Πώς το ψηφιακό εμπόριο και οι νέες ουσίες αλλάζουν τον χάρτη των ναρκωτικών στην Ελλάδα

Σημαντικές διαφοροποιήσεις στη δομή των κυκλωμάτων, την εμφάνιση νέων ψυχοδραστικών ουσιών, αλλά και τη διαρκή προσαρμογή των εγκληματικών δικτύων στα νέα δεδομένα, καταγράφουν οι ελληνικές διωκτικές αρχές. Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα κατά των Ναρκωτικών, ο διευθυντής της Υποδιεύθυνσης Δίωξης Ναρκωτικών της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος, Αστυνομικός Υποδιευθυντής Γιάννης Καρυδάκος, παρουσίασε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ την ακτινογραφία της εγχώριας παράνομης αγοράς.

Σύμφωνα με τα επίσημα απολογιστικά στοιχεία της υπηρεσίας για το διάστημα από τον Οκτώβριο του 2024 έως σήμερα, οι αρχές χειρίστηκαν συνολικά 323 υποθέσεις, προχωρώντας σε 646 συλλήψεις. Στο πλαίσιο των επιχειρήσεων αυτών κατασχέθηκαν:

• 1,8 τόνοι κοκαΐνης

• 5,2 τόνοι ακατέργαστης κάνναβης

• 174,5 κιλά κατεργασμένης κάνναβης

• 135,2 κιλά ηρωίνης

• 9.251 δενδρύλλια κάνναβης

• 18.265 δισκία ecstasy

Ψηφιακό modus operandi και το φαινόμενο «waterbed»

Όπως εξήγησε ο κ. Καρυδάκος, οι οργανώσεις διακίνησης παρουσιάζουν υψηλή ευελιξία, μεταβάλλοντας τη δομή και τις μεθόδους τους για να ξεπεράσουν τις επιχειρησιακές πιέσεις, αξιοποιώντας παράλληλα την τεχνολογία. Μετά την περίοδο της πανδημίας, παρατηρείται κατακόρυφη αύξηση στη χρήση εξειδικευμένων διαδικτυακών εφαρμογών και στην αποστολή ουσιών μέσω ταχυδρομικών δεμάτων.

Παράλληλα, η δράση των αρχών αναδεικνύει το λεγόμενο «waterbed effect». Όταν ασκείται έντονη πίεση σε παραδοσιακά σημεία εισόδου, όπως τα μεγάλα λιμάνια του Πειραιά και της Θεσσαλονίκης, το πρόβλημα μετατοπίζεται, υποχρεώνοντας τα κυκλώματα να αναζητήσουν εναλλακτικές πύλες εισαγωγής.

Η ακτινογραφία της αγοράς: Κάνναβη, κοκαΐνη και νέες απειλές

Η κάνναβη και η κοκαΐνη διατηρούν τα πρωτεία στην ελληνική επικράτεια, με την κοκαΐνη να παρουσιάζει υψηλή διαθεσιμότητα λόγω της μεγάλης διεθνούς προσφοράς. Αντίθετα, η ηρωίνη καταγράφει πτωτική πορεία, χωρίς ωστόσο να έχει εκλείψει από το κάδρο των ερευνών.

Ανησυχία προκαλεί η εμφάνιση νέων σκευασμάτων, όπως τα συνθετικά κανναβινοειδή. Σύμφωνα με τον Αστυνομικό Υποδιευθυντή, παρατηρούνται περιπτώσεις όπου νόμιμα προϊόντα κάνναβης υφίστανται επεξεργασία ή ψεκασμό προκειμένου να αυξηθεί τεχνητά η δραστικότητά τους σε THC (τετραϋδροκανναβινόλη). Προς αντιμετώπιση του φαινομένου, από τις 20 Μαΐου έχει τεθεί σε ισχύ νομοθετική απαγόρευση της λιανικής πώλησης κανναβινοειδών. Στις νέες απειλές περιλαμβάνονται επίσης η «ροζ κοκαΐνη» και η κεταμίνη, η οποία φαίνεται να καλύπτει εν μέρει το κενό της κατασταλτικής δράσης της ηρωίνης.

Διαφοροποίηση των προϊόντων και γεωγραφικός ρόλος

Η αγορά εκσυγχρονίζεται και ως προς τη μορφή των προϊόντων, με τις αρχές να εντοπίζουν πλέον άτυπες μορφές ναρκωτικών, όπως βούτυρο με περιεκτικότητα σε THC ή υγρά αναπλήρωσης ηλεκτρονικού τσιγάρου με υγροποιημένη THC. Οι μορφές αυτές επιλέγονται καθώς διευκολύνουν τη μεταφορά, εξασφαλίζουν διακριτικότητα κατά τη χρήση και προσελκύουν συγκεκριμένες καταναλωτικές ομάδες.

Αναφορικά με τη θέση της Ελλάδας στον διεθνή χάρτη, ο κ. Καρυδάκος διευκρίνισε ότι λειτουργεί τόσο ως χώρα προορισμού όσο και ως κομβικό σημείο διέλευσης –κυρίως για κάνναβη και κοκαΐνη– εξαιτίας της στρατηγικής γεωγραφικής της θέσης, του έντονου ανάγλυφου και της εκτεταμένης ακτογραμμής της.

Το εμπόδιο των κρυπτογραφημένων εφαρμογών

Η χρήση της τεχνολογίας έχει αλλάξει ριζικά τις επικοινωνίες των δικτύων. Οι κρυπτογραφημένες πλατφόρμες και οι εφαρμογές υψηλής προστασίας δυσχεραίνουν τον εντοπισμό και την ταυτοποίηση των μελών, ωστόσο η εξάρθρωση μεγάλων διεθνών δικτύων κατά το παρελθόν έχει προσφέρει στις αρχές σημαντική τεχνογνωσία για τον τρόπο λειτουργίας τους.

Κλείνοντας, ο διευθυντής της Υποδιεύθυνσης Δίωξης Ναρκωτικών απηύθυνε μήνυμα προς την κοινή γνώμη και ιδίως προς τους νέους, υπογραμμίζοντας ότι δεν υφίσταται διαχωρισμός σε «καλά» και «κακά» ναρκωτικά, καθώς όλες οι ουσίες δύνανται να προκαλέσουν εθισμό και σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία.