Black Friday και υπερκατανάλωση: Αγοράζουμε επειδή χρειαζόμαστε ή επειδή μπορούμε;

Μαρία Μπέλμπα

Η Black Friday έχει εξελιχθεί σε μία από τις πιο έντονες εμπορικές περιόδους του χρόνου. Για πολλούς καταναλωτές αποτελεί ευκαιρία να αποκτήσουν προϊόντα σε χαμηλότερες τιμές. Για άλλους, όμως, γίνεται αφορμή για αγορές που δεν είχαν προγραμματίσει, με αποτέλεσμα η προσδοκία της εξοικονόμησης να μετατρέπεται σε πρόσθετη οικονομική επιβάρυνση.

Τα ευρήματα των ερευνών δείχνουν ότι η Black Friday έχει δύο όψεις: από τη μία, οι καταναλωτές αναζητούν πραγματικές ευκαιρίες για αγορές που έχουν ανάγκη· από την άλλη, οι προσφορές εξακολουθούν να λειτουργούν ως κίνητρο για αυθόρμητες και συχνά απρογραμμάτιστες δαπάνες.

Η ψυχολογία πίσω από το «αγόρασέ το τώρα»

Η συμπεριφορά των καταναλωτών δεν καθορίζεται αποκλειστικά από την τιμή. Η αίσθηση ότι μια προσφορά είναι προσωρινή, ότι ένα προϊόν μπορεί να εξαντληθεί ή ότι οι υπόλοιποι αγοράζουν μαζικά το ίδιο αντικείμενο δημιουργεί πίεση για άμεση απόφαση.

Οι αντίστροφες μετρήσεις, οι ενδείξεις περιορισμένου αποθέματος και τα μηνύματα για προσφορές που λήγουν σε λίγες ώρες ενισχύουν τον φόβο ότι ο καταναλωτής θα χάσει μια ευκαιρία. Έτσι, η σκέψη «το χρειάζομαι;» συχνά υποχωρεί μπροστά στην προσδοκία «δεν πρέπει να το χάσω».

Η αρχική αγορά μπορεί, μάλιστα, να οδηγήσει σε περισσότερες. Ένα προϊόν που αγοράζεται επειδή βρίσκεται σε έκπτωση γίνεται αφορμή για επιπλέον επιλογές, ακόμη κι αν δεν υπήρχαν στο αρχικό σχέδιο.

Τι δείχνουν οι έρευνες για τους Έλληνες καταναλωτές το 2026

Η πανελλαδική έρευνα «The Black Friday 360°» του ΣΕΛΠΕ και της NielsenIQ καταγράφει ότι το 70% των καταναλωτών σκοπεύει να συμμετάσχει στη φετινή εκπτωτική περίοδο, ενώ η μέση προβλεπόμενη δαπάνη υπολογίζεται περίπου στα 258 ευρώ. Παράλληλα, το 66% δηλώνει ότι θέλει να αξιοποιήσει τις προσφορές για να αγοράσει σε χαμηλότερη τιμή κάτι που ήδη χρειάζεται.

Ωστόσο, η έρευνα της EY Ελλάδος και της MRB για το 2026 αποκαλύπτει και την άλλη πλευρά: το 15% των ερωτώμενων αναφέρει ότι οι εκπτωτικές περίοδοι το παρακινούν να ξοδεύει περισσότερα από όσα είχε προγραμματίσει, ενώ το 14% δηλώνει ότι η πίεση της κατανάλωσης προκαλεί κόπωση ή άγχος.

Τα στοιχεία δείχνουν ότι η πρόθεση για αγορές δεν ταυτίζεται πάντα με την πραγματική ανάγκη. Η έκπτωση μπορεί να λειτουργήσει ως ευκαιρία εξοικονόμησης, αλλά και ως αφορμή για επιπλέον έξοδα.

Πώς αποφεύγουμε τις αγορές που μετανιώνουμε

Η πιο αποτελεσματική άμυνα απέναντι στην υπερκατανάλωση είναι ο προγραμματισμός. Μια λίστα με όσα πραγματικά χρειάζεται το νοικοκυριό, ένας συγκεκριμένος προϋπολογισμός και η σύγκριση της τιμής πριν και κατά τη διάρκεια της Black Friday μπορούν να περιορίσουν τις παρορμητικές αποφάσεις.

Χρήσιμο είναι επίσης να προηγείται μια απλή ερώτηση: «Θα αγόραζα αυτό το προϊόν αν δεν ήταν σε έκπτωση;». Αν η απάντηση είναι αρνητική, ίσως η προσφορά να μην αποτελεί πραγματική ευκαιρία.

Η Black Friday δεν χρειάζεται να μετατρέπεται σε αγώνα αγορών. Το ζητούμενο δεν είναι να αποκτήσουμε όσο το δυνατόν περισσότερα προϊόντα, αλλά να αξιοποιήσουμε τις εκπτώσεις για εκείνα που πραγματικά χρειαζόμαστε, χωρίς να επιβαρύνουμε τον οικογενειακό προϋπολογισμό.

Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη

Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.

Viber: +306909196125

Στείλε μήνυμα στο Viber

Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News