ΜΙΚΡΕΣ ΑΓΓΕΛΙΕΣ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ VIDEO

Ενημέρωση απο την Εφημερίδα «ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ»


Ν. Παπαχριστόπουλος για εξετάσεις: Ανυπέρβλητες ψυχολογικές αλλά και ευρύτερες κοινωνικές συνέπειες

Ν. Παπαχριστόπουλος για εξετάσεις: Ανυπέρβλητες ψυχολογικές αλλά και ευρύτερες κοινωνικές συνέπειες



Το άγχος και οι συνέπειες που έχουν προκληθεί στους φοιτητές από την αλλαγή στον τρόπο εξέτασης των μαθημάτων αυτού του εξαμήνου αποτέλεσε αφορμή για τη συνομιλία μας με τον ψυχολόγο - ψυχαναλυτή Νίκο Παπαχριστόπουλο.
Μας αναλύει τα όσα συμβαίνουν στο μυαλό ενός νέου ανθρώπου από τη νέα διαδικασία εξέτασης και αναδεικνύει τις δυνάμεις που δέχονται οι φοιτητές στον ψυχισμό τους από την αλλαγή στον τρόπο εξέτασης των μαθημάτων. Η παραδοξότητα στο επίπεδο της εκπαιδευτικής διαδικασίας, οι συνέπειες αυτής της αλλαγής, οι μορφές άγχους μπροστά στη νέα συνθήκη αλλά και οι προτάσεις.
Το προηγούμενο διάστημα φοιτητές και μαθητές κλήθηκαν να αλλάξουν τον τρόπο με τον οποίο διδάσκονται αλλά και εξετάζονται, βάζοντας στη ζωή τους την εξ αποστάσεως εκπαίδευση. Τι έχετε να πείτε για αυτό;
Υφίσταται αρχικώς μια παραδοξότητα στο επίπεδο της εκπαιδευτικής διαδικασίας, καθώς αλλάζει εξ ολοκλήρου το εκπαιδευτικό πλάνο: ένα είδος εκπαίδευσης το οποίο για αιώνες ήταν σχεδιασμένο στη φυσική παρουσία διδασκόντων και διδασκομένων καλείται να αναιρέσει την ίδια του τη φύση, να λειτουργήσει δηλαδή εξ αποστάσεως. Ητοι μια εκπαιδευτική διαδικασία η οποία, προκειμένου να είναι αποτελεσματική, χρειάζεται να κατοχυρωθεί υπό την αλλοτριωτική της μορφή. Και η αλλοτριωτική αυτή διάσταση είναι εμφανής σε όλους τους εμπλεκομένους, καθηγητές, φοιτητές και μαθητές, καθώς καλούνται να εκλάβουν την εν λόγω αλλοτρίωση ως φυσιολογική συνθήκη και ως εκ τούτου να επινοήσουν νέα μέσα ώστε να φαίνεται, ή έστω να πιστέψουν και οι ίδιοι, πως όλα κυλούν κανονικά: οι μεν διδάσκοντες να έχουν την αίσθηση πως δίδαξαν και πως θα διεξαγάγουν τις εξετάσεις κανονικά, οι δε διδασκόμενοι πως διδάχθηκαν και πως θα συμμετάσχουν στις εξετάσεις αυτές εξ ίσου κανονικά. Ομως κάτι λείπει, κάτι το οποίο αφήνει και στα δύο εμπλεκόμενα μέρη της εκπαιδευτικής συναλλαγής μια αίσθηση ανολοκλήρωτου, μια αίσθηση κενού, η οποία καταλήγει στη σύγχυση και ενίοτε στον πανικό.

Ποιες είναι οι συνέπειες αυτής της αλλαγής;
Η μεγαλύτερη συνέπεια της νέας αυτής πραγματικότητας είναι η κατίσχυση, ο καθαγιασμός, ο φετιχισμός του μέσου, δηλαδή του υπολογιστή και όλων των συμπαρδηλουμένων του: Σύνδεση, ίντερνετ, ταχύτητα, κάμερα, αρχείο… Μεταξύ διδάσκοντος και διδασκομένου παρεμβάλλεται πλέον μια εικονική πραγματικότητα: ο ένας αποτελεί για τον άλλον μια εικόνα, ένα είδωλο, ένα ομοίωμα, ένα ψηφιακό ίχνος σε μια οθόνη. Και με το ομοίωμα αυτό καλούνται να εξοικειωθούν όλοι, ακόμη και οι μαθητές του δημοτικού και του νηπιαγωγείου, τα παιδιά δηλαδή στα οποία οι γονείς, την στιγμή που τα καθίζουν εμπρός στην οθόνη τους για να παρακολουθήσουν το εικονικό τους μάθημα, τους λένε «σταμάτα να είσαι τόσες ώρες στον υπολογιστή». Η πλήρης δηλαδή σύγχυση μεταξύ εικονικής και απτής πραγματικότητας, η αδιάσπαστη αμφιθυμική συνθήκη, η απόλυτη υποκατάσταση, μέσω της οποίας ακόμη και τα παιδιά, γνωρίζοντας πως τα πάντα μπορούν να γίνουν εικονικά, αντιλαμβάνονται πως δεν υπάρχει και καμία ανάγκη να τα ζήσουν στην πραγματική τους διάσταση. Μια παραδοχή με ανυπέρβλητες ψυχολογικές αλλά και ευρύτερες κοινωνικές συνέπειες.

Μπορούμε να αναφερθούμε σε κάποιες μορφές του άγχους των φοιτητών εμπρός στη νέα αυτή συνθήκη εν όψει των εξ αποστάσεως εξετάσεων;
Ο ίδιος ο θεσμός των εξετάσεων, ως διαδικασία απόδειξης, γεννά άγχος. Και το άγχος αυτό το μαθαίνει κάποιος από τα πρώτα του σχολικά βήματα, με αποκορύφωμα το επίκτητο άγχος των πανελληνίων. Αγχος του ανταγωνισμού, άγχος της απόδειξης. Η φράση «Τα πήγε καλά στις εξετάσεις» σημαίνει πως κάποιος απέδειξε στους άλλους, άρα και στον ίδιο του τον εαυτό, πως στάθηκε συνεπής σε ό,τι του ζητήθηκε, πως δεν απέκλινε από την εικόνα του ιδανικού μαθητή, ενώ παράλληλα επιβίωσε και στον άτυπο αλλά στην ουσία καθ' όλα τυπικό ανταγωνισμό με τους συμμαθητές του, γινόμενος, εάν όχι καλύτερος, τουλάχιστον όχι χειρότερος από εκείνους. Μία από τις πιο συνηθισμένες μορφές άγχους των φοιτητών είναι η κρίση η οποία τους καταλαμβάνει όταν έρχονται αντιμέτωποι με τη συμμετοχή τους τις εξετάσεις. Και είτε αποφεύγουν να παρευρεθούν στο αμφιθέατρο είτε, εάν βρίσκονται εντός αυτού, αποχωρούν εσπευσμένα από την αρχή της εξέτασης. Στο άγχος αυτό έρχεται πλέον να προστεθεί και το άγχος του ίδιου του μέσου: Ο εξεταζόμενος δεν καλείται απλώς να αποδείξει ότι ξέρει, ότι έχει γνώσεις, όπως συνέβαινε μέχρι τώρα υπό καθεστώς κατά τα άλλα απόλυτης βεβαιότητας ως προς τις προϋποθέσεις της συμμετοχής του στις εξετάσεις εντός του παραδοσιακού αμφιθεάτρου ―στο οποίο η φυσική του παρουσία μπορεί να πιστοποιηθεί με μια απλή επίδειξη της φοιτητικής του ταυτότητας— αλλά να καταστήσει πλέον βέβαιη και σαφή την ίδια την αβεβαιότητα του πλαισίου των εξετάσεων: Να διασφαλίσει καλή σύνδεση στο ίντερνετ, γρήγορο υπολογιστή, να μάθει να μετατρέπει, να ανεβάζει και να κατεβάζει αρχεία, να βάλει κάμερες ώστε να πείσει τον εξεταστή πως δεν τον ξεγελά, να πιστοποιήσει με διάφορα άλλα αποδεικτικά μέσα πως είναι αυτός ο ίδιος, και όλα αυτά μέσα σε ελάχιστο χρονικό διάστημα, όπως απαιτεί η φύση της ηλεκτρονικής εξέτασης. Μια μετατόπιση δηλαδή από την απόδειξη γνώσης στην απόδειξη πρωτίστως εξοικείωσης με την ίδια τη διαδικασία: εάν δεν επιτευχθεί η προσαρμογή στην διαδικασία δεν μπορεί να διασφαλισθεί και η πρόσβαση στην απόδειξη γνώσης. Και όλο αυτό το τελετουργικό, για όποιον είναι επιρρεπής στην αγχωτική συμπτωματολογία, γεννά νέα συμπτώματα.

Τι προτείνετε;
Μια διαφορετική θέαση του εμφανούς. Ολη αυτή η διαδικασία της εικονικής παιδαγωγικής παραβλέπει το ζωτικό στοιχείο της εκπαιδευτικής πρακτικής: πως εκπαίδευση πρωτίστως σημαίνει κοινωνικοποίηση. Και πως αν καταργηθεί ο χώρος της φυσικής παρουσίας των συμμετεχόντων, εντός του οποίου γεννώνται και οι προϋποθέσεις της κοινωνικοποίησης, η όλη αυτή εικονική διαδικασία παραμένει μια αναμέτρηση με τον ίδιο τον εαυτό, χωρίς τη μεσολάβηση του Αλλου της εκπαίδευσης. Ως εκ τούτου, διδάσκοντες και διδασκόμενοι δεν χρειάζεται να αναλωθούν στην αναγωγή της διαδικασίας αυτής σε μια εξιδανικευμένη πρακτική, η οποία υποκαθιστά πλήρως την ήδη υπάρχουσα: οι μεν να μην νιώσουν την ματαίωση της γνώσης την οποία δεν μετέδωσαν ή της αυστηρότητας την οποία δεν επέδειξαν στις εξετάσεις, οι δε να μην εκλάβουν την εικονική διδασκαλία και τις εικονικές αυτές εξετάσεις ως πιστή αναπαραγωγή του προϋπάρχοντος και ήδη νοσηρού εξεταστικού συστήματος και άρα να μπουν στην λογική της απόδειξης της αξίας του ίδιου του εαυτού. Πρόκειται απλώς για μία υπερεκτιμημένη εικονική διαδικασία η οποία, καλό θα ήταν, να περιοριστεί μονάχα στην ικανοποίηση των αναγκών για τις οποίες επινοήθηκε.


Συνέντευξη στον ΑΠΟΣΤΟΛΟ ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟ
ΑΠΟ ΤΟ ΙΑΤΡΙΚΟ ΕΝΘΕΤΟ ΤΗΣ "Π" "ΛΟΓΟΙ ΥΓΕΙΑΣ"




Αποστολή με E-mail Εκτύπωση







Πρόσφατα
[χθες 22:05]  Αχαΐα: Εγκαινιάστηκε η διπλή...
[χθες 21:34]  Κορονοϊός: Μάσκα σε όλους τους...
[χθες 15:27]  Αχαΐα: Συνεργασία...
[χθες 15:23]  Πάτρα: Συνεχίζονται οι δηλώσεις...
[χθες 15:21]  Δυτική Αχαΐα: Πρωτοφανές σκηνικό...
[χθες 15:11]  Πάτρα: Μετάλλιο του «Αστυνομικού...
[χθες 15:01]  Πάτρα: Πρωτόκολλο συνεργασίας ΠΔΕ...
[χθες 14:58]  Αχαΐα: Καινούρια ιστοσελίδα από το...








Πελοπόννησος
 
 





Τελευταία [05:30:38]