Γηροκομειό, πανηγύρια και Μόλος: Ο Δεκαπενταύγουστος της παλιάς Πάτρας

Φιλμ από το πανηγύρι του 1933 και αρχειακή καταγραφή των Μαραγκοπουλείων του 1960 διασώζουν δύο πραγματικές στιγμές της μεγάλης γιορτής στην πόλη

Ασπρόμαυρη φωτογραφία του λιμανιού της Πάτρας το 1910, με πλοία και τον παλιό φάρο. Το λιμάνι της Πάτρας το 1910, με τα πλοία, τον μόλο και τον παλιό φάρο στο κέντρο του κάδρου. (Keystone View Company / Library of Congress, Prints and Photographs Division.)
15 Αυγ. 2026 8:55

Στις 15 Αυγούστου 1933, το πανηγύρι στη Μονή της Παναγίας της Γηροκομήτισσας καταγράφεται σε κινηματογραφικό φιλμ. Την ίδια ημερομηνία, 27 χρόνια αργότερα, οι κολυμβητές των Μαραγκοπουλείων αγωνίζονται στον Μόλο Αγίου Νικολάου.

Το πρώτο τεκμήριο προέρχεται από την κάμερα ενός μετανάστη που επέστρεψε στην Ελλάδα. Το δεύτερο από την αθλητική ιστορία της Πάτρας. Μαζί καταγράφουν δύο διαφορετικούς Δεκαπενταύγουστους: το πανηγύρι στο Γηροκομειό και τους αγώνες μέσα στο λιμάνι.

Η κάμερα στη Μονή Γηροκομείου

Ο Χρήστος Γ. Σακελλάρης έφυγε το 1920 από την Περίστα Ναυπακτίας για τη Νέα Υόρκη. Το καλοκαίρι του 1933 επέστρεψε στην Ελλάδα, έχοντας μαζί του μια κινηματογραφική μηχανή των 16 χιλιοστών.

Στη διάρκεια του ταξιδιού τράβηξε πλάνα από πόλεις, λιμάνια και χωριά. Στο υλικό που σώθηκε περιλαμβάνονται σκηνές από το πανηγύρι του Δεκαπενταύγουστου στη Μονή της Παναγίας της Γηροκομήτισσας.

Το φιλμ διασώθηκε και ψηφιοποιήθηκε από τον γιο του, Γιώργο Σακελλάρη, και αναρτήθηκε με τον τίτλο «More Patras1933».

Η κάμερα καταγράφει το πανηγύρι την ώρα που βρίσκεται σε εξέλιξη. Στις ασπρόμαυρες λήψεις εμφανίζονται ο κόσμος που έχει συγκεντρωθεί στο μοναστήρι, η προσέλευση των πιστών και η κίνηση στον χώρο. Δεν βλέπουμε απλώς το κτίριο της μονής, αλλά τη γιορτή όπως τη ζούσαν οι άνθρωποι που βρέθηκαν εκεί.

Το Γηροκομειό αποτελούσε ήδη σταθερό προορισμό για τους Πατρινούς τον Δεκαπενταύγουστο. Το φιλμ του 1933 επιβεβαιώνει ότι το πανηγύρι είχε έντονη δημόσια παρουσία και συγκέντρωνε πλήθος κόσμου.

Το Γηροκομειό είναι μία από τις τοποθεσίες ορόσημα του Δεκαπενταύγουστου στην Πάτρα

Οι αγώνες της 15ης Αυγούστου 1960

Η 15η Αυγούστου 1960 ήταν Δευτέρα. Εκείνο το απόγευμα ολοκληρώθηκαν τα ατομικά αγωνίσματα των ΙΑ΄ Μαραγκοπουλείων. Μετά το τέλος τους ακολούθησε η απονομή τιμητικής διάκρισης στον Επαμεινώνδα Πετραλιά. Η ημερομηνία και η σειρά των γεγονότων προκύπτουν από ψηφιοποιημένο αρχειακό τεκμήριο της εποχής.

Τα Μαραγκοπούλεια διοργανώθηκαν για πρώτη φορά το 1947 στη μνήμη του Βασιλείου Μαραγκόπουλου, πρώην προέδρου του Ναυτικού Ομίλου Πατρών και ευεργέτη της πόλης. Οι αγώνες πραγματοποιούνταν κάθε Αύγουστο στον Μόλο Αγίου Νικολάου και περιλάμβαναν κολύμβηση και υδατοσφαίριση.

Σύμφωνα με το ιστορικό αρχείο του Ναυτικού Ομίλου Πατρών, οι ξύλινες κερκίδες στον μόλο γέμιζαν από θεατές. Οι αγώνες διεξάγονταν μέσα στο λιμάνι, με την παραλιακή ζώνη, τα πλοία και τον παλιό φάρο γύρω από τον αγωνιστικό χώρο.

Για τους Πατρινούς που βρέθηκαν εκεί στις 15 Αυγούστου 1960, η ημέρα περιλάμβανε και αθλητικό θέαμα. Ο μόλος λειτουργούσε ως κερκίδα και τα νερά του λιμανιού ως κολυμβητήριο.

Η διοργάνωση συνεχίστηκε έως το 1973. Τότε η επιβάρυνση των νερών του λιμανιού δεν επέτρεπε πλέον τη διεξαγωγή των αγώνων και η πόλη δεν διέθετε κολυμβητήριο που θα μπορούσε να τους φιλοξενήσει.

Η παλιά παραλία της Πάτρας σε μονόχρωμη καρτ ποστάλ (Ελληνικό Λογοτεχνικό και Ιστορικό Αρχείο (ΕΛΙΑ) – ΜΙΕΤ)

Δύο στιγμές της ίδιας γιορτής

Το φιλμ του 1933 και η καταγραφή του 1960 απέχουν 27 χρόνια. Στην πρώτη περίπτωση, το κέντρο της ημέρας βρίσκεται στη Μονή Γηροκομείου. Στη δεύτερη, στον Μόλο Αγίου Νικολάου.

Τα δύο τεκμήρια δείχνουν ότι ο Δεκαπενταύγουστος είχε ισχυρή παρουσία στον δημόσιο χώρο της Πάτρας. Το προσκύνημα και το πανηγύρι συγκέντρωναν κόσμο στο Γηροκομειό. Οι κολυμβητικοί αγώνες έφερναν θεατές στο λιμάνι.

Δύο διαφορετικές χρονιές, δύο συγκεκριμένα σημεία της πόλης και δύο καταγεγραμμένες όψεις του Δεκαπενταύγουστου στην παλιά Πάτρα.

Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη

Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.

Viber: +306909196125

Από το Δίκτυο

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ
10:24 Άντζελα Δημητρίου: Γενέθλια με θέα την Ακρόπολη – Η έκπληξη που δεν περίμενε
10:12 Παλιά ΙΧ: Σφίγγει ο κλοιός έως το 2030 – Απόσυρση, αυστηρότερα ΚΤΕΟ και αντικίνητρα
10:11 Πέθανε ο Στέφανος Μάνος – Μια πολιτική διαδρομή κόντρα στο ρεύμα
10:01 Αιγιάλεια: Νέα διάσταση μετά την ακύρωση της «Αρκουδότρυπας» – Παρέμβαση των συντελεστών
10:00 Ο Μητροπολίτης Ιερόθεος για την Παναγία: Υγιές πρότυπο αυτοπροσφοράς
9:48 Τήνος: Χιλιάδες πιστοί στη Μεγαλόχαρη – Η διαδρομή του τάματος και η μεγάλη λιτανεία
9:36 Νεκρός στα 41 ο πρώην καθηγητής του Κέιμπριτζ Τζέισον Άρντεϊ – Ξεσπά η οικογένειά του
9:25 Ινδονησία: Στους 20 οι νεκροί από τον σεισμό των 7,7 – Αγωνία για εγκλωβισμένους
9:24 Η τορπίλη στην «Έλλη» και η αλήθεια που έμεινε κρυφή μέχρι τον πόλεμο
9:12 Δεκαπενταύγουστος στη Μακεδονία: Η Σουμελά στο επίκεντρο – Οι Καβαλάρηδες της Σιάτιστας κρατούν το έθιμο ζωντανό
9:00 Επίδομα ανεργίας: Μεγάλες αλλαγές από το 2027 – Πώς θα διαμορφώνεται το νέο ποσό
8:55 Γηροκομειό, πανηγύρια και Μόλος: Ο Δεκαπενταύγουστος της παλιάς Πάτρας
8:55 Δεκαπενταύγουστος με θυελλώδεις ανέμους και Red Code σε Αχαΐα και Ηλεία – Έως 9 μποφόρ στο Αιγαίο
8:55 Σεισμός 7,7 στην Ινδονησία: Πέντε νεκροί στη Φλόρες – Κύματα σχεδόν ενός μέτρου ΒΙΝΤΕΟ
8:55 Στα άκρα ΗΠΑ και Ιράν για τα Στενά του Ορμούζ – «Αποδεχθείτε την ήττα», λέει η Τεχεράνη
8:55 Απαγορευτικό απόπλου σε Ραφήνα και Λαύριο έως τις 13:00 – Προβλήματα και στον Πειραιά
23:48 Απώλεια βάρους: Το «πότε» τρώμε μπορεί να είναι εξίσου σημαντικό με το «τι» τρώμε
23:26 Κλιματιστικό: Το απλό καθάρισμα που μπορεί να μειώσει την κατανάλωση ρεύματος
23:07 Spotify: Σήμα «AI Persona» σε καλλιτέχνες που έχουν δημιουργηθεί με τεχνητή νοημοσύνη
22:51 Δεν τσιμπάνε όλους το ίδιο: Γιατί τα κουνούπια «διαλέγουν» ανθρώπους
ΟΛΕΣ ΟΙ ΕΙΔΗΣΕΙΣ
ΓΙΝΕ ΣΥΝΔΡΟΜΗΤΗΣ