Κομισιόν: Πέντε προτάσεις για ευκολότερη εργασία σε άλλη χώρα της ΕΕ

Λιγότερη γραφειοκρατία για όποιον θέλει να εργαστεί σε άλλη χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ψηφιακά ασφαλιστικά έγγραφα και πολύ ταχύτερη αναγνώριση επαγγελματικών προσόντων προβλέπει η νέα δέσμη προτάσεων της Κομισιόν για τη διασυνοριακή κινητικότητα των εργαζομένων.

Στον πυρήνα της βρίσκεται το ευρωπαϊκό διαβατήριο κοινωνικής ασφάλισης, ESSPASS, μέσω του οποίου έγγραφα που σήμερα απαιτούν διαφορετικές διαδικασίες και επικοινωνία με εθνικές υπηρεσίες θα μπορούν να ζητούνται, να εκδίδονται και να αποθηκεύονται ηλεκτρονικά.

Παράλληλα, για επαγγέλματα όπως γιατροί, νοσηλευτές, μηχανικοί και εκπαιδευτικοί, η Κομισιόν προτείνει η διασυνοριακή αναγνώριση επαγγελματικών προσόντων να γίνεται υποχρεωτικά ψηφιακά και να ολοκληρώνεται έως και σε πέντε εβδομάδες αντί για τρεις μήνες.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Η Ευρώπη ανοίγει την πόρτα στον Καναδά: Εργασία στην ΕΕ, κοινή αγορά και άμυνα στο νέο σχέδιο

Τι είναι το ESSPASS και τι θα έχει μέσα

Το European Social Security Pass – ESSPASS σχεδιάζεται ως ψηφιακό σημείο πρόσβασης στα βασικά έγγραφα κοινωνικής ασφάλισης που χρειάζεται ένας πολίτης όταν μετακινείται ή εργάζεται σε άλλη χώρα της ΕΕ.

Με το νέο σύστημα, οι εργαζόμενοι θα μπορούν να ζητούν και να λαμβάνουν ηλεκτρονικά έγγραφα όπως η Ευρωπαϊκή Κάρτα Ασφάλισης Ασθένειας αλλά και το φορητό έγγραφο Α1.

Το Α1 είναι ιδιαίτερα σημαντικό για τους αποσπασμένους εργαζομένους, καθώς πιστοποιεί σε ποια χώρα παραμένει ασφαλισμένος κάποιος όταν εργάζεται προσωρινά σε άλλο κράτος-μέλος.

Τα έγγραφα θα μπορούν να αποθηκεύονται στο ευρωπαϊκό πορτοφόλι ψηφιακής ταυτότητας, ώστε ο εργαζόμενος να τα έχει διαθέσιμα ηλεκτρονικά και οι αρμόδιες υπηρεσίες να μπορούν να ελέγχουν ευκολότερα τη γνησιότητά τους.

Από τρεις μήνες στις πέντε εβδομάδες για επαγγελματικά προσόντα

Η δεύτερη μεγάλη αλλαγή αφορά όσους θέλουν να ασκήσουν το επάγγελμά τους σε διαφορετικό κράτος-μέλος.

Η Επιτροπή προτείνει τα επαγγελματικά προσόντα να εκδίδονται σε τυποποιημένη ψηφιακή μορφή, ώστε να μπορούν να συγκρίνονται ευκολότερα μεταξύ των χωρών.

Για ορισμένα ρυθμιζόμενα επαγγέλματα, μεταξύ των οποίων ιατροί, νοσηλευτές, μηχανικοί και εκπαιδευτικοί, η διαδικασία αναγνώρισης θα γίνεται ψηφιακά.

Ο στόχος είναι ο χρόνος αναμονής να περιοριστεί σε πέντε εβδομάδες, από περίπου τρεις μήνες που μπορεί να απαιτούνται σήμερα.

Η αλλαγή δεν σημαίνει ότι κάθε πτυχίο θα αναγνωρίζεται αυτόματα. Αφορά τη διαδικασία αναγνώρισης των επαγγελματικών προσόντων και την επιτάχυνση των ελέγχων που απαιτούνται για την άσκηση συγκεκριμένων επαγγελμάτων.

Τι αλλάζει για τίτλους από χώρες εκτός ΕΕ

Ξεχωριστή παρέμβαση προβλέπεται και για προσόντα που έχουν αποκτηθεί εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Σήμερα, οι σχετικές διαδικασίες μπορεί να διαρκούν κατά μέσο όρο περίπου 14 μήνες. Με τις νέες προτάσεις, ο στόχος είναι ο χρόνος αυτός να περιοριστεί περίπου στους τέσσερις μήνες.

Παράλληλα, η Κομισιόν εκτιμά ότι το διοικητικό κόστος για τους εργοδότες θα μπορούσε να μειωθεί κατά περίπου 50%.

Στο ίδιο πακέτο περιλαμβάνεται και το πρώτο κοινό πλαίσιο κατάρτισης που επιτρέπει αυτόματη αναγνώριση επαγγελματικών προσόντων φυσιοθεραπευτών μεταξύ των κρατών που συμμετέχουν.

Έως 6 δισ. ευρώ το συνολικό όφελος

Η Κομισιόν υπολογίζει ότι οι παρεμβάσεις μπορούν να αποφέρουν συνολικά οφέλη περίπου 6 δισ. ευρώ έως το 2040, κυρίως μέσω της μείωσης της γραφειοκρατίας, των καθυστερήσεων και του διοικητικού κόστους.

Μόνο από την ψηφιοποίηση των εγγράφων κοινωνικής ασφάλισης, σε ορίζοντα 12 ετών εκτιμάται ότι μπορεί να εξοικονομηθούν έως:

• 64 εκατ. ευρώ για τις επιχειρήσεις
• 69 εκατ. ευρώ για τους παρόχους υγειονομικής περίθαλψης
• 72 εκατ. ευρώ για τις επιθεωρήσεις εργασίας

Παράλληλα, η χρήση ψηφιακών υπογραφών εκτιμάται ότι θα μπορούσε να αποτρέψει περιπτώσεις απάτης συνολικού ύψους έως 277 εκατ. ευρώ.

Πάνω από 10 εκατ. Ευρωπαίοι εργάσιμης ηλικίας ζουν σε άλλη χώρα της ΕΕ

Η παρέμβαση αφορά ήδη ένα σημαντικό κομμάτι του ευρωπαϊκού εργατικού δυναμικού.

Το 2024 περίπου 14 εκατομμύρια Ευρωπαίοι ζούσαν σε διαφορετικό κράτος-μέλος από εκείνο της καταγωγής τους. Περισσότεροι από 10 εκατομμύρια βρίσκονταν σε ηλικία εργασίας, αριθμός που αντιστοιχεί περίπου στο 3,9% του ενεργού πληθυσμού της ΕΕ.

Την ίδια στιγμή, το 18% όσων συμμετείχαν σε πρόσφατο Ευρωβαρόμετρο δήλωσε ότι θα ήθελε να εργαστεί στο εξωτερικό.

Η λογική της νέας δέσμης είναι ότι η ελεύθερη μετακίνηση εργαζομένων δεν αρκεί από μόνη της, εάν η αλλαγή χώρας συνοδεύεται από μήνες αναμονής για πιστοποιητικά, ασφαλιστικά έγγραφα και αναγνώριση επαγγελματικών δικαιωμάτων.

Ενισχύεται και η Ευρωπαϊκή Αρχή Εργασίας

Η Επιτροπή προτείνει παράλληλα περισσότερες δυνατότητες για την Ευρωπαϊκή Αρχή Εργασίας, με στόχο καλύτερους ελέγχους σε υποθέσεις διασυνοριακής απασχόλησης.

Το βάρος πέφτει στην αντιμετώπιση της απάτης και των καταχρήσεων, σε ένα περιβάλλον όπου ένας εργαζόμενος μπορεί να απασχολείται σε μία χώρα, να ασφαλίζεται σε άλλη και να εργάζεται για επιχείρηση εγκατεστημένη σε τρίτο κράτος.

Η εκτελεστική αντιπρόεδρος της Επιτροπής Ροξάνα Μινζάτου υποστήριξε ότι οι αλλαγές μπορούν να κάνουν ευκολότερη τόσο τη μετακίνηση των εργαζομένων όσο και τις προσλήψεις από επιχειρήσεις που αναζητούν προσωπικό σε άλλα κράτη-μέλη.

Πότε μπορούν να αρχίσουν οι αλλαγές

Το χρονοδιάγραμμα ξεκινά μόνο αφού οι νομοθετικές προτάσεις εγκριθούν από Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και Συμβούλιο.

Έναν χρόνο μετά την έναρξη ισχύος του κανονισμού για το ESSPASS προβλέπεται να περάσει στην ψηφιακή εποχή το φορητό έγγραφο Α1.

Μέσα σε τρία χρόνια θα ακολουθήσουν η Ευρωπαϊκή Κάρτα Ασφάλισης Ασθένειας και τα υπόλοιπα έγγραφα κοινωνικής ασφάλισης.

Αυτό σημαίνει ότι δεν αλλάζει από αύριο η διαδικασία για έναν εργαζόμενο που μετακινείται από την Ελλάδα σε άλλη χώρα της ΕΕ. Η κατεύθυνση, όμως, είναι σαφής: λιγότερο χαρτί, μικρότερες αναμονές και μία περισσότερο ψηφιακή ευρωπαϊκή αγορά εργασίας.