ΜΙΚΡΕΣ ΑΓΓΕΛΙΕΣ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ VIDEO

Ενημέρωση απο την Εφημερίδα «ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ»


Μια πολυσύνθετη σύγχρονη ανάγκη

Μια πολυσύνθετη σύγχρονη ανάγκη




ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΗ ΣΤΡΑΤΟΥΛΙΑ *


Στην ιστορία είναι καταγεγραμμένες αρκετές πραγματικές συνομωσίες (Συνωμοσία της Πυρίτιδας, Συνωμοσία του Κατιλίνα κ.ά.), κάποιες από τις οποίες έπαιξαν σημαντικό ρόλο στην εξέλιξή της. Η συνομωσιολογική σκέψη δεν αναφέρεται σε αυτές, αλλά στην τάση ορισμένα γεγονότα και καταστάσεις να ερμηνεύονται και να αποδίδονται στην δράση σκοτεινών δυνάμεων που εκπορεύονται από κακόβουλους ανθρώπους, οι οποίοι κινούνται και αποφασίζουν με ιδιοτέλεια σε σκοτεινούς και αδιαφανείς κύκλους.
Μια θεωρία συνωμοσίας ανακύπτει όταν οι άνθρωποι βρεθούν μπροστά σε ένα γεγονός, μια κατάσταση που συμβαίνει απρόοπτα προκαλώντας αβεβαιότητα, φόβο και δεν ερμηνεύεται μέσα από την τρέχουσα συμβατική λογική. Η γενεσιουργός αιτία του γεγονότος αποδίδεται σε μυστικές εχθρικές δυνάμεις ανθρώπων που συνωμότησαν.
Ο άνθρωπος έχει την ανάγκη να ελέγχει την πραγματικότητα που τον περιβάλλει μέσα από την ιδεολογική του συγκρότηση. Όταν αυτός ο έλεγχος τείνει να χαθεί, ενεργοποιείται σε κάποιους ο μηχανισμός παραγωγής θεωριών συνωμοσίας. Για την διαμόρφωση αυτών των θεωριών συμβάλλουν πολλοί παράγοντες και δεν έχουν όλοι/ες αυτήν την τάση. Το μορφωτικό επίπεδο και οι προκαταλήψεις συμμετέχουν σε αυτή τη συνωμοσιολογική πρακτική. Όσο πέφτει το μορφωτικό επίπεδο των ανθρώπων, τόσο αυξάνεται η διάθεσή τους να διαμορφώνουν ή να ενστερνίζονται τέτοιου τύπου αντιλήψεις. Η χαρακτηρολογική συγκρότηση του ατόμου επίσης επηρεάζει την προδιάθεση για συνωμοσιολογία μέσω του ψυχολογικού μηχανισμού άμυνας της προβολής. Ο μηχανισμός αυτός εμπλέκεται κυρίως στις παρανοειδείς εκτροπές της σκέψης.
Οι θεωρίες συνομωσίας «προστατεύουν» τον άνθρωπο από το βάρος της ευθύνης του και την ενεργό συμμετοχή του στη διαμόρφωση του κοινωνικού γίγνεσθαι. Τα συνωμοτικά αφηγήματα συντηρούν την πνευματική οκνηρία, παρεμποδίζουν την ανάπτυξη κριτικής σκέψης καθότι δεν γίνεται προσπάθεια να κατανοηθούν οι δύσκολες πτυχές μιας καινοφανούς πραγματικότητας. Ταυτόχρονα εξασφαλίζουν ναρκισσιστική ικανοποίηση μέσω αυτού που ονομάζεται «ο ναρκισσισμός των μικρών ομάδων», αυτών δηλαδή που τα μοιράζονται μεταξύ τους.
Η σύγχρονη μεταμοντέρνα συγκυρία με την κατάρρευση των βεβαιοτήτων της νεωτερικότητας είναι ένα περιβάλλον που ευνοεί αυτού του τύπου τις πνευματικές ενασχολήσεις με δεδομένο ότι το μόνο βέβαιο στην μετανεωτερικότητα είναι η αβεβαιότητα. Επιπλέον σήμερα με την άνθιση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και την εκτεταμένη εμπλοκή των ανθρώπων σε αυτά, γίνεται εύκολα η κοινοποίηση, και η πρόσκτηση των θεωριών συνωμοσίας.
Είναι τόση η ψυχολογική ανάγκη του σύγχρονου ανθρώπου για θεωρίες συνωμοσίας που ακόμη και όταν η πραγματικότητα δεν προσφέρει γεγονότα και καταστάσεις για την συνομωσιολογική σκέψη, έρχεται η τέχνη να προσφέρει, μέσα από λογοτεχνικά αφηγήματα, έτοιμες θεωρίες όπως στα ευπώλητα βιβλία του Dan Brown, ή στον κινηματογράφο τα X- FILES.

* Ο Γιάννης Στρατούλιας είναι ψυχίατρος.






Αποστολή με E-mail Εκτύπωση







Πρόσφατα
[χθες 17:47]  Μια φανταστική ιστορία με αφορμή...
[χθες 17:40]  Το πρόβλημα της αλήθειας
[χθες 17:38]  Mια Πολιτεία δίχως παιδεία, όραμα...
[χθες 17:33]  Ερμαια στα σατανικά σχέδιά τους...
[χθες 17:29]  Εκφράζοντας καχυποψία στην εξουσία
[χθες 17:26]  Υπάρχουν και πράγματα που γίνονται...
[χθες 17:23]  Covid-19 και θεωρίες συνωμοσίας:...
[χθες 14:18]  ΜΑΣΚΟΦΟΡΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ: Τα παιδιά...








Πελοπόννησος
 
 





Τελευταία [05:43:59]