Αλέξης Σταμάτης: Έφυγε ο μάγος των λέξεων – Τι είχε πει στην «Π»

Κρίστυ Κουνινιώτη

Εφυγε από τη ζωή, μία μόλις μέρα αφότου έκλεισε τα 66 χρόνια του, ο πεζογράφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας, σεναριογράφος Αλέξης Σταμάτης, μετά από γενναία μάχη που έδινε με σπάνια ασθένεια του αίματος, σκορπίζοντας θλίψη κι αφήνοντας ένα μεγάλο κενό στον χώρο των γραμμάτων και των τεχών.

Γεννημένος στις 19 Ιουλίου στην Αθήνα, ήταν γιος του διακεκριμένου αρχιτέκτονα Κώστα Σταμάτη και της γνωστής ηθοποιού Μπέτυς Αρβανίτη, ενώ ο προπάππος του ήταν Πατρινός. «Ονομαζόταν Σταματόπουλος και ήταν έμπορος σταφίδας, άλλαξε, όμως, το επώνυμό του σε Σταμάτης για να γίνεται πιο εύκολα κατανοητό από τους ξένους συνεργάτες του, καθότι έκανε εξαγωγές» είχε εξηγήσει ο ίδιος σε συνέντευξή του στην «Π» και τη γράφουσα.

Ο Αλέξης Σταμάτης είχε σπουδάσει Αρχιτεκτονική στο ΕΜΠ και είχε κάνει μεταπτυχιακό Αρχιτεκτονικής και Κινηματογράφου στο Λονδίνο. Είχε εργαστεί ως αρχιτέκτων, αλλά τελικά τον κέρδισε η συγγραφή, στην οποία και αφοσιώθηκε. Αυτή ήταν, άλλωστε, που τον έσωσε από τον εθισμό του στο αλκοόλ, όπως είχε παραδεχτεί. Τον σωτήριο διακόπτη είχε γυρίσει το πρώτο του μυθιστόρημα: «Με το “Μπαρ Φλωμπέρ” αποφάσισα να σταματήσω να πίνω, να αλλάξω τη ζωή μου και να κάνω αυτό που πραγματικά με ενδιέφερε» είχε πει.

Εγραψε συνολικά 35 βιβλία -το νέο του μυθιστόρημα με τίτλο «Ρίβα» αναμένεται να κυκλοφορήσει τον Νοέμβριο από το «Μεταίχμιο»-, έργα του έχουν μεταφραστεί σε εννέα γλώσσες, ενώ θεατρικά του έχουν ανεβεί σε πολλά θέατρα της Αθήνας. Επίσης, αρθρογραφούσε στο «Βήμα» από το 2017.

Εγραφε την περασμένη Παρασκευή -ίσως το τελευταίο ποίημα του: «Μερικά σπίτια συνέχισαν να παραμένουν με ανοιχτά παράθυρα, παρότι μέσα δεν κατοικούσε πια κανείς/Κι αυτό, αν με ρωτούσαν, είναι ο ακριβέστερος ορισμός της ψυχής/ Ενα φωτισμένο δωμάτιο που εξακολουθεί να περιμένει εκείνους που έφυγαν».

Ανάμεσα στις δυο γυναίκες της ζωής του. Τη σύζυγό του Εύα Σιμάτου και τη μητέρα του Μπέτυ Αρβανίτη

ΣΤΗΝ «Π»

Ευφυής, καλλιεργημένος, δημιουργικός, ευαίσθητος, ευγενικός, γλυκύς, απέπνεε μια βαθιά ηρεμία και ζεστασιά, ενώ όταν μιλούσε για τη σύζυγό του, την ηθοποιό Εύα Σιμάτου και τον 7χρονο γιο τους Ερμή, έλαμπε με αυτό το εσωτερικό φως της πληρότητας. Ο θάνατός του ήταν σοκ για όλους όσοι τον γνωρίζαμε, και σήμερα τον αποχαιρετούμε με αποσπάσματα συνεντεύξεών του στην «Π». Μεταξύ άλλων, είχε πει:

Για τα τραύματά του:
«Τα όποια παιδικά τραύματα είχαν σαν αποτέλεσμα μια λοξή ματιά στη ζωή, μια αλλόκοτη μέθοδο επιβίωσης που περιλάμβανε πολλή παρατήρηση και ψευδαίσθηση».

Για τη σχέση χρόνου-θανάτου-γραφής:
«Σε κάθε στιγμή της παρουσίας μας, ο χρόνος είναι η παρούσα ηθική αντίληψη, η υπενθύμιση της πεπρωμένης μοίρας. Κι ενώ ο χρόνος προχωρά απρόσκοπτα, ο θάνατος περιφέρεται σιωπηλά στα παρασκήνια. Μέσα από τη γραφή, καταγράφονται σκέψεις, εμπειρίες, δημιουργούνται θαύματα και αναστάσεις. Ο χρόνος σταματάει για ένα στιγμιότυπο κι ο θάνατος είναι μια ακόμη ιστορία».

Για τον στόχο του συγγραφέα:
«Πιστεύω πως ο συγγραφέας έχει υποχρέωση όχι να σχολιάζει, αλλά να διεισδύει. Η επικαιρότητα είναι φευγαλέα, η ανθρώπινη συνθήκη όμως είναι διαχρονική. Αν μια είδηση με ακουμπήσει υπαρξιακά, τότε ναι, θα μπει στο έργο μου. Οχι όμως ως σχόλιο, αλλά ως αφορμή για κάτι ευρύτερο. Το ζητούμενο είναι να γράφουμε για αυτό που παραμένει όταν σβήσουν τα φώτα των ειδήσεων. Εκεί παίζεται το παιχνίδι».

Για τη ζωή:
«Η ζωή είναι μικρή. Ομως δεν είναι το μήκος της το ζήτημα. Είναι το βάθος. Και το βάθος είναι κάτι που δεν μετριέται με επιτεύγματα ή χρονολογίες, αλλά με το αν, έστω για λίγο, τόλμησες να σταθείς απέναντι στον εαυτό σου χωρίς προστατευτικό δίκτυ».

Για τον γιο του:
«Οταν κοίταξα τα μάτια του Ερμή, ένιωσα αυτό το ρίγος. Ηταν σαν να ενωνόμουν με τον πυρήνα της ανθρώπινης εμπειρίας, σαν να ακούω τη φωνή του κόσμου να μιλά μέσα μου».

Για τη νίκη:
­«Νικάμε με τη γραφή. Νικάμε με το να είμαστε παρόντες κάθε μέρα κάθε στιγμή. Με το να είμαστε οι κυματοειδείς όψεις του εκάστοτε εαυτού μας. Με το να σεβόμαστε και να ακούμε το νευρικό μας σύστημα. Κυρίως, με το να συνδεόμαστε και να υπάρχουμε με τον άλλον».

Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη

Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.

Viber: +306909196125

Στείλε μήνυμα στο Viber

Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News