Πόσο καλά ζουν οι κάτοικοι της Ικαρίας; Μια έρευνα σε 149 νοικοκυριά δίνει συγκεκριμένες απαντήσεις
Η μελέτη του The Lancet Planetary Health καταγράφει ισχυρούς κοινωνικούς δεσμούς στο νησί και εντοπίζει στην κατοικία το μεγαλύτερο περιθώριο μείωσης των εκπομπών
Πόσο ικανοποιημένοι είναι οι άνθρωποι που ζουν όλο σχεδόν τον χρόνο στην Ικαρία και πόσες εκπομπές συνδέονται με τις καθημερινές τους ανάγκες; Μια έρευνα σε 149 νοικοκυριά έβαλε τα δύο ερωτήματα δίπλα δίπλα. Η μέση βαθμολογία για την ικανοποίηση από τη ζωή ήταν 7,1 στα 10, ενώ το εκτιμώμενο ανθρακικό αποτύπωμα κυμάνθηκε από 2,35 έως 2,94 τόνους ισοδυνάμου διοξειδίου του άνθρακα ανά άτομο τον χρόνο, αισθητά χαμηλότερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο που χρησιμοποιούν οι ερευνητές. Μέσα στο ίδιο δείγμα, όσοι ζούσαν σε νοικοκυριά με χαμηλότερο αποτύπωμα δήλωναν παρόμοια επίπεδα ευημερίας με όσους είχαν υψηλότερο.
Η ζωή στο νησί μέσα από 149 νοικοκυριά
Η μελέτη της Μαρούλας Τσάγκαρη, του Γιώργου Καλλή και του Άγγελου Βαρβαρούση, από το Ινστιτούτο Περιβαλλοντικής Επιστήμης και Τεχνολογίας του Αυτόνομου Πανεπιστημίου της Βαρκελώνης, δημοσιεύθηκε στις 5 Νοεμβρίου 2026 στο The Lancet Planetary Health. Οι συνεντεύξεις είχαν γίνει από τις 8 Οκτωβρίου έως τις 12 Δεκεμβρίου 2023, στον Εύδηλο, στον Άγιο Κήρυκο, στις Ράχες και σε πέντε ακόμη χωριά. Στην ανάλυση μπήκαν οι πλήρεις απαντήσεις νοικοκυριών με κατοίκους που ζούσαν στην Ικαρία πάνω από οκτώ μήνες τον χρόνο. Το δείγμα αντιστοιχούσε περίπου στο 4% των νοικοκυριών του νησιού.
Οι ερευνητές ρώτησαν για τη σύνθεση του νοικοκυριού, την κατοικία, την εργασία, το εισόδημα, την ενέργεια και τις μετακινήσεις. Για την ποιότητα ζωής συνδύασαν τις απαντήσεις των κατοίκων με δείκτες αξιοπρεπούς διαβίωσης. Στο δείγμα ξεχώρισαν η κοινωνική υποστήριξη, το δέσιμο με τον τόπο, η σωματική δραστηριότητα και η συμμετοχή στη ζωή της κοινότητας. Η βαθμολογία για την ικανοποίηση από τη ζωή δίνει έτσι μία μόνο πλευρά της εικόνας. Δίπλα της βρίσκονται οι σχέσεις και οι δραστηριότητες που δίνουν περιεχόμενο στην καθημερινότητα.
Ένα παράδειγμα περιγράφουν η Τσάγκαρη και ο Βαρβαρούσης σε χωριστό κείμενό τους για το νησί. Στα πανηγύρια, οι πολιτιστικοί σύλλογοι στηρίζονται στην εθελοντική δουλειά των κατοίκων. Μετά τη γιορτή, τα έσοδα ανακοινώνονται δημόσια και μπορούν να καλύψουν έξοδα περίθαλψης, να στηρίξουν ανθρώπους του χωριού ή να χρηματοδοτήσουν κάποιο μικρό έργο. Η γιορτή γίνεται έτσι ένας τρόπος να συγκεντρώνονται και να μοιράζονται πόροι για ανάγκες που υπάρχουν και την υπόλοιπη χρονιά.
Σχεδόν οι μισές εκπομπές συνδέονται με την κατοικία
Για να εκτιμήσει το ανθρακικό αποτύπωμα, η ομάδα χρησιμοποίησε τις δαπάνες που δήλωσαν τα νοικοκυριά για ρεύμα, πετρέλαιο θέρμανσης, μετακινήσεις, τρόφιμα, ρούχα και άλλα αγαθά. Σε κάθε κατηγορία αντιστοίχισε έναν συντελεστή εκπομπών ανά ευρώ δαπάνης. Έτσι, στο αποτύπωμα συνυπολογίζονται τόσο οι εκπομπές από τη χρήση καυσίμων όσο και εκείνες που συνδέονται με την παραγωγή των αγαθών που αγοράζει το νοικοκυριό. Το εύρος των 2,35–2,94 τόνων προκύπτει από τις διαφορετικές διορθώσεις που εφάρμοσαν οι ερευνητές στον υπολογισμό.
Με βάση την υψηλότερη εκτίμηση, η κατοικία αντιστοιχούσε στο 47% του συνολικού αποτυπώματος. Ακολουθούσαν η κατανάλωση αγαθών με 32% και οι μετακινήσεις με 21%. Το μεγαλύτερο μερίδιο εντοπίστηκε επομένως σε μια ανάγκη που επανέρχεται καθημερινά, στο πώς θερμαίνεται, φωτίζεται και λειτουργεί ένα σπίτι.
Στα συγκεκριμένα νοικοκυριά, το αποτύπωμα παρουσίαζε μικρή διαφοροποίηση ανάλογα με το εισόδημα. Μεγαλύτερη σημασία είχαν ο αριθμός των ανθρώπων που ζούσαν μαζί και τα χαρακτηριστικά της κατοικίας τους. Η στατιστική ανάλυση έδειξε επίσης ότι η υψηλότερη ικανοποίηση από τη ζωή δεν συνδεόταν ουσιαστικά με υψηλότερες εκπομπές. Οι συνεντεύξεις αποτυπώνουν την εικόνα του δείγματος σε μία συγκεκριμένη περίοδο και επιτρέπουν να εξεταστεί πώς συνυπήρχαν αυτά τα χαρακτηριστικά.
Πού υπάρχει περιθώριο να μειωθεί το αποτύπωμα
Η ερευνητική ομάδα εξέτασε τι θα μπορούσε να αλλάξει με μέτρια μείωση της ζήτησης και μεγαλύτερη χρήση ηλεκτρισμού από ανανεώσιμες πηγές. Στα σενάρια της μελέτης, το ετήσιο αποτύπωμα θα μπορούσε να υποχωρήσει από τους 2,94 στους 1,60–1,70 τόνους ανά άτομο. Οι αριθμοί αποτυπώνουν τι υπολογίζεται ότι θα συνέβαινε αν εφαρμόζονταν αυτές οι αλλαγές. Στο δείγμα, πάντως, υπήρχαν ήδη νοικοκυριά κάτω από αυτό το επίπεδο εκπομπών, με παρόμοιους δείκτες ευημερίας με εκείνα που βρίσκονταν πάνω από αυτό.
Η πρακτική πλευρά του ευρήματος βρίσκεται στο ίδιο το σπίτι. Μια κατοικία που χρειάζεται λιγότερη ενέργεια για να ζεσταθεί μπορεί να μειώσει τις εκπομπές της κάθε χειμώνα. Στην Ικαρία, όπου η έρευνα κατέγραψε πόσα αντλούν οι κάτοικοι από τις σχέσεις τους και τη συμμετοχή στην κοινότητα, το μεγαλύτερο περιθώριο βελτίωσης βρίσκεται στον τρόπο με τον οποίο καλύπτονται οι καθημερινές ανάγκες τους.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:
- Ικαρία: Από τον Άγιο Κήρυκο και τον Εύδηλο στα χωριά του νησιού
- Σεϋχέλλες της Ικαρίας: Πώς δημιουργήθηκε η παραλία στον Μαγγανίτη
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
Από το Δίκτυο
Πώς βρίσκω παραπεμπτικό ΕΟΠΥΥ: Οδηγός αναζήτησης μέσω gov.gr και myHealth
Με 6 πούλμαν η εκδρομή του Σωματείου Εργαζομένων στο Νοσοκομείο «Άγιος Ανδρέας»
Η απόλυτη φρενίτιδα με το GTA 6 – Εκατομμύρια gamers θα πάρουν άδεια για να παίξουν
Πώς κάνετε αίτηση για voucher ΔΥΠΑ: Αναλυτικός οδηγός υποβολής στο gov.gr
Στον Άγιο Ανδρέα Πατρών τίμησαν τον Όσιο Νείλο οι Αρκάδες
