ΜΙΚΡΕΣ ΑΓΓΕΛΙΕΣ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ VIDEO

Ενημέρωση απο την Εφημερίδα «ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ»


Τι δεν φοβάται η γλωσσολογία

Τι δεν φοβάται η γλωσσολογία



ΤΟΥ Γ. ΞΥΔΟΠΟΥΛΟΥ
αν. καθηγητή Γλωσσολογίας, προέδρου του τμήματος Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Πατρών
[...] Ολοι εμείς, που είμαστε μέλη της πανεπιστημιακής κοινότητας, και ιδιαίτερα της γλωσσολογίας και της φιλολογίας, και έχουμε την αγωνία να διαδώσουμε τη σύγχρονη επιστημονική γνώση, με απλό αλλά όχι απλοϊκό τρόπο και υψηλή ανταποδοτικότητα, σε όσους και όσες απασχολούνται επαγγελματικά σε χώρους που σχετίζονται άμεσα με τη χρήση της προφορικής και γραπτής γλώσσας ή τη διδασκαλία της ή και στους απλούς χρήστες της γλώσσας.
Το αντικείμενο των μικρών σεμιναρίων για τη γλώσσα είναι η επιμόρφωση των δημοσιογράφων στην «ορθή» χρήση της γλώσσας, σε προφορικό και γραπτό επίπεδο, δεδομένου του κυρίαρχου ρόλου του έντυπου και ηλεκτρονικού τύπου στην ενημέρωση και διαμόρφωση της κοινής γνώμης αλλά και της ευθύνης που αυτοί έχουν για την αποφυγή διάδοσης ψευδών ειδήσεων / fake news σε διάφορα θέματα της ανθρώπινης δραστηριότητας αλλά και σε θέματα που αφορούν την ιδιαίτερα ανεπτυγμένη μυθολογία περί της δήθεν ανωτερότητας της ελληνικής γλώσσας έναντι άλλων γλωσσών που μιλιούνται είτε στο εξωτερικό είτε στο εσωτερικό της χώρας μας.
Είναι γνωστό το γεγονός ότι ο μέσος χρήστης της γλώσσας, όχι μόνο της ελληνικής, έχει δικαιολογημένη ευαισθησία αναφορικά με τον τρόπο χρήσης της γλώσσας είτε από τον ίδιο, είτε από τον στενότερο ή ευρύτερο κοινωνικό του περίγυρο είτε από πρόσωπα που στελεχώνουν τα μέσα μαζικής επικοινωνίας είτε από πρόσωπα που κατέχουν δημόσια αξιώματα. Η ευαισθησία αυτή είναι συνυφασμένη με τη γλωσσική μας ικανότητα, δηλαδή με το γεγονός ότι αφού γνωρίζουμε τη γλώσσα μας μάς ενδιαφέρει να μιλάμε και να προβληματιζόμαστε για τη γλώσσα μας.
Η μελέτη της γλώσσας και των άλλων φαινομένων που σχετίζονται άμεσα ή έμμεσα με την ανθρώπινη ύπαρξη και το φυσικό ή κοινωνικό περιβάλλον στο οποίο ζούμε, είναι αντικείμενα που μελετώνται επιστημονικά. Αρμόδια για τη μελέτη του φαινομένου της γλώσσας είναι η σύγχρονη επιστήμη της γλωσσολογίας.
Εμείς οι γλωσσολόγοι, όπως και οι επιστήμονες άλλων γνωστικών πεδίων, μελετάμε το φαινόμενο «γλώσσα» με τρόπο αποστασιοποιημένο και χωρίς συναισθηματικές εξάρσεις και παρεκκλίσεις. Γι' αυτό και οι απόψεις μας πολλές φορές απέχουν ή αντιτίθενται προς το κοινό αίσθημα περί γλώσσας. Και για να γίνω πιο συγκεκριμένος, για εμάς τα «λάθη» που μπορεί να κάνουν οι φυσικοί ομιλητές ή οι δημοσιογράφοι κατά τη χρήση της προφορικής και γραπτής γλώσσας δεν συνιστούν πρόβλημα ή απειλή για τη γλώσσα μας, αλλά αντίθετα αποτελούν ενδείξεις γλωσσικής αλλαγής, δηλαδή εξέλιξης της γλώσσας. Για όλα αυτά τα «λάθη» και τους τρόπους αποφυγής τους, που συζητούνται στα μικρά σεμινάρια ελληνικής γλώσσας, η γλωσσολογία παρέχει τεκμηριωμένες επιστημονικές εξηγήσεις σχετικά τους λόγους γένεσής τους αλλά και τα περιβάλλοντα όπου πρέπει να αποφεύγονται. Αυτό είμαι σίγουρος ότι καθίσταται σαφές στους εκπαιδευόμενους από τους εισηγητές αυτών των σεμιναρίων.
>Η γλωσσολογία δεν φοβάται αυτά τα λάθη ούτε ενοχοποιεί τους χρήστες, απλούς ή επαγγελματίες, για αυτά. Η γλωσσολογία δεν κατηγορεί τους ομιλητές ότι πάσχουν από λεξική πενία ή ότι δεν διαθέτουν γλωσσικό αισθητήριο και άλλες τέτοιες απιθανότητες.
> Η γλωσσολογία δεν φοβάται τη γλώσσα των νέων, ως τον φορέα ραγδαίων εξελίξεων και νεωτερισμών στη γλώσσα.
>Η γλωσσολογία δεν φοβάται την αγγλική γλώσσα ως τον κυρίαρχο παράγοντα επίδρασης και δανεισμού νέων στοιχείων στην ελληνική γλώσσα.
>Η γλωσσολογία δεν θεωρεί ότι τα γκρίκλις συνιστούν απειλή για τη γλώσσα μας.
>Η γλωσσολογία δεν θεωρεί ότι μαθαίνοντας αρχαία ελληνικά μαθαίνεις καλύτερα τα νέα ελληνικά.
> Η γλωσσολογία δεν θεωρεί ότι η ορθογραφική δεξιότητα αποτελεί κριτήριο υψηλής ή ποιοτικής γλωσσικής ικανότητας κ.λπ. κ.λπ.
Η γλωσσολογία έχει ως αποστολή να παρατηρεί, να περιγράφει και να ερμηνεύει το φαινόμενο «γλώσσα» είτε μικροσκοπικά (δηλαδή ως σύστημα) είτε μακροσκοπικά (δηλαδή σε σχέση με άλλα συστήματα) με τη χρήση αντικειμενικών μεθόδων και εργαλείων και να διοχετεύει τα επιστημονικά της πορίσματα για χρήση από την πολιτεία (π.χ. στην εκπαίδευση) και από την κοινωνία. Αυτό επιτάσσει η επιστημονική της οντότητα.
Εδώ και εκατό και πλέον χρόνια, η γλωσσολογία έχει προχωρήσει σημαντικά στην κατανόηση του φαινομένου της γλώσσας και είναι σε θέση να εξηγήσει επαρκώς τις περισσότερες πτυχές του. Σε συνεργασία και με άλλες επιστήμες, έχει κατανοήσει καλύτερα τη νευρολογική φύση της γλώσσας, τις γλωσσικές διαταραχές, τον τρόπο κατάκτησης της γλώσσας από τα παιδιά και τον τρόπο εκμάθησης μιας ξένης γλώσσας. Εχει επίσης κατανοήσει την ποικιλότητα που παρουσιάζει η γλωσσική χρήση, ανάλογα με τις κοινωνικές παραμέτρους και τη γεωγραφική διασπορά της γλώσσας, ενώ έχει κατορθώσει να προσεγγίσει κριτικά τη γλωσσική χρήση από τα κέντρα και τους φορείς της πολιτικής και οικονομικής εξουσίας και να ευαισθητοποιήσει κατάλληλα τους χρήστες.
Παρά αυτή τη μάλλον φιλελεύθερη ή προοδευτική οπτική για το φαινόμενο της γλώσσας, η γλωσσολογία θεωρεί ότι στη χρήση της γλώσσας για συγκεκριμένους σκοπούς, όπως για την προφορική ή γραπτή μετάδοση των ειδήσεων, επιβάλλεται η όσο το δυνατόν ακριβέστερη και αυστηρότερη εφαρμογή συγκεκριμένων γλωσσικών αρχών που έχουν γίνει αποδεκτές από τη δημοσιογραφική κοινότητα και χαρακτηρίζουν το ιδιαίτερο είδος του δημοσιογραφικού λόγου. Προς χάρη της σωστής ενημέρωσης του κοινού, ο δημοσιογραφικός λόγος πρέπει να είναι ακριβής και επαρκώς επεξηγηματικός, με χρήση των ενδεδειγμένων γραμματικών, συντακτικών και ορθογραφικών συμβάσεων.
Για να επιτευχθεί ο σκοπός αυτός, ο δημοσιογράφος οφείλει να διαθέτει την απαιτούμενη εξειδικευμένη γλωσσική κατάρτιση. Και αυτό είναι θέμα σωστής εκπαίδευσης των δημοσιογράφων. Κατά την τελευταία εικοσιπενταετία, με την ίδρυση πανεπιστημιακών τμημάτων σε μεγάλα ΑΕΙ της χώρας καλύφθηκε, θεωρώ, σχετικά καλά η ανάγκη πανεπιστημιακής εκπαίδευσης των δημοσιογράφων. Ωστόσο, από όλα τα προπτυχιακά προγράμματα σπουδών απουσιάζει ακόμη ένας επαρκής αριθμός μαθημάτων γλώσσας ειδικά για δημοσιογραφικούς και επικοινωνιακούς σκοπούς.
Τα μικρά σεμινάρια ελληνικής γλώσσας θεωρώ πως αφουγκράστηκαν με επιτυχία αυτή την ανάγκη και στόχευσαν στην ταχύρρυθμη και ανταποδοτική επιμόρφωση των υπηρετούντων δημοσιογράφων για θέματα γλωσσικής χρήσης για τις ανάγκες του δημοσιογραφικού επαγγέλματος. Σίγουρα, η προσπάθεια αυτή δεν είναι δυνατόν να καλύψει από μόνη της το σημαντικό κενό στη γλωσσική εκπαίδευση των δημοσιογράφων στη χώρα μας. Ωστόσο, τα μικρά σεμινάρια ελληνικής γλώσσας υπήρξαν και είναι πρωτοπόρα σε αυτή την προσπάθεια και ελπίζω να συνεχίσουν με την ίδια επιτυχία και να αποτελέσουν παράδειγμα για παρόμοιες δράσεις της ίδιας ή και ευρύτερης εμβέλειας από άλλους ακαδημαϊκούς φορείς στο μέλλον. Ελπίζω επίσης τα μικρά σεμινάρια ελληνικής γλώσσας να αποτελέσουν αφετηρία αναμόρφωσης και εμπλουτισμού των προπτυχιακών και μεταπτυχιακών προγραμμάτων σπουδών των πανεπιστημιακών τμημάτων που εκπαιδεύουν τα μελλοντικά στελέχη των ΜΜΕ με μαθήματα επιμόρφωσης στη δημοσιογραφική γλώσσα.





Αποστολή με E-mail Εκτύπωση







Πρόσφατα
[χθες 16:50]  Μήπως η ΕΕ χαροπαλεύει μετά την...
[χθες 13:34]  Τι θα βγει μετά από αυτό;
[χθες 12:56]  Η πανδημία, οι γιατροί, η...
[χθες 10:59]  COVID-19 και Νεφρός
[χθες 10:30]  Η κυρά καραντίνα….
[χθες 10:24]  Ο καρκίνος του προστάτου αφορά...
[χθες 09:53]  Σταύρωση χωρίς Ανάσταση
[χθες 08:53]  Δεν είναι όλα εντάξει, αλλά θα...








Πελοπόννησος
 
 





Τελευταία [00:05:26]