ΜΙΚΡΕΣ ΑΓΓΕΛΙΕΣ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ VIDEO

Ενημέρωση απο την Εφημερίδα «ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ»


 ΣΧΕΣΕΙΣ ΠΟΛΙΤΕΙΑΣ - ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ: Ενα δύσκολο στοίχημα για τη δημοκρατία μας

ΣΧΕΣΕΙΣ ΠΟΛΙΤΕΙΑΣ - ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ: Ενα δύσκολο στοίχημα για τη δημοκρατία μας



ΤΟΥ ΣΤΑΘΗ ΜΠΑΛΙΑ *

Ο χωρισμός κράτους - Εκκλησίας υπήρξε ένα από τα μεγάλα ζητήματα που διαπέρασαν την ιστορία των δυτικών κοινωνιών καθώς υπήρξε βασική προϋπόθεση για την επικράτηση της αστικής δημοκρατίας και τη διασφάλιση των δικαιωμάτων και ελευθεριών των πολιτών. Τόσο η αστική δημοκρατία όσο και ο χωρισμός κράτους - εκκλησίας ακολούθησαν διαφορετικές διαδρομές από χώρα σε χώρα ανάλογα με τις κοινωνικές και πολιτικές συνθήκες και τη θέση της θρησκείας στην ιστορία τους. Η επικράτησή τους υπήρξε αποτέλεσμα της «ωρίμανσης των συνθηκών» στις δυτικο-ευρωπαϊκές κοινωνίες, στην οποία καίριο ρόλο έπαιξαν αφενός ο εξορθολογισμός και η εκκοσμίκευση/αποθρησκειοποίηση των δυτικών κοινωνιών, και, αφετέρου, οι μεγάλες θρησκευτικές συγκρούσεις που διαπέρασαν τη δυτική ιστορία αλλά και ο τρόπος που τις διαχειρίστηκαν οι πολιτικές και θρησκευτικές ελίτ. Το σημαντικότερο όμως είναι ίσως το γεγονός ότι η μοναρχία, παρά τη στενή σχέση της με την Εκκλησία, διατήρησε μια ανε ξαρτησία και έναν δυνάμει διακριτό ρόλο που διευκόλυναν τον μεταγενέστερα επιδιωχθέντα χωρισμό.
Σε σχέση με τις δυτικο-ευρωπαϊκές χώρες, η Ελλάδα αποτελεί μια ειδική περίπτωση αστικής δημοκρατίας όπου το κράτος συγκροτήθηκε με βάση τη βυζαντινή «συναλληλία» μάλλον παρά με τη δυτική διάκριση των ρόλων. Και αυτή η «συναλληλία» στο πολιτικό επίπεδο συνοδεύτηκε από μια συναλληλία στο κοινωνικό επίπεδο που εκφράζεται από έναν ανελαστικό και βαθύ κοινωνικό συντηρητισμό. Και οι δύο βρίσκονται στον πυρήνα της εθνικής ταυτότητας και του «ελληνικού τρόπου ζωής» που είναι δύσκολα διαπραγματεύσιμος και αντιστέκεται, συνειδητά ή ασυνείδητα, σε βαθιές και μεγάλες αλλαγές. Ταυτόχρονα, η αντίσταση αυτή εκφράζεται και πολιτικά, πράγμα που δεν μπορεί να εξασφαλίσει ικανή συναίνεση για μόνιμες θεσμικές αλλαγές.
Ακόμα κι αν τέτοιες αλλαγές επιχειρηθούν σε πολιτικό επίπεδο, όπως έγινε από την παρούσα κυβέρνηση κυρίως με το μισθολογικό του κλήρου, είτε θα έχουν έναν συμβολικό χαρακτήρα και μια δευτερεύουσα σημασία είτε, αν είναι ουσιαστικές, θα οδηγήσουν σε κοινωνικό και πολιτικό διχασμό με απρόβλεπτες συνέπειες για την κοινωνική συνοχή. Για τον λόγο αυτό, ο χωρισμός κράτους - εκκλησίας στην Ελλάδα είναι και θα παραμείνει ένα δύσκολο στοίχημα για τη δημοκρατία μας.
Από την άλλη μεριά η ελληνική κοινωνία υφίσταται σημαντικές αλλαγές, οι οποίες, τουλάχιστον στη φάση που διανύουμε, είναι αμφίβολο αν είναι αρκετές για να στηρίξουν έναν «καθαρό» χωρισμό κράτους - εκκλησίας. Επιβάλλεται όμως το ζήτημα να παραμείνει στον δημόσιο διάλογο, ακόμα και αν συνοδευτεί από έντονες πολιτικές αντιπαραθέσεις και συγκρούσεις. Αυτές είναι το αναγκαίο τίμημα της «ωρίμανσης των συνθηκών». Αρκεί να παραμείνουν στα όρια της δημοκρατικής νομιμότητας.

* Ο Στάθης Μπάλιας είναι Καθηγητής του Πανεπιστημίου Πατρών.



Αποστολή με E-mail Εκτύπωση







Πρόσφατα
[20:00]  ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΟΙ - ΠΑΡΑΚΤΙΟΙ: Μια φλόγα που...
[19:52]  ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΟΙ - ΠΑΡΑΚΤΙΟΙ: Δεν έμεινε...
[19:49]  ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΟΙ - ΠΑΡΑΚΤΙΟΙ: Δεν έχουμε...
[19:40]  ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΟΙ - ΠΑΡΑΚΤΙΟΙ: Ηταν επί δύο...
[19:37]  ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΟΙ - ΠΑΡΑΚΤΙΟΙ: Ωριμάσαμε και...
[19:32]  ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΟΙ - ΠΑΡΑΚΤΙΟΙ: Είναι πολύτιμη...
[19:25]  ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΟΙ - ΠΑΡΑΚΤΙΟΙ: Η γνωστή...
[19:20]  ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΟΙ - ΠΑΡΑΚΤΙΟΙ: Η Πάτρα πήρε...








Πελοπόννησος
 
 





Τελευταία [23:32:39]