Αλλάζουν όλα για οφειλέτες και servicers – Τι ισχύει για χρέη και crypto

Ένα νέο πλαίσιο για το ιδιωτικό χρέος, τη λειτουργία των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων, τα κρυπτονομίσματα αλλά και τη λειτουργία της χρηματοπιστωτικής αγοράς φέρνει το νομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, το οποίο βρίσκεται πλέον σε δημόσια διαβούλευση.

Το σχέδιο νόμου επιχειρεί να αλλάξει τους κανόνες με τους οποίους διαχειρίζονται οι τράπεζες και οι servicers τις ληξιπρόθεσμες οφειλές, δίνοντας μεγαλύτερη έμφαση στην ενημέρωση και την προστασία των συνεπών οφειλετών. Παράλληλα, εισάγει για πρώτη φορά ένα πιο συγκεκριμένο φορολογικό πλαίσιο για τα κρυπτοστοιχεία και προχωρά σε σειρά αλλαγών στην κεφαλαιαγορά, στις επενδύσεις και στην εποπτεία του χρηματοπιστωτικού συστήματος.

Τέλος στις διαπραγματεύσεις χωρίς χρονοδιάγραμμα

Σημαντική αλλαγή για τους δανειολήπτες είναι η αντικατάσταση του υφιστάμενου Κώδικα Δεοντολογίας από μια νέα, αυτοτελή και τυποποιημένη διαδικασία για τις διμερείς ρυθμίσεις οφειλών.

Ο πιστωτής θα πρέπει να απαντά στην αίτηση του οφειλέτη μέσα σε τρεις μήνες, είτε καταθέτοντας πρόταση ρύθμισης είτε εξηγώντας εγγράφως και τεκμηριωμένα τους λόγους για τους οποίους την απορρίπτει. Η συνολική διαδικασία δεν θα μπορεί να παραμένει ανοιχτή επ’ αόριστον, καθώς προβλέπεται ότι θα πρέπει να έχει ολοκληρωθεί το αργότερο μέσα σε έξι μήνες.

Παράλληλα, τουλάχιστον τρεις μήνες πριν από έναν πλειστηριασμό, ο πιστωτής θα πρέπει να καταθέτει πραγματική πρόταση ρύθμισης. Η πρόταση θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη την οικονομική δυνατότητα του οφειλέτη, τα εισοδήματα και την περιουσιακή του κατάσταση και να είναι κατάλληλη, βιώσιμη και τεκμηριωμένη.

Πλαφόν 15% στην προκαταβολή

Στις διμερείς ρυθμίσεις θεσπίζεται ανώτατο όριο 15% για την προκαταβολή που μπορεί να ζητηθεί από τον οφειλέτη.

Η συγκεκριμένη παρέμβαση αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς μέχρι σήμερα το ύψος της προκαταβολής αποτελούσε αντικείμενο διαπραγμάτευσης και, σύμφωνα με το υπουργείο, σε ορισμένες περιπτώσεις μπορούσε να ξεπερνά το 30% ή ακόμη και να φτάνει το 50% της συνολικής οφειλής.

Εφόσον υπάρχουν εναλλακτικές λύσεις ρύθμισης, θα πρέπει να παρουσιάζονται στον οφειλέτη, ενώ μια αρνητική απάντηση θα πρέπει να συνοδεύεται από αιτιολογία. Παράλληλα, προβλέπεται δυνατότητα προσφυγής στη διαδικασία διαμεσολάβησης μέσω του Ελληνικού Χρηματοοικονομικού Μεσολαβητή.

Ισχυρότερη προστασία για όσους τηρούν τη ρύθμισή τους

Το νέο πλαίσιο επιχειρεί να δημιουργήσει ένα σαφέστερο δίχτυ προστασίας για τον συνεπή οφειλέτη.

Όσο τηρείται ενεργή ρύθμιση, δεν θα επιτρέπεται η καταγγελία της συμφωνίας, η έκδοση ή εκτέλεση διαταγής πληρωμής, η κατάσχεση ή η συνέχιση πλειστηριασμού.

Σε περίπτωση παραβίασης των συγκεκριμένων κανόνων, προβλέπονται σημαντικές συνέπειες. Η παράνομη πράξη θα θεωρείται αυτοδικαίως άκυρη, ο οφειλέτης θα πιστώνεται με ποσό που αντιστοιχεί σε πέντε μηνιαίες δόσεις και η ρύθμιση θα παρατείνεται κατά πέντε μήνες χωρίς πρόσθετη επιβάρυνση. Παράλληλα, προβλέπονται διοικητικά πρόστιμα από 50.000 έως 500.000 ευρώ για τον πιστωτή, με αυστηρότερες εποπτικές συνέπειες σε περίπτωση επανάληψης.

Ο οφειλέτης θα έχει πλήρη εικόνα του χρέους

Μία ακόμη σημαντική αλλαγή αφορά την πρόσβαση του οφειλέτη στα στοιχεία της οφειλής του.

Προβλέπεται δικαίωμα δωρεάν και αναλυτικής ενημέρωσης για τις συμβάσεις και τις τροποποιήσεις τους, το ιστορικό των πληρωμών, τον τρόπο υπολογισμού του επιτοκίου, το κεφάλαιο, τους τόκους, τις προμήθειες και κάθε άλλη επιβάρυνση.

Τα στοιχεία θα πρέπει να παρέχονται μέσα σε 45 ημέρες. Εάν ο πιστωτής ή ο servicer δεν τα διαθέσει εμπρόθεσμα, προβλέπεται αναστολή της τοκοφορίας μέχρι να δοθεί πλήρης ενημέρωση.

Παράλληλα, επανέρχεται η προστατευτική ρύθμιση του άρθρου 39 του ν. 3259/2004 για παλαιές ληξιπρόθεσμες οφειλές, με στόχο να μπει ανώτατο όριο στη διόγκωση συγκεκριμένων ληξιπρόθεσμων απαιτήσεων.

Περισσότερος έλεγχος στους servicers

Το δεύτερο μεγάλο σκέλος των αλλαγών αφορά τις εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων.

Οι servicers θα υποχρεούνται να δημοσιοποιούν περισσότερα στοιχεία για τα οικονομικά τους μεγέθη, την εταιρική τους διακυβέρνηση, τα χαρτοφυλάκια που διαχειρίζονται, τα αποτελέσματα της δραστηριότητάς τους και τα παράπονα των δανειοληπτών.

Παράλληλα, κάθε εταιρεία διαχείρισης θα υποβάλλει σε ετήσια βάση στην Τράπεζα της Ελλάδος σχέδιο στρατηγικής διαχείρισης απαιτήσεων. Σε αυτό θα περιλαμβάνονται προβλέψεις για τις εισπράξεις, η στρατηγική ανά κατηγορία απαίτησης, οι διαθέσιμοι πόροι, το κόστος, οι κίνδυνοι και οι δείκτες απόδοσης.

Ιδιαίτερη σημασία έχει και η πρόβλεψη για ανεξάρτητο ετήσιο έλεγχο στις τιτλοποιήσεις που συνδέονται με εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου. Ενισχύεται επίσης το πλαίσιο κυρώσεων της Τράπεζας της Ελλάδος, ενώ προβλέπεται δημοσιοποίηση των κυρώσεων.

Crypto: Φόρος 10% στην υπεραξία

Για πρώτη φορά επιχειρείται να αποκτήσει σαφές φορολογικό πλαίσιο η αγορά των κρυπτοστοιχείων.

Με το προτεινόμενο καθεστώς, η υπεραξία φυσικών προσώπων από τη μεταβίβαση κρυπτοστοιχείων θα φορολογείται με συντελεστή 10%. Ως βάση υπολογισμού θα λαμβάνεται, κατά κανόνα, η διαφορά ανάμεσα στην τιμή κτήσης και την τιμή μεταβίβασης, με ειδικούς κανόνες για την τεκμηρίωση των συναλλαγών και τον υπολογισμό της μέσης τιμής κτήσης όταν υπάρχουν διαδοχικές αγορές.

Για υπεραξία έως 500 ευρώ ανά φορολογικό έτος προβλέπεται απαλλαγή από τη φορολογία.

Σημαντικό είναι επίσης ότι η ανταλλαγή ενός κρυπτοστοιχείου με άλλο δεν θεωρείται από μόνη της φορολογητέα υπεραξία. Αντίθετα, αποδόσεις από δραστηριότητες όπως ο δανεισμός crypto, η παροχή ρευστότητας και το staking θα αντιμετωπίζονται φορολογικά ως τόκοι, με συντελεστή 10%.

Η αγορά κρυπτοστοιχείων θα λαμβάνεται επίσης υπόψη ως δαπάνη απόκτησης περιουσιακών στοιχείων για τους σκοπούς των τεκμηρίων, ενώ ειδικές διατάξεις προβλέπονται για δωρεές, γονικές παροχές και κληρονομιές.

Παράλληλα, δίνεται δυνατότητα οικειοθελούς δήλωσης υπεραξιών από παλαιότερες μεταβιβάσεις, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις και εντός 12 μηνών από τη δημοσίευση του νόμου, χωρίς πρόστιμα ή τόκους.

Αλλάζουν οι κανόνες για τράπεζες και επενδύσεις

Το νομοσχέδιο δεν περιορίζεται στο ιδιωτικό χρέος και στα crypto. Περιλαμβάνει ένα ευρύτερο πακέτο παρεμβάσεων για τη χρηματοπιστωτική αγορά, με την ενσωμάτωση σειράς ευρωπαϊκών οδηγιών.

Στο επίκεντρο βρίσκονται η εποπτεία των πιστωτικών ιδρυμάτων, η τραπεζική ένωση, η διαχείριση τραπεζικών κρίσεων και η χρηματοπιστωτική σταθερότητα. Παράλληλα, ενισχύεται το πλαίσιο για τη διαχείριση περιβαλλοντικών, κοινωνικών και εταιρικής διακυβέρνησης κινδύνων.

Αλλαγές προβλέπονται επίσης στο πλαίσιο λειτουργίας των επενδυτικών κεφαλαίων, των οργανισμών εναλλακτικών επενδύσεων και των ΟΣΕΚΑ, με στόχο μεγαλύτερη διαφάνεια, καλύτερη διαχείριση κινδύνων και ενισχυμένη προστασία των επενδυτών.

Σημαντική είναι και η πλήρης ένταξη της Ελλάδας στο Ευρωπαϊκό Ενιαίο Σημείο Πρόσβασης (ESAP), μέσω του οποίου επενδυτές και επιχειρήσεις θα μπορούν να έχουν ευκολότερη πρόσβαση σε συγκρίσιμα εταιρικά και χρηματοοικονομικά δεδομένα.

Παράλληλα, τροποποιούνται οι κανόνες για τους πολυμερείς μηχανισμούς διαπραγμάτευσης και τις αγορές ανάπτυξης μικρομεσαίων επιχειρήσεων, με στόχο να διευκολυνθεί η πρόσβαση των επιχειρήσεων στις δημόσιες αγορές και η άντληση κεφαλαίων.

Τι σημαίνουν συνολικά οι αλλαγές

Το νέο πλαίσιο επιχειρεί να αλλάξει την ισορροπία στην αγορά ιδιωτικού χρέους, περιορίζοντας τις διαδικασίες χωρίς σαφές χρονοδιάγραμμα και ενισχύοντας τις υποχρεώσεις ενημέρωσης των πιστωτών και των servicers.

Για τον οφειλέτη, το βασικό στοιχείο είναι ότι η συνέπεια στη ρύθμιση αποκτά μεγαλύτερη θεσμική προστασία, ενώ δημιουργούνται συγκεκριμένα χρονικά όρια για τη διαπραγμάτευση και την παροχή στοιχείων. Για τους servicers, αντίστοιχα, αυξάνονται οι υποχρεώσεις διαφάνειας και λογοδοσίας και ενισχύεται ο εποπτικός έλεγχος.

Την ίδια στιγμή, η φορολογική αντιμετώπιση των crypto αποκτά συγκεκριμένους κανόνες, σε μια αγορά που μέχρι σήμερα χαρακτηριζόταν από σημαντική φορολογική αβεβαιότητα.

 

Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News