ΜΙΚΡΕΣ ΑΓΓΕΛΙΕΣ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ VIDEO

Ενημέρωση απο την Εφημερίδα «ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ»


Μήλον της Εριδος μεταξύ των Φράγκων

Μήλον της Εριδος μεταξύ των Φράγκων



Μέρος B΄
Οι παλαιότερες ιστορικές μαρτυρίες για την ύπαρξη της μονής του Γηροκομείου ανάγονται στην αρχή της εποχής της φραγκοκρατίας, δηλαδή από το 1204 και μετά, όταν σε αυτήν εγκαταστάθηκαν σχεδόν αμέσως με την κατάληψη της Πάτρας οι Ναΐτες, ένα από τα μεγαλύτερα και σπουδαιότερα ιεροπολεμικά τάγματα των κατακτητών στο πλαίσιο της Δ΄Σταυροφορίας.
Οι μοναχοί της μονής πρέπει να εκδιώχθηκαν μέσα στο γενικότερο κλίμα της δίωξης των ορθόδοξων ιερέων στα εδάφη που κατέκτησαν οι σταυροφόροι, οι οποίοι δεν έφτασαν ποτέ στους Αγίους Τόπους αλλά κατευθύνθηκαν και λεηλάτησαν την Κωνσταντινούπολη, καταλύοντας για μερικά χρόνια τη βυζαντινή αυτοκρατορία.

ΗΔΗ ΓΝΩΣΤΗ ΠΡΟ ΤΩΝ ΦΡΑΓΚΩΝ

Η μονή υπήρξε από την αρχή το μήλον της έριδος ως προς την εξασφάλιση της κυριότητάς της, μία φράγκικη διαμάχη που μας ενδιαφέρει ιδιαίτερα, διότι αποκομίζουμε σημαντικές πληροφορίες, που εύκολα συνάγονται. Η έριδα για την κυριότητά της οφειλόταν προφανώς στο γεγονός ότι η μονή ήταν ήδη από τότε γνωστή και ευημερούσα, ώστε η ίδρυση και η λειτουργία της να ανάγονται σε χρόνους σημαντικά παλαιότερους της φραγκικής κατάκτησης της πόλης.
Μία άλλη σημαντική παράμετρος της διαμάχης ήταν και το γεγονός ότι η μονή του Γηροκομείου ήταν η μόνη στην ευρύτερη περιφέρεια των Πατρών και μάλιστα βρισκόταν στα περίχωρα της πόλης, μία ανάσα από το Κάστρο. Η στρατηγική της θέση επηρέαζε καθοριστικά τη μοίρα και την τύχη της πόλης και για εκείνη την εποχή, αλλά και έως την Επανάσταση του 1821, ήταν αδιανόητο να δεσπόζει κάποιος στο Κάστρο χωρίς να έχει υπό την κυριαρχία του τη μονή του Γηροκομείου. Επιπρόσθετα, ο έλεγχος του πλούτου της μονής και των προσαρτημάτων της στον περίγυρο της πόλης και στις εύφορες πεδινές εκτάσεις, υπήρξαν απαρχής οι στόχοι των βλέψεων των κατακτητών, που είχαν γαλουχηθεί στα πλαίσια της σταυροφορίας στον τυχοδιωκτισμό, την υφαρπαγή και τη λεηλασία.

Ο ΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΑΝΤΕΛΜΟΣ

Κάποιοι από αυτούς, πάμπτωχοι όντες, απέκτησαν τελικά τεράστια περιουσία, όπως ο πρώτος λατίνος επίσκοπος των Πατρών Αντέλμος, που υπήρξε και πρώτος στην τάξη στην Εκκλησία της Πελοποννήσου. Με την εκλογή του (1205) έλαβε οκτώ φέουδα και αμέσως εκδίωξε βιαίως από τη μονή Γηροκομείου τους Ναΐτες, καθιστώντας την μετόχιο της μονής Κλουνύ των Παρισίων, στην οποία ήταν μοναχός πριν από τη Σατυροφορία. Για τη δωρεά αυτή, που έκανε για τη σωτηρία της ψυχής του, συντάχθηκε το 1210 και έγγραφο στην Πάτρα, που διασώζεται στην παραπάνω μονή, στο οποίο αναφέρεται ότι η μονή Γηροκομείου υποχρεούται να στέλνει κάθε χρόνο ένα άριστο ωμοφόριο. Με τον έλεγχο της μονής του Γηροκομείου προχώρησε και στην ενίσχυση και επιδιόρθωση των τειχών του Κάστρου των Πατρών και εδραίωσε την εξουσία του, ερχόμενος σε ρήξη ακόμα και με τον πάπα, ο οποίος τον έθεσε σε αργία δύο φορές, χωρίς όμως αυτό να έχει επίπτωση στον Αντέλμο.
Δεν υπάρχουν πληροφορίες για τυχόν κτηριακές προσθήκες ή μετατροπές στη μονή κατά την περίοδο της φραγκοκρατίας, αλλά γενικώς ελάχιστα γνωρίζουμε για τις εγκαταστάσεις και τις υποδομές της έως την έναρξη της Επανάστασης. Θεωρείται πιθανό, ότι η μονή επέστρεψε στους ορθόδοξους μοναχούς πριν από το τέλος της φραγκοκρατίας ενώ μετά από την οθωμανική κατάκτηση και έως τον 16ο αι. πρέπει να γνώρισε ακμή, στα πλαίσια των ανοχών της σουλτανικής διοίκησης. Άλλες γειτονικές μονές αυτήν την περίοδο αναπτύσσουν οικοδομικά προγράμματα ή ενεργούν εκτεταμμένες κτηριακές προσθήκες.

ΣΕΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΥΡΠΟΛΗΣΗ

Οι λίγες πληροφορίες που έχουμε σχετίζονται με το καθολικό και προέρχονται από περιηγητές του 17ου αι. Αναφέρουν ότι ο ναός ήταν βυζαντινού τύπου με κολώνες και τρούλο, όχι όμως καλά οικοδομημένος. Αυτό εν μέρει δικαιολογεί και την κατάρρευσή του από σεισμό το 1806, έχοντας πάντως επιβιώσει του μένους των τουρκαλβανών και της πυρπόλησης της μονής κατά τα ορλωφικά το 1770. Οι ίδιοι περιηγητές ομιλούν για το ωραίο εσωτερικό του με τοιχογραφίες, φορητές εικόνες αγίων, επιγραφές και βαρύτιμα ασημένια σκεύη.
Την εποχή της τουρκοκρατίας οι μοναχοί είχαν κατορθώσει να χαρακτηριστεί η μονή τους ως πατριαρχικό σταυροπήγιο, να εξαρτάται δηλαδή από τον πατριάρχη και όχι από τον επίσκοπο Πατρών. Οταν τα σχετικά πατριαρχικά σιγίλλια καταστρέφονταν από επιδρομές στη μονή, οι μοναχοί φρόντιζαν για την ανανέωση της απόφασης με την έκδοση νέου σιγιλλίου. Το τελευταίο του μαρτυρικού Πατριάρχη Γρηγορίου Ε΄ χρονολογείται από το 1798 και βρίσκεται στην κυριότητα της μονής.
Στο Γηροκομείο διέμεναν για μεγάλα χρονικά διαστήματα κατά την περίοδο της τουρκοκρατίας πολλοί από τους επίσκοπους των Πατρών, αφενός διότι έβρισκαν μεγαλύτερη ασφάλεια εντός της μονής από την επισκοπική τους κατοικία, αφετέρου δε για να αποφεύγουν τις συνεχείς οχλήσεις και να διάγουν ήρεμη μοναστική ζωή. Προς τούτο ζητούσαν την έγγραφη άδεια του πατριάρχη, αφού σε αυτόν υπαγόταν η μονή, ανέφεραν δε ότι συνέβαλλαν στην επαύξηση και τον εξωραϊσμό της με το έσοδα της μητρόπολης των Πατρών, ώστε να υπάρχει μία έμμεση υπόνοια για διάφορες εργασίες που κατά καιρούς θα εκτελούνταν.
Η συνέχεια την επόμενη εβδομάδα.





Αποστολή με E-mail Εκτύπωση







Πρόσφατα
[χθες 14:35]  Φόροι, αυταρχισμός, λεηλασίες και...
[χθες 11:28]  Ρεαλιστικό πλάνο εκθεσιακής...
[χθες 10:03]  H πολιτική ανεπάρκεια εκτρέφει...
[χθες 08:58]  Απάντηση που κανείς δεν πρέπει να...
[χθες 09:56]  Φοβού τους Γερμανούς
[χθες 08:59]  Μονοκλωνικά αντισώματα, εάν κι...
[χθες 13:36]  Ανάπτυξη με σχέδιο
[χθες 12:53]  Μόνος στο δωμάτιο








Πελοπόννησος
 
 





Τελευταία [05:48:47]