Ο Baedeker το 1905 έγραφε πως η Πάτρα ξεπερνούσε εμπορικά την Αθήνα

Αλεξάνδρα Παναγοπούλου

Ο Baedeker το 1905 τοποθετούσε την Πάτρα στον εμπορικό χάρτη της Ελλάδας με τρόπο που σήμερα προκαλεί εντύπωση. Το εμπόριό της, έγραφε, ήταν σημαντικότερο από εκείνο της Κέρκυρας, της Σύρου ή της Αθήνας. Σταφίδα, κρασί, ελαιόλαδο, βελανίδια βαφικής και δέρματα περνούσαν από το λιμάνι της, ενώ τα ατμόπλοια συνέδεαν τακτικά την πόλη με το Λίβερπουλ.

Η τρίτη αγγλική έκδοση του «Greece: Handbook for Travellers», που κυκλοφόρησε το 1905, αφιέρωνε στην Πάτρα ξεχωριστή ενότητα και δικό της χάρτη. Στις σελίδες 275–279, ο ξένος επισκέπτης έβρισκε οδηγίες για την άφιξη, τη διαμονή και τις μετακινήσεις του, μαζί με μια σύντομη αλλά αποκαλυπτική περιγραφή της πόλης.

Ο Baedeker το 1905 και η πόλη του λιμανιού

Τα ατμόπλοια αγκυροβολούσαν στο λιμάνι και οι επιβάτες έφθαναν στη στεριά με μικρότερο σκάφος. Ο Baedeker καταγράφει ακόμη και το κόστος της αποβίβασης: μία δραχμή για τον επιβάτη και δύο δραχμές μαζί με τις αποσκευές.

Ο σιδηροδρομικός σταθμός βρισκόταν πέντε λεπτά από το σημείο αποβίβασης. Στην ίδια ζώνη συγκεντρώνονταν τα βασικά ξενοδοχεία της πόλης: το Hôtel d’Angleterre, το Grand Hôtel de Patras και το Hôtel Garni de la Cité.

Η θέση τους δείχνει πού χτυπούσε ο παλμός της Πάτρας. Ο ταξιδιώτης κατέβαινε από το πλοίο, έβρισκε δωμάτιο και επιβιβαζόταν στο τρένο μέσα σε λίγα λεπτά. Τα γραφεία των ναυτιλιακών εταιρειών βρίσκονταν επίσης κοντά στο λιμάνι, ενώ η Papayanni & Co. πραγματοποιούσε τακτικά δρομολόγια προς το Λίβερπουλ.

Διαβάστε επίσης: Χαιρετίσματα από την Πάτρα: Οι καρτ ποστάλ που έμαθαν την πόλη να ποζάρει

Ο οδηγός υπολόγιζε τον πληθυσμό της Πάτρας σε 39.000 κατοίκους και την παρουσίαζε ως τη μεγαλύτερη πόλη της Πελοποννήσου και την τρίτη μεγαλύτερη της ηπειρωτικής Ελλάδας.

Ηλεκτρικό τραμ και δρόμοι με στοές

Η περιγραφή του Baedeker ακολουθεί τον πολεοδομικό άξονα που παραμένει αναγνωρίσιμος μέχρι σήμερα. Οι φαρδείς δρόμοι με τις στοές αναπτύσσονταν κάθετα ή παράλληλα προς την προκυμαία, ενώ η Αγίου Νικολάου αποτελούσε την κύρια οδό από το λιμάνι προς το εσωτερικό της πόλης.

Στην πλατεία Αγίου Γεωργίου βρίσκονταν το Θέατρο, το Ταχυδρομείο και τα Δικαστήρια. Εκεί λειτουργούσαν και τα καφέ που πρότεινε ο οδηγός στους επισκέπτες.

Στην κεντρική οδό κινούνταν ηλεκτρικό τραμ, περνώντας από την εκκλησία του Αγίου Ανδρέα και συνδέοντας το παραλιακό τμήμα με την Άνω Πόλη. Η αναφορά έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον σήμερα, καθώς αποτυπώνει ένα οργανωμένο δίκτυο αστικής μετακίνησης ήδη από τις αρχές του 20ού αιώνα.

Η εξαγωγή σταφίδας από την Πάτρα, βασικός άξονας της εμπορικής δύναμης που περιέγραφε ο Baedeker.

Από το Κάστρο στα κελάρια της Achaia Clauss

Η περιήγηση περιλάμβανε τον ναό του Αγίου Ανδρέα, τη μικρή αρχαιολογική συλλογή του Γυμνασίου και το ενετικό-οθωμανικό Κάστρο, το οποίο χρησιμοποιούνταν τότε ως φυλακή και στρατώνας.

Κοντά στο Κάστρο, ο Baedeker κατέγραφε τα κατάλοιπα του Ρωμαϊκού Ωδείου με τις 25 σειρές καθισμάτων, καθώς και τμήματα του ρωμαϊκού υδραγωγείου. Πρότεινε επίσης έναν περίπατο γύρω από τη νότια πλευρά του φρουρίου, επισημαίνοντας τη θέα κατά μήκος της διαδρομής.

Διαβάστε επίσης: Πριν από το branding, η Πάτρα είχε ήδη λογότυπα: Τα ξεχασμένα σήματα μιας βιομηχανικής πόλης

Ξεχωριστή θέση είχε η επίσκεψη στους «Gutland Vineyards» της German Achaia Wine Company, περίπου έξι χιλιόμετρα έξω από την πόλη. Ο οδηγός αναφερόταν στον Γουσταύο Κλάους και στα κελάρια όπου φυλάσσονταν μεγάλες ποσότητες Μαυροδάφνης, μαλβαζίας και άλλων ελληνικών κρασιών.

Η Πάτρα που κατέγραψε ο Baedeker ήταν λιμάνι, εμπορικός κόμβος και αφετηρία ταξιδιών. Ο διεθνής χαρακτήρας της φαινόταν στα πλοία για το Λίβερπουλ, στα ξενοδοχεία της προκυμαίας, στις ξένες προξενικές αρχές και στα προϊόντα που έφευγαν από τις αποθήκες της προς τις αγορές του εξωτερικού.

Το ψηφιοποιημένο αντίτυπο της έκδοσης του 1905 είναι διαθέσιμο στο Internet Archive.

Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη

Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.

Viber: +306909196125

Στείλε μήνυμα στο Viber

Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News