Λαγοκέφαλος: Ψαράδες από όλη την Ελλάδα κυνηγούν τον τοξικό εισβολέα των θαλασσών
Από τη Ρόδο ξεκινά μια οργανωμένη προσπάθεια για τον περιορισμό του λαγοκέφαλου, του ξενικού ψαριού που εξαπλώνεται στις ελληνικές θάλασσες και προκαλεί σοβαρές ζημιές στο οικοσύστημα και στην αλιεία. Ερασιτέχνες και επαγγελματίες ψαράδες καλούνται να καταγράφουν τα αλιεύματά τους, σε μια δράση που θέλει να χαρτογραφήσει την πραγματική έκταση του προβλήματος.
Ο λαγοκέφαλος έχει πάψει εδώ και καιρό να είναι μια παράξενη εμφάνιση στις ελληνικές θάλασσες. Το τοξικό και ιδιαίτερα επιθετικό ξενικό είδος εξαπλώνεται με ταχύτητα, καταστρέφει αλιευτικά εργαλεία, μειώνει τα αλιεύματα και προκαλεί ανησυχία σε ψαράδες, επιστήμονες και περιβαλλοντικούς φορείς.
Τώρα, η απάντηση ξεκινά από τη Ρόδο και απλώνεται πανελλαδικά. Ερασιτέχνες και επαγγελματίες αλιείς ενώνουν τις δυνάμεις τους στον 1ο Πανελλήνιο Διαγωνισμό Αλιείας Λαγοκέφαλου, μια πρωτοβουλία του ερασιτέχνη αλιέα Μιχάλη Καρποδίνη, που άρχισε το Σάββατο 20 Ιουνίου και έχει στόχο την ενημέρωση, την καταγραφή και τον περιορισμό του εισβολικού είδους.
Η δράση στηρίζεται στη συμμετοχή ψαράδων από όλη τη χώρα, οι οποίοι καλούνται να αλιεύουν λαγοκέφαλους και να καταγράφουν τα αλιεύματά τους. Πίσω από τον συμβολικό χαρακτήρα ενός διαγωνισμού υπάρχει ένας πρακτικός στόχος: να συγκεντρωθούν δεδομένα για το πού εμφανίζεται το είδος, με ποια ένταση και σε ποιες περιοχές το πρόβλημα γίνεται πλέον πιεστικό.
Διαβάστε επίσης: Τοξικός εισβολέας και στον Πατραϊκό ΦΩΤΟ
Ο τοξικός εισβολέας που αλλάζει τις ελληνικές θάλασσες
Ο λαγοκέφαλος, με επιστημονική ονομασία Lagocephalus sceleratus, ανήκει στα εισβολικά είδη που πέρασαν στη Μεσόγειο από την Ερυθρά Θάλασσα μέσω της Διώρυγας του Σουέζ. Η παρουσία του στην ανατολική Μεσόγειο εντάθηκε από τις αρχές της δεκαετίας του 2000 και στην Ελλάδα καταγράφεται πλέον σε ολοένα περισσότερες περιοχές, από τα Δωδεκάνησα και την Κρήτη μέχρι τον Σαρωνικό και άλλες ακτές της χώρας.
Πρόκειται για έναν θηρευτή με μεγάλη προσαρμοστικότητα. Τρέφεται με ψάρια, μαλάκια και καρκινοειδή, επηρεάζοντας την ισορροπία των τοπικών οικοσυστημάτων. Για τους ψαράδες, το πρόβλημα είναι καθημερινό και απολύτως πρακτικό: κομμένα δίχτυα, κατεστραμμένα αγκίστρια, χαμένα αλιεύματα και ένα είδος που πολλαπλασιάζεται σε βάρος της επαγγελματικής αλιείας.
Επικίνδυνος για κατανάλωση
Η παρουσία του λαγοκέφαλου δεν αφορά μόνο το περιβάλλον και την αλιεία. Το ψάρι περιέχει τετροδοτοξίνη, μια ισχυρή νευροτοξίνη που μπορεί να προκαλέσει σοβαρή δηλητηρίαση και να αποβεί θανατηφόρα. Η τοξίνη είναι θερμοανθεκτική, πράγμα που σημαίνει ότι δεν εξουδετερώνεται με το μαγείρεμα.
Παράλληλα, τα δυνατά του δόντια έχουν προκαλέσει ανησυχία και για την ασφάλεια λουομένων και αλιέων, καθώς έχουν καταγραφεί τραυματισμοί σε περιοχές όπου η παρουσία του είναι έντονη. Ο λαγοκέφαλος μπορεί να φτάσει σε μεγάλο μέγεθος, ενώ η συχνότερη εμφάνισή του σε παράκτιες ζώνες κάνει το πρόβλημα ακόμη πιο ορατό.
Από τη Ρόδο σε όλη τη χώρα
Η Ρόδος και τα Δωδεκάνησα βρίσκονται εδώ και χρόνια στην πρώτη γραμμή του προβλήματος. Οι ψαράδες της περιοχής ήταν από τους πρώτους που είδαν τον λαγοκέφαλο να εμφανίζεται μαζικά στα νερά τους και να προκαλεί ζημιές στην καθημερινή τους δουλειά.
Η νέα πρωτοβουλία επιχειρεί να αξιοποιήσει ακριβώς αυτή τη γνώση των ανθρώπων που βρίσκονται κάθε μέρα στη θάλασσα. Ο διαγωνισμός δεν μένει στην εικόνα μιας συμβολικής αλίευσης. Λειτουργεί και ως ένα άτυπο δίκτυο παρακολούθησης, καθώς η καταγραφή των αλιευμάτων μπορεί να προσφέρει χρήσιμα στοιχεία για την εξάπλωση του είδους.
Το μήνυμα των συμμετεχόντων είναι ότι ο περιορισμός του λαγοκέφαλου δεν μπορεί να στηριχθεί σε μεμονωμένες κινήσεις. Χρειάζεται συμμετοχή, καταγραφή, επιστημονική αξιοποίηση των δεδομένων και πολιτικές που θα δώσουν κίνητρα στους ψαράδες να συνεχίσουν συστηματικά την αλίευσή του.
Οι λύσεις που αναζητούνται
Τα τελευταία χρόνια εξετάζονται διαφορετικά σενάρια για τη διαχείριση του λαγοκέφαλου. Ευρωπαϊκά προγράμματα έχουν μελετήσει ακόμη και τη δυνατότητα αξιοποίησής του ως πρώτη ύλη, αφού προηγηθεί ειδική επεξεργασία για την εξουδετέρωση της τοξικότητας, με στόχο να δημιουργηθεί οικονομικό κίνητρο για τη συστηματική αλίευσή του.
Για τους επαγγελματίες αλιείς, πάντως, το ζήτημα παραμένει άμεσο. Ζητούν εδώ και χρόνια ουσιαστική στήριξη, αποζημιώσεις και οργανωμένα προγράμματα αλίευσης, καθώς το κόστος από τις ζημιές στα εργαλεία και τη μείωση των αλιευμάτων είναι μεγάλο.
Η εξάπλωση του λαγοκέφαλου συνδέεται και με τις αλλαγές στις θερμοκρασίες της θάλασσας, που ευνοούν την εγκατάσταση ξενικών ειδών στη Μεσόγειο. Έτσι, το πρόβλημα ξεπερνά τα όρια της αλιείας και αγγίζει τη βιοποικιλότητα, την τοπική οικονομία, τον τουρισμό και τη δημόσια υγεία.
Η πρωτοβουλία που ξεκινά από τη Ρόδο φιλοδοξεί να βάλει περισσότερους ανθρώπους της θάλασσας στην ίδια προσπάθεια. Ο λαγοκέφαλος δεν εξαφανίζεται με έναν διαγωνισμό. Μπορεί όμως να γίνει ορατότερη η πραγματική έκταση του προβλήματος και να ανοίξει ο δρόμος για πιο οργανωμένη αντιμετώπιση.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
