«Χόρεψέ με, πατέρα»: Η κόρη που φροντίζει τον πατέρα που έλειψε από τη ζωή της

Στο «Χόρεψέ με, πατέρα» υπάρχει μια συζήτηση που καθυστέρησε χρόνια. Μια κόρη έχει απέναντί της τον πατέρα από τον οποίο περίμενε στοργή, ασφάλεια και απαντήσεις. Τώρα μπορεί επιτέλους να του μιλήσει, αλλά εκείνος έχει ήδη αρχίσει να χάνεται στον δικό του κόσμο.

Η παράσταση της Κατερίνας Αντωνιάδου, που παρουσιάζει η θεατρική ομάδα του Πολιτιστικού Κέντρου Εργαζομένων και Συνταξιούχων ΟΤΕ Πάτρας στις 18, 19, 20 και 21 Σεπτεμβρίου στις «Γραμμές Τέχνης», φέρνει στη σκηνή αυτή την καθυστερημένη συνάντηση πατέρα και κόρης. Ο Ηλίας Αναστασόπουλος, που υπογράφει και τη σκηνοθεσία, και η Άννα Κοκκίνου μιλούν στο pelop.gr για το πώς χτίστηκε αυτή η δύσκολη σχέση, για την άνοια και τον φροντιστή, για τον θυμό που δεν εξαφανίζεται επειδή ο άλλος αρρώστησε και για τις στιγμές όπου το γέλιο λειτουργεί σχεδόν σαν άμυνα απέναντι σε κάτι πολύ πιο οδυνηρό.

Η Άννα Κοκκίνου βλέπει την ηρωίδα της ως μια γυναίκα που αναγκάζεται να φροντίσει τον άνθρωπο ο οποίος απουσίαζε από τη ζωή της και της άφησε βαθιά παράπονα. Προσπαθεί να του μιλήσει μέχρι τέλους, γνωρίζοντας σταδιακά ότι εκείνος πιθανότατα δεν θα μπορέσει ποτέ να καταλάβει τι της κόστισε αυτή η απουσία.

Διαβάστε επίσης: Ηλίας Αναστασόπουλος: «Στο “Χόρεψέ με, πατέρα” η άνοια δεν είναι το θέμα – Είναι η χαμένη ζωή ενός παιδιού»

Ο Ηλίας Αναστασόπουλος, από την άλλη, έχει χτίσει έναν πατέρα που «ζει μέσα στη δική του πραγματικότητα». Οι δύο ηθοποιοί δεν επινόησαν ένα κοινό παρελθόν για τους χαρακτήρες τους. Έφεραν στις πρόβες διαφορετικές εικόνες και προσωπικές εμπειρίες από ανθρώπους με άνοια και άφησαν τη μεταξύ τους σχέση να διαμορφωθεί μέσα από την τριβή και τις αυθόρμητες αντιδράσεις.

Στη συζήτησή τους με το pelop.gr μιλούν ακόμη για την εμπιστοσύνη που απαιτούν οι πιο εκτεθειμένες στιγμές της παράστασης, για το χιούμορ που γεννιέται μέσα στην τραγικότητα, για τη θέση του φροντιστή και για ένα τέλος στο οποίο, όπως λέει η Άννα Κοκκίνου, δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι υπάρχει δικαίωση ή λύτρωση.

Ποια ήταν η πρώτη στιγμή στις πρόβες κατά την οποία αισθανθήκατε ότι απέναντί σας δεν βρίσκεται πλέον ο συμπρωταγωνιστής σας, αλλά ο πατέρας ή η κόρη αυτής της ιστορίας;

Α.Κ.: Αυτό ήρθε σιγά σιγά με τις πρόβες , δεν ήταν μια στιγμή συγκεκριμένη , είναι όλο το κείμενο .

Η.Α.: Όταν στρώνει τραπέζι βάζει φαγητό, κάθεται δίπλα του και προσπαθεί νά τού μιλήσει για την καθημερινότητα της.

Η κόρη κάνει όσα περιμένουμε από ένα παιδί που φροντίζει τον ηλικιωμένο γονιό του, αλλά αισθάνεται και πράγματα που δύσκολα επιτρέπεται να ομολογήσει. Πώς υπερασπίστηκες τον θυμό της χωρίς να κρύψεις τη σκληρότητά του;

Α.Κ.: Η κόρη καλείται να φροντίσει τον πατέρα έχοντας πολλά παράπονα απ΄αυτόν. Έλλειπε απ΄την ζωή της και η απουσία του είναι χαραγμένη μέσα την βαθιά , της στέρησε την στοργή και την ασφάλεια, συνεπώς είναι πληγωμένη και θυμωμένη. Τον θυμό της τον δείχνει ανοιχτά ωστόσο δεν φτάνει στον πατέρα όπως θα ήθελε, δεν είναι πια σε θέση να την ακούσει και να την καταλάβει.

Χρειάστηκε να δημιουργήσετε ένα κοινό παρελθόν για αυτή την οικογένεια ή ήταν σημαντικό να έχει ο καθένας τη δική του, διαφορετική εκδοχή για όσα συνέβησαν;

Α.Κ.: Δεν χρειάστηκε να δημιουργηθεί κοινό παρελθόν , δεν θα ήταν δυνατό άλλωστε. Καθένας είχε στο μυαλό του κάτι , μια εμπειρία μικρή ή μεγαλύτερη με την ασθένεια αυτή και προσπαθήσαμε να δημιουργήσουμε την οικογένεια αυτή που αντιμετωπίζει πια την άνοια. Καθένας βίωσε  το παρελθόν αλλά και το παρόν εντελώς διαφορετικά.

Η.Α.: Δεν χρειάστηκε να δημιουργήσουμε κοινό παρελθόν, ο καθένας είχε την δική του εικόνα για όσα συνέβησαν, μέσα από τις πρόβες βρέθηκε η κοινή συνισταμένη της ιστορίας, και η δύο έχουμε γνωρίσει ασθενείς με διαφορετική μορφή, ή στάδιο άνοιας, αυτό έπαιξε σημαντικό ρόλο στο στήσιμο του έργου, υπήρχαν αυθόρμητες αντιδράσεις, πάνω σε αυτόν τον αυθορμητισμό εκφράσεων και συναισθημάτων στήθηκε το έργο.

Η ηρωίδα ζητά απαντήσεις από έναν άνθρωπο που ίσως δεν είναι πλέον σε θέση να τις δώσει. Καταλαβαίνει κάποια στιγμή ότι η συζήτηση που περίμενε μια ολόκληρη ζωή δεν θα γίνει ποτέ ή εξακολουθεί μέχρι τέλους να ελπίζει;

Α.Κ.: Προσπαθεί να μιλήσει στον πατερά συνεχώς , να πει αυτά που την πονάνε. Μέχρι το τέλος του μιλάει , ίσως όμως κάπου εκεί καταλαβαίνει ότι δεν θα την ακούσει και δεν θα την καταλάβει ποτέ. Στο τέλος ίσως συνειδητοποιεί πως η προσπάθειά της να φτιάξει την σχέση της με τον πατέρα είναι χαμένος χρόνος απ την δική της ζωή.

Πόσα αντιλαμβάνεται πραγματικά ο πατέρας από όσα του λέει η κόρη του; Αφήνεις μέσα του κάποιες στιγμές καθαρής συνείδησης ή θεωρείς ότι έχει ήδη απομακρυνθεί από την πραγματικότητα της σχέσης τους;

Η.Α.: Ο πατέρας έχει φτιάξει ένα δικό του κόσμο, ζεί μέσα σ’ αυτόν στη δική του πραγματικότητα

Ηλία, βρίσκεσαι ταυτόχρονα στη θέση του σκηνοθέτη και του συμπρωταγωνιστή. Αννα, μπορείς πάνω στη σκηνή να ανατρέψεις κάτι που εκείνος είχε σχεδιάσει στην πρόβα; Και εσύ, Ηλία, πόσο εύκολα αφήνεις τον ηθοποιό να αιφνιδιαστεί;

Α.Κ.: Η σκηνοθετική επιμέλεια είναι του Ηλία και σίγουρα είναι αυτός που έχει τον πρώτο  και τον τελευταίο λόγο. Υπήρξαν κάποια πράγματα που τα δουλέψαμε από κοινού, προτείναμε πράγματα ο ένας στον άλλο . Δεν ξέρω αν του ανέτρεψα κάτι που είχε στο μυαλό του και βγήκε αλλιώς , νομίζω πως όχι.

Η.Α.: Είναι δύσκολο να σκηνοθετείς και να παίζεις ταυτόχρονα, ελλοχεύει ο κίνδυνος να στήσεις ένα έργο,  προσωποκεντρικό  που να εξυπηρετεί τα θέλω σου σαν ηθοποιό, τα θέλω τού σκηνοθέτη πρέπει να βλέπει ο θεατής, μέσα μου έχω διαχωρίσει τον σκηνοθέτη από τον ηθοποιό. Σε όλα τα έργα που ανεβάζω, αναλύω το χαρακτήρα του ρόλου στον ηθοποιό, πάνω σε αυτή την ανάλυση και στα βιώματα του δημιουργείται ο ρόλος, προσπαθώ να μην το διδάσκω, αλλά να τον κτίζω από τά χαρακτηριστικά του, οπότε υπάρχει η ελευθερία του αιφνιδιασμού, τον ζητάω.

Το έργο σάς οδηγεί σε στιγμές μεγάλης συναισθηματικής και σωματικής έκθεσης. Τι συμφωνίες και τι εμπιστοσύνη χρειάστηκε να οικοδομήσετε για να μπορείτε να φτάνετε εκεί με ασφάλεια κάθε βράδυ;

Α.Κ.: Είναι απαραίτητη η εμπιστοσύνη η οποία υπήρχε απ την αρχή και φυσικά όσο δουλεύαμε και με τις πρόβες χτίστηκε ακόμα περισσότερο .

Η.Α.: Όταν υπάρχει εμπιστοσύνη μεταξύ δύο ανθρώπων, οι συμφωνίες ήδη υπάρχουν, δεν χρειάζεται να συζητήσεις κάτι, οι συζητήσεις είναι ( λόγια που τα παίρνει ο αέρας…) όπως λέει ο Λόρκα στα μαγιά της πεταλούδας

Μέσα σε αυτή τη σκληρή σχέση υπάρχει και χιούμορ. Όταν το κοινό γελά, αισθάνεστε ότι ανακουφίζεται ή ότι προσπαθεί να προστατευτεί από κάτι που το δυσκολεύει;

Α.Κ.: Ταυτίζεται θα έλεγα, είναι βαθιά τραγική αυτή η ασθένεια γιατί διαγράφει όλο το παρελθόν ενός ανθρώπου αλλά ανθρώπινα η δυσκολία στην επικοινωνία δημιουργεί αστείες καταστάσεις και γέλιο αναπόφευκτα το οποίο νομίζω λειτουργεί ως «κλαυσίγελος», ως βαλβίδα αποσυμπίεσης.

Η.Α.:  Και τα δύο κάποιοι ανακουφίζονται, από τα έντονα συναισθήματα που έχουν δημιουργηθεί, και κάποιοι προστατεύονται από αυτό που έχουν μέσα τους, το κρύβουν με ένα χαμόγελο.

Ανάμεσα στους θεατές θα βρίσκονται πιθανότατα άνθρωποι που έχουν ζήσει την άνοια μέσα στην οικογένειά τους. Τι θα θέλατε να αναγνωρίσουν στην παράσταση και τι θα φοβόσασταν μήπως παρεξηγήσουν;

Α.Κ.: Πόσο δύσκολη είναι αυτή η κατάσταση και για τον ασθενή και για τον φροντιστή, ειδικά για τον φροντιστή. Στην ιστορία αυτή (που δεν είναι σε όλες τα περιπτώσεις έτσι) η κόρη (φροντιστής) είναι αυτή απ’ όλη την οικογένεια που  έχει επιφορτιστεί με τον ρόλο αυτό ενώ έχει βαθιές πληγές απ’ τον πατερά που δεν έχει καταφέρει να επουλώσει. Προσπαθεί να του μιλήσει αλλά είναι αργά , δεν είναι σε θέση να την ακούσει. Αυτό που θα θέλαμε να αναγνωρίσουν είναι η δυσκολία της κατάστασης και  που οδηγεί η βαθιά  έλλειψη επικοινωνίας στις ανθρώπινες σχέσεις. Να μην παρεξηγήσουν την σκληρότητα , την ειρωνεία και τον θυμό της κόρης . Δεν είναι μια αχάριστη κόρη , είναι μια πληγωμένη κόρη.

Η.Α.: Τη δύναμη ψυχής που έχουν για να φροντίζουν αυτούς τους ανθρώπους, αυτό που φοβόμουν ήταν ,μη γίνει κωμικό παραπάνω από ότι πρέπει, γιατί και τΑ κωμικά στοιχεία, σε μια δεύτερη ανάγνωση σου βγάζουν θλίψη.

Υπήρξε κάποια στιγμή κατά την οποία η ερμηνεία του ενός σάς ανάγκασε να δείτε διαφορετικά τον δικό σας χαρακτήρα;

Α.Κ.: Νομίζω ότι ο καθένας μας έβαλε τα στοιχεία του και τις εμπειρίες του και έχτισε τον χαρακτήρα και σε αλληλεπίδραση με τον άλλο βγήκε το τελικό αποτέλεσμα.

Η.Α.: Στο σημείο που λέει η Άννα ( η μόνη ευκαιρία που έχουμε είναι αυτό εδώ που ζούμε τώρα. Εδώ και τώρα. Μόνο! Τίποτα άλλο.

Μετά από όλη αυτή τη διαδρομή, σε ποιο σημείο εξακολουθείτε να διαφωνείτε για τον πατέρα και την κόρη;

Α.Κ.: Δεν υπάρχει διαφωνία στο πως βλέπουμε τον πατερά και την κόρη, απλά δεν ξέρω να υπάρχει δικαίωση ή λύτρωση στο τέλος .

Η.Α.:  Δεν διαφωνούμε σε κάτι, όλες οι διαφωνίες λύθηκαν στη διάρκεια των προβών.

Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News