7 σημάδια αυτισμού μετά τα 40 που συχνά περνούν απαρατήρητα
Ο αυτισμός δεν αφορά μόνο την παιδική ηλικία. Πολλοί άνθρωποι φτάνουν μετά τα 40 χωρίς ποτέ να έχουν διαγνωστεί, παρότι εμφανίζουν χαρακτηριστικά που σχετίζονται με το φάσμα, τα οποία συχνά καλύπτονται πίσω από μηχανισμούς προσαρμογής και χρόνια προσπάθεια να «ταιριάξουν» κοινωνικά.
Ο αυτισμός στην ενήλικη ζωή εξακολουθεί να αναγνωρίζεται δύσκολα, ιδιαίτερα σε ανθρώπους που έχουν περάσει δεκαετίες προσαρμόζοντας τη συμπεριφορά τους στις απαιτήσεις του περιβάλλοντος. Αυτός είναι και ένας από τους λόγους που πολλοί άνω των 40 δεν έχουν λάβει ποτέ διάγνωση, παρότι αντιμετωπίζουν σταθερές δυσκολίες στην επικοινωνία, στη ρουτίνα, στις αλλαγές και στη διαχείριση αισθητηριακών ερεθισμάτων. Σε μελέτη για την Αγγλία εκτιμήθηκε ότι πάνω από 9 στους 10 αυτιστικούς ανθρώπους άνω των 50 ετών παραμένουν αδιάγνωστοι, κάτι που δείχνει πόσο μεγάλη είναι η υποδιάγνωση στις μεγαλύτερες ηλικίες.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι ο αυτισμός δεν εκδηλώνεται με τον ίδιο τρόπο σε όλους. Δεν υπάρχει ένα ενιαίο «προφίλ» και πολλοί ενήλικες έχουν μάθει με τα χρόνια να καλύπτουν ορισμένα χαρακτηριστικά ή να αναπτύσσουν στρατηγικές προσαρμογής. Αυτός είναι και ο λόγος που τα σημάδια μπορεί να μοιάζουν πιο ήπια ή να αποδίδονται λανθασμένα σε άγχος, αμηχανία, ιδιορρυθμία ή απλώς σε έναν πιο εσωστρεφή χαρακτήρα.
Νέα ευρήματα για την πρόληψη της άνοιας: Διατροφή, ύπνος και τρόπος ζωής στο επίκεντρο
1. Έντονη ανάγκη για ρουτίνα
Πολλοί αυτιστικοί ενήλικες νιώθουν πιο ασφαλείς όταν η καθημερινότητά τους ακολουθεί σταθερά μοτίβα. Η ρουτίνα λειτουργεί ως τρόπος οργάνωσης και μείωσης του άγχους, γι’ αυτό και οι απρόβλεπτες αλλαγές μπορεί να τους απορρυθμίζουν σημαντικά. Το NHS και άλλες βρετανικές υπηρεσίες υγείας αναφέρουν ότι η προτίμηση για τα ίδια σταθερά μοτίβα και ο προσεκτικός προγραμματισμός είναι από τα συχνά χαρακτηριστικά του αυτισμού.
2. Πολύ συγκεκριμένα και έντονα ενδιαφέροντα
Η βαθιά ενασχόληση με ένα θέμα, μια δραστηριότητα ή μια κατηγορία γνώσης είναι επίσης συχνό χαρακτηριστικό. Αυτό δεν σημαίνει απλώς ότι κάποιος «του αρέσει πολύ» κάτι, αλλά ότι το ενδιαφέρον αυτό μπορεί να αποκτά κεντρικό ρόλο στην καθημερινότητά του και να του προσφέρει αίσθηση σταθερότητας, χαράς ή ελέγχου.
3. Ευαισθησία σε φως, ήχους, υφές ή μυρωδιές
Η διαφορετική επεξεργασία των αισθητηριακών ερεθισμάτων είναι ένα από τα πιο συχνά αλλά συχνά υποτιμημένα χαρακτηριστικά. Κάποιοι άνθρωποι νιώθουν έντονη δυσφορία από δυνατό θόρυβο, από έντονα φώτα, από συγκεκριμένες υφές ρούχων ή από μυρωδιές που οι υπόλοιποι σχεδόν δεν προσέχουν. Αυτές οι αισθητηριακές διαφορές μπορεί να οδηγήσουν σε υπερδιέγερση, κόπωση ή αποφυγή κοινωνικών καταστάσεων.
4. Δυσκολία στην προσαρμογή στις αλλαγές
Αλλαγές όπως μια μετακόμιση, μια νέα δουλειά, μια ανατροπή στο πρόγραμμα ή ακόμη και μια ξαφνική κοινωνική υποχρέωση μπορεί να προκαλούν δυσανάλογη πίεση. Αυτό δεν σχετίζεται απαραίτητα με «ακαμψία χαρακτήρα», αλλά με έναν διαφορετικό τρόπο επεξεργασίας της αβεβαιότητας και της μετάβασης από το γνώριμο στο νέο.
5. Δυσκολία στην κατανόηση κοινωνικών κανόνων
Πολλοί αυτιστικοί ενήλικες αναφέρουν ότι τους ήταν πάντα δύσκολο να «διαβάσουν» τη γλώσσα του σώματος, τις σιωπές, τα υπονοούμενα ή τους άγραφους κοινωνικούς κανόνες. Η δυσκολία αυτή δεν σημαίνει έλλειψη ενδιαφέροντος για τους άλλους, αλλά διαφορετικό τρόπο κατανόησης και επεξεργασίας της κοινωνικής αλληλεπίδρασης.
6. Κυριολεκτική σκέψη και δυσκολία με σαρκασμό ή μεταφορές
Στην ενήλικη ζωή, αυτό μπορεί να φαίνεται πιο διακριτικά, όμως παραμένει βασικό χαρακτηριστικό για αρκετούς ανθρώπους στο φάσμα. Η κατανόηση σαρκασμού, μεταφορικού λόγου ή αμφίσημων εκφράσεων μπορεί να είναι πιο απαιτητική, ενώ συχνά δυσκολότερη γίνεται και η «ροή» μιας κοινωνικής συζήτησης, ιδίως όταν στηρίζεται σε υπαινιγμούς ή γρήγορες εναλλαγές.
7. Κοινωνική εξάντληση, άγχος και δυσκολία στις σχέσεις
Η δυσκολία στη δημιουργία ή διατήρηση σχέσεων δεν οφείλεται απαραίτητα σε απουσία επιθυμίας για σύνδεση. Αντίθετα, πολλοί αυτιστικοί ενήλικες θέλουν στενές σχέσεις, αλλά κουράζονται έντονα από τις κοινωνικές απαιτήσεις ή δυσκολεύονται να καταλάβουν τι αναμένεται από αυτούς. Αυτό μπορεί να εκδηλώνεται ως κοινωνικό άγχος, απομόνωση ή αίσθηση ότι «παίζουν ρόλο» για να ταιριάξουν.
Γιατί τόσοι πολλοί δεν έχουν διαγνωστεί
Για δεκαετίες, ο αυτισμός αντιμετωπιζόταν κυρίως ως κάτι που αφορά παιδιά και κυρίως αγόρια, με αποτέλεσμα πολλοί ενήλικες να μην αξιολογούνται ποτέ. Επιπλέον, η διάγνωση στην ενήλικη ζωή είναι συχνά πιο σύνθετη, γιατί απαιτεί εξειδικευμένη αξιολόγηση και εξέταση του πώς εξελίχθηκαν τα χαρακτηριστικά σε βάθος χρόνου. Πολλοί, μάλιστα, έχουν ήδη αναπτύξει στρατηγικές «κάλυψης» της συμπεριφοράς τους, κάτι που κάνει τα σημάδια λιγότερο εμφανή.
Κρύο νερό και διάθεση: Αρκούν πέντε λεπτά για αισθητή βελτίωση
Τι είναι σημαντικό να θυμόμαστε
Τα παραπάνω σημάδια δεν αρκούν από μόνα τους για να πει κανείς ότι κάποιος είναι αυτιστικός. Ο αυτισμός είναι ένα ευρύ φάσμα χαρακτηριστικών και μόνο ένας κατάλληλα εκπαιδευμένος επαγγελματίας μπορεί να κάνει αξιολόγηση. Ωστόσο, η αναγνώριση αυτών των μοτίβων μπορεί να βοηθήσει πολλούς ανθρώπους να δώσουν νόημα σε εμπειρίες που τους συνόδευαν για χρόνια και να αναζητήσουν την υποστήριξη που χρειάζονται.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
