Δάνεια νόμου Κατσέλη: Τι θα σημαίνει η απόφαση αν ισχύσει αναδρομικά
Εν αναμονή της αποσαφήνισης της απόφασης του Αρείου Πάγου για τον «νόμο Κατσέλη», που καθαρογράφεται, παράγοντες του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, καθώς και της Τραπέζης της Ελλάδος, ετοιμάζουν ήδη «γραμμή άμυνας».
Πολλαπλές σημαντικές επιπτώσεις για τους πολίτες και την ελληνική οικονομία μπορεί να προκύψουν από την απόφαση του Αρείου Πάγου σχετικά με τον «νόμο Κατσέλη», που καθόρισε ότι ο τόκος στις ρυθμίσεις υπολογίζεται επί της μηνιαίας δόσης και όχι στο συνολικό κεφάλαιο.
Πιο συγκεκριμένα, εν αναμονή της αποσαφήνισης της απόφασης του Αρείου Πάγου για τον «νόμο Κατσέλη», που καθαρογράφεται, παράγοντες του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, καθώς και της Τραπέζης της Ελλάδος, ετοιμάζουν ήδη «γραμμή άμυνας».
Πέραν των επιπτώσεων για τις τράπεζες και του αυξημένου κινδύνου για το πρόγραμμα «Ηρακλής», όπου η μείωση των ανακτήσεων μπορεί να δημιουργήσει χρηματοδοτικό κενό έως και 1 δισ. ευρώ με πιθανή ενεργοποίηση κρατικών εγγυήσεων, οι συνέπειες δεν περιορίζονται στο χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Επεκτείνονται, αναφέρουν από την ΤτΕ, άμεσα και στους ίδιους τους απλούς δανειολήπτες, καθώς η επιδείνωση των ταμειακών ροών των τιτλοποιήσεων αυξάνει την αβεβαιότητα σχετικά με τις ρυθμίσεις και τη βιωσιμότητα των λύσεων που τους αφορούν, εντείνοντας το οικονομικό και κοινωνικό βάρος για χιλιάδες νοικοκυριά.
Ταυτόχρονα, η μεταβολή βασικών χρηματοοικονομικών παραμέτρων εκ των υστέρων, υπονομεύει την ασφάλεια δικαίου και πλήττει την ουσία της κανονικότητας που είχε αποκατασταθεί τα τελευταία χρόνια, δημιουργώντας την αίσθηση ότι το θεσμικό και οικονομικό πλαίσιο μπορεί να αλλάζει απρόβλεπτα, με αρνητικές επιπτώσεις στην εμπιστοσύνη, στις επενδύσεις και στη σταθερότητα της οικονομίας.
Ήδη έχουν καταμετρηθεί πέντε βασικές επιπτώσεις:
1. Μείωση νέας στεγαστικής πίστης: Οι τράπεζες αναμένεται να υιοθετήσουν πιο «προσεκτική στάση» στη χορήγηση νέων δανείων, δίνοντας έμφαση σε δανειολήπτες με σταθερά εισοδήματα και υψηλή πιστοληπτική ικανότητα. Αυτό μπορεί να περιορίσει τη ροή νέων στεγαστικών δανείων, ιδιαίτερα σε νοικοκυριά με χαμηλά εισοδήματα, και να αυξήσει τα επιτόκια δανεισμού.
2. Ανησυχία για πλειστηριασμούς: Το χρηματοδοτικό κενό από τις τιτλοποιήσεις ενδέχεται να οδηγήσει σε περισσότερους πλειστηριασμούς και ρευστοποιήσεις, αυξάνοντας την οικονομική και κοινωνική πίεση.
3. Επενδυτικοί κίνδυνοι: Η μεταβολή χρηματοοικονομικών παραμέτρων μέσω δικαστικής απόφασης, ιδίως αναδρομικά, δημιουργεί ανασφάλεια δικαίου και αυξάνει το επενδυτικό ρίσκο σε τιτλοποιήσεις και χαρτοφυλάκια μη εξυπηρετούμενων δανείων, δυσχεραίνοντας την προσέλκυση επενδύσεων και την πρόσβαση σε κεφάλαια.
4. Επίδραση στην κουλτούρα πληρωμών: Η απόφαση μπορεί να ενισχύσει προσδοκίες ανάλογης μεταχείρισης και σε άλλους οφειλέτες, με κίνδυνο αποδυνάμωσης της κουλτούρας πληρωμών και στρατηγικής αθέτησης, παρά την εξυγίανση των τραπεζικών χαρτοφυλακίων και τη μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων.
5. Διεθνής πρωτοτυπία στον εκτοκισμό: Ο τόκος υπολογίζεται επί της μηνιαίας δόσης και όχι του υπολοίπου κεφαλαίου, αποκλίνoντας από τη διεθνή πρακτική, χωρίς αντίστοιχη δικαστική απόφαση σε άλλες χώρες.
Η αποσαφήνιση της απόφασης θα καθορίσει αν εφαρμόζεται αναδρομικά ή μόνο για το μέλλον, ποιες κατηγορίες δανείων αφορά και αν επηρεάζει ήδη εκτελούμενες ρυθμίσεις, προσδιορίζοντας το πραγματικό εύρος των επιπτώσεων και τις κινήσεις του υπουργείου Οικονομικών.
Η προστασία της πρώτης κατοικίας θεσπίστηκε το 2010 με τον ν. 3869/2010 («νόμος Κατσέλη») και τερματίστηκε οριστικά τον Φεβρουάριο 2019. Ο νόμος είχε σημαντικές αδυναμίες, όπως η μη άρση τραπεζικού και φορολογικού απορρήτου και η μακρά αναμονή για την εκδίκαση, με αποτέλεσμα πολλές προσωρινές δόσεις να καλύπτουν περιορισμένο μέρος της οφειλής.
Σύμφωνα με στοιχεία της ΤτΕ, έως το τέλος του 2024:
- Περίπου 195.000 δανειολήπτες εντάχθηκαν στον «νόμο Κατσέλη».
- Τα δάνεια ανέρχονται συνολικά σε 6,1 δισ. ευρώ.
- Από αυτά, περίπου 5,4 δισ. ευρώ (140.000 δανειολήπτες) βρίσκονται σε τιτλοποιήσεις του προγράμματος «Ηρακλής», ενώ τα υπόλοιπα παραμένουν στους ισολογισμούς των τραπεζών.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
