ΜΙΚΡΕΣ ΑΓΓΕΛΙΕΣ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ VIDEO

Ενημέρωση απο την Εφημερίδα «ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ»


Γιώτα Κριτσέλη: Σύγχρονος ο Καχτίτσης-Στοίχημα, να τον γνωρίσουν οι νεότεροι

Γιώτα Κριτσέλη: Σύγχρονος ο Καχτίτσης-Στοίχημα, να τον γνωρίσουν οι νεότεροι



Με την κυκλοφορία το 2012 της νέας έκδοσης του «Εξώστη» εγκαινίασε η «Κίχλη» την επαναφορά στην επικαιρότητα του έργου του Νίκου Καχτίτση, για να ακολουθήσει το 2019 αυτή της «Ομορφάσχημης», ενώ έπεται συνέχεια. Η εκδότρια Γιώτα Κριτσέλη μιλάει για το εγχείρημα και τους στόχους του, τη γοητεία της γραφής του συγγραφέα, που δεν γνωρίζουμε όσο θα του έπρεπε, την απήχησή του σήμερα.
Σε τι αποσκοπεί το εγχείρημα των νέων εκδόσεων του Ν. Καχτίτση;
Οι νέες εκδόσεις του Εξώστη και της Ομορφάσχημης έχουν διπλό στόχο: 1) Να προσφέρουν όσο το δυνατόν πιο αξιόπιστο κείμενο στους αναγνώστες. Αντιβάλλοντας το κείμενο των παλαιότερων εκδόσεων, συνεξετάζοντας τα αυτόγραφα του συγγραφέα -εντοπίσαμε το δακτυλόγραφο του Ν. Καχτίτση για τον Εξώστη, που φέρει χειρόγραφες διορθώσεις και προσθήκες του ιδίου, καθώς και διορθώσεις του Ε. Χ. Γονατά—, και αξιοποιώντας, τέλος, την αλληλογραφία του Καχτίτση για συναφή θέματα, καταφέραμε να διορθώσουμε κάποιες εσφαλμένες γραφές, ενώ συγχρόνως επαναφέραμε την αυθεντική φωνητική των κειμένων, τα ιδιωματικά και προφορικά στοιχεία δηλαδή που είχαν εξομαλυνθεί σε προηγούμενες εκδόσεις. Οι νέες εκδόσεις της Κίχλης οφείλουν πολλά στη συστηματική έρευνα στο αρχείο του Ε. Χ. Γονατά και του Τάκη Σινόπουλου, το οποίο απόκειται στη Γεννάδειο Βιβλιοθήκη.
2) Να επανεγγράψουν τα έργα του Ν. Καχτίτση στον ερμηνευτικό ορίζοντα της εποχής μας. Για λόγους οικονομίας θα αναφερθώ μόνο στα κείμενα που φιλοξενούνται στο επίμετρο της έκδοσης της Ομορφάσχημης. Πρόκειται για δύο ερμηνευτικά δοκίμια, τα οποία επιχειρούν συμπληρωματικές αναγνώσεις του πιο αινιγματικού έργου του Καχτίτση. Το κείμενο του Ηλία Γιούρη αξιοποιεί στοιχεία της σύγχρονης θεωρίας περί τραύματος για να περιγράψει πώς αρθρώνεται ολόκληρη η αφήγηση της Ομορφάσχημης γύρω από την εμπειρία του Ολοκαυτώματος· πώς η ίδια η φύση του τραύματος εξηγεί τα κενά και τις αντιφάσεις της μαρτυρίας της ηρωίδας. Τα κενά αυτά, που σε κάποια σημεία φτάνουν μέχρι την πλήρη παραμόρφωση της ιστορικής πραγματικότητας, επιχειρεί να εξηγήσει η γράφουσα με διαφορετικό τρόπο στο κείμενό της αναζητώντας το κλειδί στην αντινομική σύσταση του χαρακτήρα της Ομορφάσχημης. Η Γερτρούδη Στερν, συνδυάζοντας, κατά εντελώς ρηξικέλευθο για την εποχή τρόπο, αντιφατικά χαρακτηριστικά, την ερωτική ελευθεριότητα και μια προϋπάρχουσα ψυχική διαταραχή με το τραύμα του διωγμού των Εβραίων, γίνεται το αντηχείο της συλλογικής ψύχωσης μιας εποχής.
Ως μελετήτρια του Καχτίτση, ποια χαρακτηριστικά της γραφής του σας εντυπωσιάζουν;
Με εντυπωσιάζει και με γοητεύει συνάμα ο συνδυασμός δύο χαρακτηριστικών της γραφής του Καχτίτση: η διήγηση μιας ιστορίας με αρχή, μέση και τέλος από έναν αφηγητή που διηγείται σε πρώτο πρόσωπο και σε εξομολογητικό τόνο γεγονότα του προσωπικού του παρελθόντος (για παράδειγμα, την ενοχή του για σκοτεινές πράξεις που διέπραξε κατά της πατρίδας του την εποχή του Α´ Παγκοσμίου Πολέμου ο αφηγητής του Εξώστη, τις οποίες υπαινίσσεται αλλά τελικά δεν ομολογεί, ή την εμπειρία της από την ανάκριση και τη φυλάκισή της από τους Ναζί η ηρωίδα της Ομορφάσχημης) και ταυτόχρονα η αμφιβολία που αναδύεται και καλλιεργείται συστηματικά ως προς την αλήθεια της εξομολόγησής τους. Η υπονόμευση της αξιοπιστίας των λεγομένων των αφηγητών επιτυγχάνεται με ποικίλους τρόπους: με συνεχείς επανορθώσεις, αποσιωπήσεις, παρεκβάσεις που λειτουργούν παρελκυστικά ως προς τον πυρήνα της αφήγησης, και βέβαια με την παρωδία λογοτεχνικών ειδών (για παράδειγμα, του περιπετειώδους αφηγήματος στο ΣΤ´ κεφάλαιο του Εξώστη, του κατασκοπευτικού μυθιστορήματος στον Ήρωα της Γάνδης, της μαρτυρίας στην Ομορφάσχημη κ.ά.), αλλά και με το χιούμορ και τον αυτοσαρκασμό. Το αποτέλεσμα αυτής της τακτικής είναι ότι ο αναγνώστης διερωτάται διαρκώς για το τι είναι αλήθεια και τι ψέμα, αμφιβάλλει για τις πραγματικές προθέσεις και την ειλικρίνεια των αφηγητών και, το σημαντικότερο, αδυνατεί να προσδώσει ένα συνεκτικό νόημα στα κείμενα που διαβάζει.
Ο Καχτίτσης σήμερα
Αυτή η τόσο χαρακτηριστική απροσδιοριστία του νοήματος, στην οποία αναφέρθηκα προηγουμένως, και το ερμηνευτικό κενό που προκαλείται εξ αυτού του λόγου, αποτελούν χαρακτηριστικά της γραφής του Καχτίτση, που βρίσκουν σήμερα πολύ μεγαλύτερη απήχηση στους αναγνώστες απ' ό,τι την εποχή της συγγραφής των έργων τη δεκαετία του '60. Δεν είναι τυχαίο ότι οι περισσότεροι κριτικοί και μελετητές που έγραψαν για τη νέα έκδοση του Εξώστη χαρακτήρισαν τον δημιουργό του πρόδρομο του μεταμοντέρνου. Ανεξαρτήτως του αν συμφωνεί ή διαφωνεί κανείς με αυτόν τον χαρακτηρισμό, δεν μπορεί παρά να διαπιστώσει πόσο σύγχρονος είναι ο Καχτίτσης. Από την άλλη, το στοίχημα σήμερα είναι το έργο του Καχτίτση να φτάσει και στους νεότερους αναγνώστες. Θα δοκιμάσουμε νέους τρόπους προς αυτή την κατεύθυνση με αφορμή την επικείμενη έκδοση του Ήρωα της Γάνδης.
Ο μύθος του
Τον Καχτίτση συνοδεύει ένας μύθος, ο οποίος αφορμάται από στοιχεία του βίου του: από τον πρόωρο θάνατό του, από το διαρκές άγχος και το σύνδρομο ενοχής που τον ταλάνιζε από την παιδική του ηλικία, από την ιδιαίτερη αγάπη που έτρεφε προς τους φίλους του, όπως αυτή εκφράζεται στην εξαιρετικής λογοτεχνικής ποιότητας αλληλογραφία του, από τη νοσταλγία του για τον γενέθλιο τόπο, από το πάθος του για τη λογοτεχνία, την τυπογραφία κ.ά. Σε μια εποχή που το ενδιαφέρον για τον βίο των δημιουργών έχει απενοχοποιηθεί, το «Χρονολόγιο σε Α´ και Γ´ πρόσωπο» που έχει συντάξει ο Βίκτωρ Καμχής και περιλαμβάνεται στη νέα έκδοση του Εξώστη, εκτός της προφανούς συμβολής του στη μελέτη του βίου του Καχτίτση, μπορεί να αποτελέσει έναν γόνιμο δίαυλο για τη γνωριμία και άλλων αναγνωστών με το έργο του τόσο ξεχωριστού αυτού συγγραφέα.

ΑΠΟ ΤΟ ΕΝΘΕΤΟ ΤΗΣ «Π» ΕΠΙΛΟΓΕΣ - ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΟΝ ΝΙΚΟ ΚΑΧΤΙΤΣΗ (1926-1970)




Αποστολή με E-mail Εκτύπωση












Πελοπόννησος
 
 





Τελευταία [23:08:23]