαχία που κρύβει έλξη, η αργή προσέγγιση και η ανατροπή της πρώτης εντύπωσης. Η Ελίζαμπεθ Μπένετ και ο κύριος Ντάρσι πρέπει να εγκαταλείψουν την περηφάνια και τις προκαταλήψεις τους πριν μπορέσουν να δουν καθαρά ο ένας τον άλλον.
Bride and Prejudice
Το ίδιο μοτίβο αυτογνωσίας διατρέχει και τα υπόλοιπα μυθιστορήματα. Η Έμμα Γούντχαουζ πληγώνει τους άλλους επειδή εμπιστεύεται υπερβολικά την κρίση της, ενώ η Αν Έλιοτ στην «Πειθώ» κουβαλά το κόστος μιας απόφασης που πήρε υπό κοινωνική πίεση. Οι ηρωίδες κάνουν λάθη και αναθεωρούν την εικόνα που έχουν για τον εαυτό τους, προσφέροντας σε κάθε ηθοποιό χώρο για διαφορετική ερμηνεία.
Η αγάπη συνοδεύεται πάντοτε από έναν λογαριασμό. Οι κληρονομιές και οι περιουσίες καθορίζουν ποιος μπορεί να επιλέξει ελεύθερα και ποιος αντιμετωπίζει τον γάμο ως όρο επιβίωσης. Η κυρία Μπένετ γνωρίζει ότι, μετά τον θάνατο του συζύγου της, το σπίτι θα περάσει σε άνδρα συγγενή. Η Έμμα έχει μεγαλύτερη ελευθερία επειδή διαθέτει δική της περιουσία.
Το χρήμα δίνει βάρος στον ρομαντισμό. Στις σύγχρονες μεταφορές, η προίκα μπορεί να αντικατασταθεί από την επαγγελματική ασφάλεια, την κοινωνική θέση ή τις απαιτήσεις μιας οικογένειας. Η σύγκρουση ανάμεσα στην προσωπική επιθυμία και στις κοινωνικές προσδοκίες παραμένει ίδια.
Γι’ αυτό οι ιστορίες της Όστεν μετακινούνται με τόση ευκολία από την αγγλική επαρχία στο Μπέβερλι Χιλς ή στην Ινδία. Ο πυρήνας τους βρίσκεται στους ανθρώπους, όχι στα κοστούμια.
Η νέα Ελίζαμπεθ και η «Μια Κυρία»
Η σειρά του Netflix επαναφέρει το «Περηφάνια και Προκατάληψη» στην εποχή του. Η Έμα Κόριν υποδύεται την Ελίζαμπεθ, ο Τζακ Λόουντεν τον κύριο Ντάρσι και η Ολίβια Κόλμαν την κυρία Μπένετ. Η εξαμερής διάρκεια δίνει στην παραγωγή τον χρόνο να αναπτύξει την οικογένεια Μπένετ, τις κοινωνικές ισορροπίες και τη σταδιακή μεταμόρφωση των δύο κεντρικών ηρώων.
Η διαρκής αυτή παρουσία στην οθόνη αποκτά ιδιαίτερο βάρος μπροστά στη θέση που είχε η ίδια η Όστεν στον εκδοτικό κόσμο. Το πρώτο της μυθιστόρημα, «Λογική και Ευαισθησία», κυκλοφόρησε το 1811 χωρίς το όνομά της. Στη σελίδα τίτλου αναγραφόταν μόνο «By a Lady» — «Από μια Κυρία».
Η συγγραφέας ήταν 35 ετών και ανέλαβε η ίδια το οικονομικό ρίσκο της έκδοσης. Το βιβλίο εξαντλήθηκε σε λιγότερο από δύο χρόνια και της απέφερε 140 λίρες. Ακολούθησαν το «Περηφάνια και Προκατάληψη», το «Μάνσφιλντ Παρκ» και η «Έμμα», όλα χωρίς το όνομά της στο εξώφυλλο.
Η Τζέιν Όστεν πέθανε το 1817, σε ηλικία 41 ετών. Ακόμη και η αρχική επιγραφή στον τάφο της, στον Καθεδρικό Ναό του Γουίντσεστερ, επαινούσε τον χαρακτήρα και τα πνευματικά της χαρίσματα χωρίς να αναφέρει ότι ήταν συγγραφέας. Το «Αββαείο του Νορθάνγκερ» και η «Πειθώ» εκδόθηκαν μετά τον θάνατό της και τότε η ταυτότητά της συνδέθηκε δημόσια με τα βιβλία.
Σήμερα, το όνομα Τζέιν Όστεν αρκεί για να στηρίξει μια μεγάλη διεθνή παραγωγή και να προκαλέσει την αναμέτρηση μιας νέας γενιάς ηθοποιών με χαρακτήρες ηλικίας δύο αιώνων.
Η σελίδα τίτλου του 1811 έγραφε «Από μια Κυρία». Οι τίτλοι του Netflix το 2026 χρειάζονται πλέον μόνο ένα όνομα: Τζέιν Όστεν.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
