Ο Πλούτος των Εθνών… Αλλιώς
* O Τεύκρος Επ. Σακελλαρόπουλος είναι πολιτικός μηχανικός – κινηματογραφικός παραγωγός.
Δανείζομαι εν μέρει τον τίτλο του διάσημου βιβλίου του Σκωτσέζου οικονομολόγου Ανταμ Σμιθ, το οποίο δημοσιεύτηκε στις 9 Μαρτίου 1776, δηλαδή μόλις 250 έτη πριν—μία καλή αφορμή να εξετάσουμε την οπτική γωνία από την οποία παρατηρούμε τα γεγονότα.
Εκστασιαζόμαστε από τον πλούτο ή έστω την παράδοση διαφόρων κρατών και ξεχνάμε την προέλευσή του. Θα μου παρατηρήσετε: τι σημασία έχει; Κι όμως, θα έπρεπε να έχει. Ας αναλύσουμε συνοπτικά την προέλευση του πλούτου κάποιων ευρωπαϊκών κρατών.
Η Μεγάλη Βρετανία, η Γαλλία, η Ισπανία —όσο και αν θα ήθελα να χρησιμοποιήσω διπλωματική γλώσσα— πλούτισαν κατακλέβοντας άλλα έθνη. Χρυσό και ασήμι από τη Λατινική Αμερική, μπαχαρικά, υφάσματα και τσάι από την Ασία, δουλεμπόριο και τριγωνικό εμπόριο από την Αφρική. Οι αποικίες ήταν η πηγή του πλούτου τους. Η Ιταλία, η Ολλανδία και η Δανία αντιστοίχως, ίσως σε μικρότερο βαθμό. Οι Ολλανδικές και Βρετανικές Εταιρείες Ανατολικών Ινδιών εδώ και αιώνες έπρατταν το ίδιο. Σημειωτέον πως ιδρύθηκαν στις αρχές του 17ου αιώνα (1600–1602), όταν στην Ελλάδα επικρατούσε η Οθωμανική σπάθα.
Ακόμα και η Πορτογαλία, ασχέτως της σημερινής της κατάστασης, δεν έμεινε πίσω. Αν μη τι άλλο, η Βραζιλία έχει ως επίσημη γλώσσα της τα πορτογαλικά. Οι Οθωμανοί ήταν περισσότερο «εξελιγμένοι». Οταν κινδύνευαν τα έσοδα, τον λόγο έπαιρνε η χαντζάρα. Μία κατάκτηση νέων εδαφών έλυνε το πρόβλημα. Βέβαια, κάποτε οι κατακτήσεις τελείωσαν και άρχισε η συρρίκνωση έως τη διάλυσή τους.
Η Γερμανία και το οικονομικό της θαύμα μετά τον πόλεμο δεν υστερεί. Καταστράφηκε, αλλά με την καταναγκαστική εργασία, τη λεηλασία πρώτων υλών, την πολεμική οικονομία και τους μετανάστες, η βάση του θαύματος είχε ήδη χτιστεί.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες, στον αντίποδα, είναι κάτι διαφορετικό. Εκεί αρχικά εισέβαλαν οι Ευρωπαίοι και ίδρυσαν τις πρώτες αποικίες, αλλά στη συνέχεια ήταν οι αποδιωγμένοι από την Ευρώπη που συνέβαλαν στη δημιουργία ενός τόσο ισχυρού κράτους. Μαζί, βεβαίως, με το δουλεμπόριο. Εκεί ο αντίπαλος ήταν οι προηγούμενοι έποικοι και οι αχανείς εκτάσεις. Μακριά από την Ευρώπη και εν μέσω δύο ωκεανών, η επιλογή ήταν μία: η επιβίωση. Πέρα από τα θρυλικά γουέστερν, κανένα όνειρο δεν ήταν αληθινό. Αναλογιστείτε τώρα γιατί η Ινδία —με παρόμοιο αποικιακό παρελθόν, αλλά ως θύμα εκμετάλλευσης και όχι ως κράτος νέων οικιστών— δεν έγινε ποτέ Ηνωμένες Πολιτείες.
Και τέλος… εμείς, χωρίς αποικίες. Σε έναν κόσμο όπου ο πλούτος δεν μετριέται πια μόνο σε χρυσό, αλλά σε καινοτομία και γνώση, έχουμε το μόνο κεφάλαιο που δεν λεηλατείται: το μυαλό μας. Αυτή είναι η δική μας «αποικία»· μία αχανής έκταση δυνατοτήτων που δεν κατακτιέται, αρκεί να χρησιμοποιηθεί. Χρησιμοποιείται όμως;
* O Τεύκρος Επ. Σακελλαρόπουλος είναι πολιτικός μηχανικός – κινηματογραφικός παραγωγός.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
