Ακίνητα: Αυτός είναι ο πραγματικός λόγος που έχουν εκτοξευθεί οι τιμές
Γιατί οι τιμές στα σπίτια θα συνεχίσουν να ανεβαίνουν. Αποκαλυπτική η μελέτη του Κέντρου Φιλελεύθερων Μελετών (ΚΕΦΙΜ).
Η βαθιά και δομική ανισορροπία ανάμεσα στην προσφορά και τη ζήτηση αποτελεί τον βασικό μοχλό πίεσης που οδηγεί στη ραγδαία αύξηση του κόστους στέγασης στην Ελλάδα. Αυτό είναι το κεντρικό συμπέρασμα της νέας μελέτης πολιτικής του Κέντρου Φιλελεύθερων Μελετών (ΚΕΦΙΜ) με τίτλο «Ο ρόλος της ψαλίδας προσφοράς και ζήτησης στην άνοδο του κόστους κατοικίας», την οποία συνέταξαν οι Ιωάννης Ναβροζίδης, Χρήστος Λούκας και Νίκος Ρώμπαπας.
Σύμφωνα με το policy paper, η ρίζα του προβλήματος εντοπίζεται στη δεκαετή οικονομική κρίση, κατά την οποία καταγράφηκε μια πρωτοφανής αποεπένδυση στον κατασκευαστικό κλάδο. Συγκεκριμένα, μεταξύ 2007 και 2017, οι επενδύσεις σε κατοικίες συρρικνώθηκαν κατά 95%, ενώ οι εκδοθείσες οικοδομικές άδειες έκαναν «βουτιά» κατά 84%. Παρά τη σταδιακή ανάκαμψη των τελευταίων ετών, η τρέχουσα οικοδομική δραστηριότητα υπολείπεται σημαντικά των προ κρίσης επιπέδων, συντηρώντας ένα μεγάλο έλλειμμα νέων ακινήτων στην αγορά.
Διαβάστε επίσης: Ακίνητα: Πήραν μπρος οι μεταβιβάσεις – Το «Σπίτι μου ΙΙ» ζεσταίνει την αγορά και τα έσοδα
Την ίδια στιγμή, το υφιστάμενο απόθεμα κλειστών ή αναξιοποίητων ακινήτων αδυνατεί να καλύψει άμεσα τις ανάγκες. Μεγάλο μέρος αυτών των ιδιοκτησιών παραμένει εκτός αγοράς εξαιτίας της παλαιότητας, του υψηλού κόστους ανακαίνισης, των δικαστικών ή πολεοδομικών εκκρεμοτήτων, αλλά και της γεωγραφικής αναντιστοιχίας, καθώς τα διαθέσιμα σπίτια δεν βρίσκονται πάντα εκεί όπου καταγράφεται η μεγαλύτερη ζήτηση.
Η μελέτη καταρρίπτει το αφήγημα ότι για το στεγαστικό πρόβλημα ευθύνεται αποκλειστικά ένας παράγοντας, όπως οι βραχυχρόνιες μισθώσεις (τύπου Airbnb) ή το πρόγραμμα «Χρυσή Βίζα». Αν και οι ξένες επενδύσεις επιτείνουν την πίεση τοπικά, η εθνική άνοδος των τιμών τροφοδοτείται από μια πολυπαραγοντική ζήτηση.
Σε αυτή συντελούν η αύξηση του αριθμού των νοικοκυριών (λόγω της τάσης για ολιγομελή νοικοκυριά που αναζητούν μικρότερα διαμερίσματα στα αστικά κέντρα), η άνοδος των εισοδημάτων και η σταδιακή επανενεργοποίηση της στεγαστικής πίστης.
Τα βασικά συμπεράσματα της μελέτης:
- Η άνοδος των τιμών κατοικίας οφείλεται κυρίως σε ένα δομικό έλλειμμα προσφοράς, το οποίο δημιουργήθηκε από τη δεκαπενταετή συρρίκνωση της οικοδομικής δραστηριότητας και επιδεινώθηκε από τη γρήγορη επανενεργοποίηση της ζήτησης.
- Η αύξηση του αριθμού των νοικοκυριών, παρότι ο συνολικός πληθυσμός μειώνεται, αποτελεί σημαντικό παράγοντα αύξησης της ζήτησης. Καθώς τα νοικοκυριά αποτελούνται πλέον από λιγότερα άτομα, αυξάνεται η ανάγκη για περισσότερες κατοικίες, ιδίως μικρότερα διαμερίσματα στα μεγάλα αστικά κέντρα.
- Η αγορά κατοικίας παρουσιάζει έντονες γεωγραφικές και ποιοτικές ανισορροπίες. Η πίεση είναι εντονότερη στις αστικές και τουριστικές περιοχές υψηλής ζήτησης και ιδιαίτερα στα μικρά και πιο προσιτά ακίνητα.
- Η πρόσβαση σε στεγαστικά δάνεια παραμένει περιορισμένη για σημαντικό μέρος των νοικοκυριών, ιδίως για τους νέους και όσους δεν διαθέτουν επαρκή ίδια κεφάλαια. Αν τα πιστωτικά κριτήρια χαλαρώσουν χωρίς αντίστοιχη αύξηση της προσφοράς, η πρόσθετη ζήτηση μπορεί να ενισχύσει περαιτέρω τις πιέσεις στις τιμές.
- Οι ξένες επενδύσεις, κυρίως μέσω της «χρυσής βίζας», και η βραχυχρόνια μίσθωση ενισχύουν τη ζήτηση σε συγκεκριμένες περιοχές, αλλά δεν αποτελούν από μόνες τους την κύρια εξήγηση της ανόδου των τιμών σε εθνικό επίπεδο.
Οι συντάκτες της μελέτης κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για τις ασκούμενες πολιτικές, επισημαίνοντας ότι μέτρα που ενισχύουν τεχνητά τη ζήτηση ή χαλαρώνουν τα τραπεζικά κριτήρια χρηματοδότησης, χωρίς ταυτόχρονα να διευρύνουν την προσφορά, ενδέχεται να φέρουν τα αντίθετα αποτελέσματα, οδηγώντας σε περαιτέρω αύξηση των τιμών.
Για τη σταθεροποίηση της αγοράς, προκρίνεται η υιοθέτηση κινήτρων για την παραγωγή νέων κατοικιών, η άρση των γραφειοκρατικών και πολεοδομικών εμποδίων, καθώς και η ταχύτερη θεσμική απελευθέρωση του ήδη υπάρχοντος κλειστού οικιστικού αποθέματος.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
