Βραχυχρόνιες μισθώσεις: Νέα μέτρα σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη και νησιά – Τι ετοιμάζει η ΕΕ

Η βραχυχρόνια μίσθωση μπαίνει ξανά στο επίκεντρο της στεγαστικής πολιτικής, καθώς η πίεση στην αγορά κατοικίας οδηγεί τόσο την Ελλάδα όσο και την Ευρωπαϊκή Ένωση στην αναζήτηση αυστηρότερων παρεμβάσεων.

Στην ελληνική αγορά, όπου περιορισμοί έχουν ήδη ενεργοποιηθεί σε συγκεκριμένες περιοχές, νέα μέτρα βρίσκονται στο τραπέζι ενόψει ΔΕΘ. Μεταξύ των επιλογών που εξετάζονται είναι η παράταση υφιστάμενων απαγορεύσεων, η επέκτασή τους σε νησιά με έντονο στεγαστικό πρόβλημα, αλλά και αλλαγές στη φορολογική ή αδειοδοτική αντιμετώπιση των βραχυχρόνιων μισθώσεων.

Την ίδια ώρα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προετοιμάζει τη δική της απάντηση στη στεγαστική κρίση, με μια νέα πρωτοβουλία που φιλοδοξεί να δώσει σε πόλεις και περιφέρειες μεγαλύτερη δυνατότητα παρέμβασης εκεί όπου η έλλειψη κατοικιών έχει γίνει ιδιαίτερα πιεστική.

Γιατί οι βραχυχρόνιες μισθώσεις επιστρέφουν στο επίκεντρο

Η μεγάλη εξάπλωση της βραχυχρόνιας μίσθωσης στα αστικά κέντρα έχει αλλάξει σημαντικά την εικόνα της αγοράς τα τελευταία χρόνια.

Για πολλούς ιδιοκτήτες αποτέλεσε έναν τρόπο αξιοποίησης της περιουσίας τους και ενίσχυσης του εισοδήματός τους. Παράλληλα, όμως, η μεταφορά κατοικιών από τη μακροχρόνια στη βραχυχρόνια αγορά περιορίζει το διαθέσιμο απόθεμα για όσους αναζητούν σπίτι για μόνιμη κατοικία.

Το πρόβλημα γίνεται εντονότερο σε περιοχές όπου η ζήτηση για κατοικία είναι ήδη υψηλή. Ακόμη και ακίνητα που επιστρέφουν στην αγορά έπειτα από χρόνια αδράνειας μπορεί τελικά να κατευθυνθούν σε τουριστική εκμετάλλευση αντί για συμβατική μίσθωση.

Τι ισχύει σήμερα – Τα πρόστιμα που φτάνουν τις 40.000 ευρώ

Στη Θεσσαλονίκη, από την 1η Ιουλίου έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026, παραμένει σε ισχύ ο περιορισμός για νέες εγγραφές στο Μητρώο Ακινήτων Βραχυχρόνιας Διαμονής για ακίνητα στην Α΄ Δημοτική Κοινότητα.

Για παραβίαση του περιορισμού προβλέπεται διοικητικό πρόστιμο που αντιστοιχεί στο 50% του εισοδήματος.

Παράλληλα, ακίνητα σε περιοχές της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης όπου ισχύουν απαγορεύσεις και τα οποία διαγράφονται από το Μητρώο δεν μπορούν να εγγραφούν ξανά τουλάχιστον έως το τέλος του 2026.

Σε περίπτωση νέας παράβασης μέσα στο ίδιο φορολογικό έτος μετά την επιβολή της πρώτης κύρωσης, το πλαίσιο γίνεται ακόμη αυστηρότερο, με το ελάχιστο πρόστιμο να φτάνει τις 40.000 ευρώ.

Αθήνα, Θεσσαλονίκη και νησιά: Τα επόμενα μέτρα που εξετάζονται

Το επόμενο βήμα μπορεί να αφορά ακόμη μεγαλύτερο περιορισμό της επέκτασης των βραχυχρόνιων μισθώσεων στις περιοχές όπου η πίεση στην κατοικία είναι ισχυρότερη.

Στα σενάρια που εξετάζονται περιλαμβάνονται:

• διαφορετικό φορολογικό καθεστώς για τη βραχυχρόνια μίσθωση
• νέες αδειοδοτικές απαιτήσεις
• επιβολή τελών σε περιοχές υψηλής ζήτησης
• παράταση για ακόμη έναν χρόνο του περιορισμού στο κέντρο της Θεσσαλονίκης και στα τρία πρώτα δημοτικά διαμερίσματα της Αθήνας
• πιθανή επέκταση των περιορισμών σε νησιά όπου το πρόβλημα εύρεσης κατοικίας είναι ιδιαίτερα έντονο

Το κίνητρο των 36 μηνών για επιστροφή στη μακροχρόνια μίσθωση

Η προσπάθεια δεν περιορίζεται στις απαγορεύσεις και στα πρόστιμα.

Έχει ήδη θεσπιστεί φορολογικό κίνητρο για ιδιοκτήτες που μεταφέρουν ακίνητα από τη βραχυχρόνια στη μακροχρόνια μίσθωση, εφόσον πληρούνται οι προβλεπόμενες προϋποθέσεις.

Το πλαίσιο προβλέπει απαλλαγή από τον φόρο εισοδήματος για 36 μήνες για ορισμένες νέες μακροχρόνιες μισθώσεις.

Τι είναι το Affordable Housing Act που ετοιμάζει η Κομισιόν

Το στεγαστικό πρόβλημα δεν περιορίζεται στην Ελλάδα. Σε αρκετές ευρωπαϊκές πόλεις η αύξηση του κόστους κατοικίας και η περιορισμένη προσφορά έχουν μετατρέψει τη στέγη σε ένα από τα πιο δύσκολα οικονομικά ζητήματα για τα νοικοκυριά.

Σε αυτό το περιβάλλον προετοιμάζεται το Affordable Housing Act, δηλαδή μια ευρωπαϊκή νομοθετική πρωτοβουλία με επίκεντρο την προσιτή κατοικία.

Ο σχεδιασμός προβλέπει τη δημιουργία κριτηρίων που θα μπορούν να αξιοποιούν πόλεις και περιφέρειες για την εφαρμογή αναλογικών παρεμβάσεων σε περιοχές που βρίσκονται αντιμέτωπες με ισχυρές στεγαστικές πιέσεις.

Με απλά λόγια, το νέο πλαίσιο επιχειρεί να ξεκαθαρίσει μέχρι πού μπορούν να φτάνουν οι τοπικές αρχές όταν θέλουν να περιορίσουν τη χρήση κατοικιών για τουριστική εκμετάλλευση προκειμένου να προστατεύσουν τη διαθέσιμη στέγη για τους μόνιμους κατοίκους.

Η Βαρκελώνη δείχνει πόσο μακριά μπορεί να φτάσει η συζήτηση

Η ευρωπαϊκή αντιπαράθεση για τις βραχυχρόνιες μισθώσεις έχει ήδη προχωρήσει αρκετά σε ορισμένες περιοχές.

Η Βαρκελώνη έχει ανακοινώσει ότι σκοπεύει έως το 2028 να καταργήσει τις ενοικιάσεις κατοικιών σε τουρίστες, σε μια από τις πιο δραστικές παρεμβάσεις που έχουν τεθεί σε εφαρμογή σε μεγάλη ευρωπαϊκή πόλη.

Στην Ιταλία, η Τοσκάνη αποτελεί επίσης χαρακτηριστικό παράδειγμα της σύγκρουσης που αναπτύσσεται γύρω από το ζήτημα. Περιφερειακό δικαστήριο δικαίωσε το δημοτικό συμβούλιο της Φλωρεντίας στην προσπάθειά του να περιορίσει τη βραχυχρόνια μίσθωση.

Απέναντι στις παρεμβάσεις αυτές βρίσκονται ιδιοκτήτες και επιχειρήσεις του τουριστικού κλάδου, οι οποίοι υποστηρίζουν ότι τέτοιου είδους απαγορεύσεις έρχονται σε σύγκρουση με την ελευθερία παροχής υπηρεσιών που προστατεύεται από το ευρωπαϊκό δίκαιο.

Κατοικίες και ενοίκια: Η δεκαετία που άλλαξε την αγορά στην ΕΕ

Το υπόβαθρο της ευρωπαϊκής παρέμβασης αποτυπώνεται και στην πορεία των τιμών.

Σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση, οι τιμές των κατοικιών αυξήθηκαν σχεδόν κατά δύο τρίτα μεταξύ 2015 και 2025, ενώ τα ενοίκια ενισχύθηκαν περισσότερο από ένα πέμπτο μέσα στην ίδια δεκαετία.

Σε αρκετά κράτη-μέλη η άνοδος των τιμών κατοικίας ήταν ταχύτερη από εκείνη των εισοδημάτων, δυσκολεύοντας ιδιαίτερα την πρόσβαση των νεότερων γενεών στην αγορά.

Πίσω από την πίεση βρίσκεται και ένα βαθύτερο πρόβλημα: η προσφορά νέων κατοικιών δεν ακολουθεί με τον ίδιο ρυθμό τη ζήτηση, ιδιαίτερα στις πυκνοκατοικημένες πόλεις όπου οι πολεοδομικοί περιορισμοί δυσκολεύουν την ταχεία αύξηση του διαθέσιμου αποθέματος.

Η βραχυχρόνια μίσθωση αποτελεί έτσι μόνο μία πλευρά μιας πολύ μεγαλύτερης στεγαστικής εξίσωσης. Η επόμενη φάση των παρεμβάσεων, τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Ευρώπη, στρέφεται πλέον στο δύσκολο σημείο ισορροπίας ανάμεσα στην τουριστική αξιοποίηση των ακινήτων και στην ανάγκη να παραμείνει διαθέσιμη και προσιτή κατοικία για τους μόνιμους κατοίκους.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:

• ΔΕΘ 2026: Στη Θεσσαλονίκη θα μιλήσουμε για την οικονομία – Ας ακούσουμε αυτούς που τη ζουν
• «Αλλάζω Συσκευή για τις Επιχειρήσεις»: Παράταση έως 30 Σεπτεμβρίου για την επανυποβολή αιτημάτων
• Μειώσεις τιμών 9,5% σε 1.700 κωδικούς- Κρέας, ζυμαρικά και σχολικά στην λίστα
• ΕΛΣΤΑΤ: Μείωση της ανεργίας τον Ιούλιο, δείτε που έφτασε
• Το Υπουργείο Οικονομικών έδωσε παράταση στην επιδότηση πετρελαίου

Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News