Summertime sadness: Γιατί νιώθεις μόνος όταν όλοι γύρω σου φαίνονται χαρούμενοι

Το καλοκαίρι υποτίθεται ότι πρέπει να είσαι έξω, χαρούμενος, μαυρισμένος, με παρέα και πρόγραμμα. Μόνο που η ζωή δεν δουλεύει πάντα έτσι.

Μπορεί να ανοίγεις το Instagram για λίγα λεπτά και μέσα σε δέκα stories να νιώθεις ότι όλοι είναι κάπου αλλού εκτός από εσένα. Κάποιος είναι σε νησί, κάποιος σε beach bar, κάποιος σε road trip, κάποιος σε μια παρέα που φαίνεται αυθόρμητη, δεμένη και αβίαστα ευτυχισμένη.

Και εσύ μπορεί να είσαι σπίτι. Ή στη δουλειά. Ή σε διακοπές που δεν μοιάζουν όπως τις είχες φανταστεί. Ή ανάμεσα σε ανθρώπους, αλλά πάλι να νιώθεις μόνος.

Αυτό είναι το παράδοξο της μοναξιάς το καλοκαίρι: δεν εμφανίζεται πάντα επειδή δεν υπάρχουν άνθρωποι γύρω σου. Μπορεί να εμφανιστεί επειδή νιώθεις ότι λείπει η σύνδεση, η οικειότητα, το μοίρασμα ή η αίσθηση ότι ανήκεις κάπου.

Η μοναξιά δεν είναι απλώς «δεν έχω παρέα»

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας περιγράφει τη μοναξιά ως το επώδυνο συναίσθημα που προκύπτει όταν υπάρχει απόσταση ανάμεσα στις κοινωνικές σχέσεις που θέλει κάποιος και σε αυτές που νιώθει ότι έχει. Δεν είναι το ίδιο με την κοινωνική απομόνωση, η οποία αφορά περισσότερο την αντικειμενική έλλειψη επαρκών κοινωνικών επαφών. Με απλά λόγια, μπορεί να είσαι μόνος και να είσαι καλά. Μπορεί όμως να είσαι και με κόσμο και να νιώθεις αποκομμένος.

Σύμφωνα με την Επιτροπή του WHO για την Κοινωνική Σύνδεση, περίπου 1 στους 6 ανθρώπους παγκοσμίως βιώνει μοναξιά, με σημαντικές επιπτώσεις στην υγεία και την ευεξία. Ο οργανισμός τονίζει ότι η κοινωνική σύνδεση δεν αφορά μόνο την ψυχολογία, αλλά συνδέεται με τη σωματική και ψυχική υγεία, την ποιότητα ζωής και τη μακροζωία.

Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε μοναχική περίοδος είναι πρόβλημα. Η μοναξιά είναι ανθρώπινο συναίσθημα. Μπορεί να εμφανιστεί μετά από αλλαγές, απώλειες, μετακόμιση, χωρισμό, δύσκολη περίοδο στη δουλειά, οικονομική πίεση ή απλώς επειδή οι ρυθμοί των άλλων δεν συμπίπτουν με τους δικούς σου. Το καλοκαίρι, όμως, συχνά την κάνει πιο ορατή.

Γιατί το καλοκαίρι μπορεί να τη δυναμώνει

Το καλοκαίρι έχει μια κοινωνική «εντολή» που δεν λέγεται πάντα δυνατά: να περνάς καλά. Να βγαίνεις. Να κάνεις σχέδια. Να έχεις παρέα. Να έχεις φωτογραφίες. Να έχεις κάτι να πεις όταν σε ρωτήσουν «πού θα πας διακοπές;».

Αν δεν συμβαίνει αυτό, μπορεί να νιώσεις ότι δεν λείπει απλώς μια έξοδος ή ένα ταξίδι. Μπορεί να νιώσεις ότι μένεις πίσω από μια ζωή που οι άλλοι φαίνεται να ζουν καλύτερα.

Εκεί μπαίνει η σύγκριση. Όχι πάντα συνειδητά. Βλέπεις μια παρέα να γελάει σε ένα τραπέζι και δεν σκέφτεσαι μόνο «τι ωραία περνούν». Μπορεί να σκέφτεσαι «εγώ γιατί δεν το έχω αυτό;». Βλέπεις διακοπές και σκέφτεσαι «όλοι μπορούν εκτός από εμένα». Βλέπεις ζευγάρια, φίλους, ταξίδια, βραδινές εξόδους και ξαφνικά η δική σου καθημερινότητα μοιάζει μικρότερη.

Μόνο που τα social media δεν δείχνουν τη ζωή ολόκληρη. Δείχνουν στιγμές. Συχνά τις πιο φωτεινές, τις πιο φωτογενείς, τις πιο εύκολες να ανέβουν. Δεν δείχνουν απαραίτητα την κούραση, την αμηχανία, τις εντάσεις, τα οικονομικά ζόρια, τη μοναξιά μέσα στην ίδια την παρέα ή το κενό που μπορεί να νιώθει κάποιος μετά το story.

Social media, FOMO και η αίσθηση ότι «χάνεις κάτι»

Το FOMO, από το “fear of missing out”, περιγράφει τον φόβο ότι κάτι σημαντικό, ευχάριστο ή κοινωνικά πολύτιμο συμβαίνει κάπου αλλού χωρίς εσένα. Η έννοια συνδέθηκε ιδιαίτερα με τα social media, ακριβώς επειδή οι πλατφόρμες κάνουν τις ζωές των άλλων διαρκώς ορατές.

Το πρόβλημα δεν είναι απαραίτητα ότι βλέπεις τι κάνουν οι άλλοι. Είναι ότι το βλέπεις συνεχώς, σε πραγματικό χρόνο, πολλές φορές μέσα στη μέρα, την ώρα που εσύ μπορεί να είσαι σε μια πιο ήσυχη, δύσκολη ή στάσιμη φάση.

Η σχέση ανάμεσα στα social media και τη μοναξιά δεν είναι απλή. Δεν σημαίνει ότι κάθε χρήση των social media κάνει κακό ή ότι το Instagram «προκαλεί» μοναξιά. Υπάρχουν άνθρωποι που βρίσκουν εκεί επαφή, κοινότητες, ιδέες, στήριξη. Ωστόσο, έρευνες δείχνουν ότι η προβληματική ή υπερβολική χρήση των μέσων μπορεί να έχει αμφίδρομη σχέση με τη μοναξιά: η μοναξιά μπορεί να οδηγεί σε περισσότερο online χρόνο, αλλά και η υπερβολική χρήση μπορεί να ενισχύει την απομάκρυνση από πραγματικές επαφές.

Η σύγκριση είναι ένα από τα πιο ευαίσθητα σημεία. Ειδικοί της δημόσιας υγείας του Harvard έχουν επισημάνει ότι τα social media μπορούν να ενθαρρύνουν την κοινωνική σύγκριση, η οποία μπορεί να επιβαρύνει το άγχος και την καταθλιπτική διάθεση, ειδικά στους νεότερους ανθρώπους.

Όταν δεν θες να γίνεις «κοινωνικός με το ζόρι»

Το δύσκολο με τη μοναξιά είναι ότι πολλές φορές η προφανής συμβουλή, «βγες έξω», δεν βοηθάει. Μπορεί να μην έχεις ενέργεια. Μπορεί να μη θες μεγάλο τραπέζι, πολύ κόσμο, θόρυβο, εξηγήσεις. Μπορεί να μη θες να πεις σε κανέναν ότι δεν είσαι καλά.

Η σύνδεση, όμως, δεν χρειάζεται πάντα να ξεκινήσει θεαματικά. Μπορεί να ξεκινήσει μικρά.

Ένα μήνυμα σε έναν άνθρωπο που νιώθεις ασφαλή. Ένας καφές χωρίς μεγάλη οργάνωση. Ένας περίπατος με κάποιον που δεν σε εξαντλεί. Μια μικρή έξοδος χωρίς την πίεση να περάσεις «τέλεια». Ένα τηλεφώνημα αντί για ατελείωτο scrolling.

Η Mayo Clinic σημειώνει ότι όταν κάποιος έχει απομονωθεί ή νιώθει μόνος, η επιστροφή σε μεγάλες κοινωνικές μαζώξεις μπορεί να είναι πιεστική. Τα μικρά βήματα, όπως η επαφή με ένα άτομο ή μια πιο ήσυχη συνάντηση, μπορεί να είναι πιο διαχειρίσιμα.

Χρήσιμο μπορεί να είναι και το να αλλάξεις λίγο τη σχέση σου με τα social media, όχι απαραίτητα να τα κόψεις εντελώς. Να προσέξεις ποιο περιεχόμενο σε αφήνει χειρότερα. Να κάνεις mute λογαριασμούς που σε βάζουν διαρκώς σε σύγκριση. Να μη χαζεύεις stories όταν είσαι ήδη ευάλωτος, κουρασμένος ή μόνος αργά το βράδυ. Να θυμάσαι ότι δεν παρακολουθείς την πλήρη ζωή των άλλων, αλλά επιλεγμένα αποσπάσματα.

Και κυρίως, να μην αντιμετωπίζεις τη μοναξιά σαν προσωπική αποτυχία. Το ότι νιώθεις μόνος δεν σημαίνει ότι είσαι «δύσκολος», «αχάριστος» ή «πίσω» από τους άλλους. Σημαίνει ότι κάτι μέσα σου ζητάει επαφή, νόημα, ασφάλεια ή πιο αληθινή παρουσία.

Πότε χρειάζεται να ζητήσεις βοήθεια

Υπάρχει διαφορά ανάμεσα σε μια περίοδο που νιώθεις πιο μόνος και σε μια μοναξιά που κρατάει, βαραίνει και αρχίζει να επηρεάζει τη ζωή σου.

Αν η μοναξιά συνοδεύεται για μεγάλο διάστημα από έντονη θλίψη, απόσυρση, απώλεια ενδιαφέροντος, δυσκολία στον ύπνο, αλλαγές στην όρεξη, αίσθημα απελπισίας ή σκέψεις αυτοτραυματισμού, είναι σημαντικό να μιλήσεις με επαγγελματία ψυχικής υγείας ή με γιατρό. Η Cleveland Clinic σημειώνει ότι η μοναξιά μπορεί κάποιες φορές να είναι σύμπτωμα κατάθλιψης και ότι ένας ειδικός μπορεί να βοηθήσει στην επεξεργασία αυτού του βιώματος και στην επανασύνδεση με άλλους.

Αν νιώθεις ότι κινδυνεύεις άμεσα ή ότι μπορεί να βλάψεις τον εαυτό σου, ζήτησε άμεση βοήθεια από άνθρωπο εμπιστοσύνης και από τις επείγουσες υπηρεσίες της περιοχής σου.

Το καλοκαίρι δεν χρειάζεται να μοιάζει με τις φωτογραφίες των άλλων για να έχει αξία. Μπορεί να είναι πιο ήσυχο, πιο αργό, πιο αμήχανο, πιο πραγματικό. Και μερικές φορές, το πρώτο βήμα δεν είναι να βρεθείς ξαφνικά σε μεγάλη παρέα, αλλά να βρεις έναν άνθρωπο, μια στιγμή ή μια μικρή συνήθεια που σε κάνει να νιώθεις λιγότερο αποκομμένος από τον εαυτό σου.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:

• Ξέρουν οι ναρκισσιστές ότι είναι ναρκισσιστές;
• Φαγητό στην παραλία: Τα λάθη με ψυγειάκι και τάπερ που θέλουν προσοχή
• Ήλιος και δέρμα: 8 λάθη που κάνουμε στην παραλία χωρίς να το καταλαβαίνουμε
• Μωβ μέδουσες και λαγοκέφαλοι στις ελληνικές θάλασσες: Οι οδηγίες για τους λουόμενους
• «Summer Burnout»: Γιατί καταρρέουμε λίγο πριν τις καλοκαιρινές διακοπές;

Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News