Κρασί, τζιν και αρώματα χωρίς τα εμβληματικά τους μπουκάλια; Οι νέοι κανόνες της ΕΕ

Οι χαρακτηριστικές φιάλες που έκαναν παγκοσμίως αναγνωρίσιμα ποτά όπως η Grey Goose, το Disaronno και το Tanqueray βρίσκονται στο επίκεντρο μιας σύγκρουσης ανάμεσα στην ευρωπαϊκή πολιτική για τα απόβλητα και στη βιομηχανία γυάλινης συσκευασίας.

Οι νέοι κανόνες της ΕΕ για τις συσκευασίες απαιτούν από το 2030 τη χρήση της ελάχιστης αναγκαίας ποσότητας υλικού για την ασφαλή μεταφορά και πώληση κάθε προϊόντος. Το μάρκετινγκ και ο σχεδιασμός μιας μάρκας δεν θα αποτελούν από μόνα τους επαρκή δικαιολογία για επιπλέον βάρος ή όγκο.

Ο κανονισμός δεν απαγορεύει συλλήβδην τις ιδιαίτερες φιάλες. Προβλέπει εξαιρέσεις για προστατευμένα εμπορικά σήματα και προϊόντα με διακριτή γεωγραφική προέλευση. Οι επιχειρήσεις, ωστόσο, προειδοποιούν ότι μια ιδιαίτερα αυστηρή εφαρμογή θα μπορούσε να περιορίσει τη δημιουργικότητα και να οδηγήσει σταδιακά σε πιο ομοιόμορφα σχέδια.

Όταν το μπουκάλι αποτελεί μέρος του προϊόντος

Για τις εταιρείες κρασιού, αποσταγμάτων και αρωμάτων, η γυάλινη φιάλη δεν λειτουργεί μόνο ως δοχείο. Το σχήμα, το βάρος, η υφή και το χρώμα της αποτελούν στοιχεία της ιστορίας και της εμπορικής ταυτότητας του προϊόντος.

Το σμαραγδένιο γυαλί του Tanqueray London Dry Gin, η τετράγωνη φιάλη του Jack Daniel’s και το σατινέ, παγωμένο μπουκάλι της Grey Goose έχουν σχεδιαστεί έτσι ώστε να αναγνωρίζονται ακόμη και χωρίς να φαίνεται καθαρά η ετικέτα.

Η γαλλική Saverglass κατασκευάζει εδώ και δύο δεκαετίες τις φιάλες της Grey Goose. Ο πρόεδρός της, Εμμανουέλ Λαντέν, υποστηρίζει ότι το σχήμα της χήνας, η σατινέ υφή και οι διακοσμήσεις αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της εικόνας της βότκας.

«Αύριο, αν όλοι έχουν το ίδιο μπουκάλι, η ιστορία της Grey Goose δεν θα υπάρχει πια», δήλωσε.

Την ίδια ανησυχία εκφράζει και η Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Γυάλινων Συσκευασιών, επικαλούμενη προϊόντα όπως το Amaretto Disaronno, το Aperol Spritz, η μπύρα Corona και το Chanel N°5.

«Αν σκεφτείτε το Amaretto Disaronno, το Amaretto Disaronno είναι το μπουκάλι», ανέφερε ο γενικός γραμματέας της ομοσπονδίας, Κάρλο Πιρόνε.

Γιατί παρεμβαίνουν οι Βρυξέλλες

Πίσω από τον κανονισμό βρίσκεται ο αυξανόμενος όγκος των απορριμμάτων συσκευασίας στην Ευρώπη.

Το 2023, οι Ευρωπαίοι παρήγαγαν σχεδόν 80 εκατομμύρια τόνους αποβλήτων συσκευασίας, ποσότητα που αντιστοιχεί σε περίπου 177 κιλά ανά κάτοικο.

Ο Κανονισμός για τις Συσκευασίες και τα Απόβλητα Συσκευασιών, που εγκρίθηκε το 2024, απαιτεί από τις εταιρείες να μειώσουν την ποσότητα των υλικών που χρησιμοποιούν και να καταστήσουν τις συσκευασίες τους ανακυκλώσιμες.

Από το 2030, κάθε επιχείρηση θα πρέπει να μπορεί να αποδείξει ότι η συσκευασία της δεν είναι βαρύτερη ή μεγαλύτερη από όσο χρειάζεται για την προστασία, τη μεταφορά και την πώληση του προϊόντος. Η υποχρέωση αφορά όλα τα υλικά και όχι μόνο το γυαλί.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκτιμά ότι η απαίτηση θα περιορίσει το περιττό βάρος και τον όγκο, χωρίς να εμποδίζει τις συσκευασίες να εκπληρώνουν την πραγματική λειτουργία τους.

Το παράδοξο της βαριάς αλλά επαναχρησιμοποιούμενης φιάλης

Η σύγκρουση δεν περιορίζεται στις μεγάλες πολυεθνικές. Μικρά βιοτεχνικά αποστακτήρια φοβούνται ότι θα δυσκολευτούν να διατηρήσουν τις διακοσμημένες φιάλες με τις οποίες ξεχωρίζουν στην αγορά.

Στο αποστακτήριο Moby Dick, στην παραθαλάσσια πόλη Πλογκόφ της Βρετάνης, τα ποτά συσκευάζονται σε βαριές διαφανείς φιάλες, με ετικέτες αρ ντεκό και ξύλινο πώμα που φέρει το σύμβολο μιας φάλαινας.

Ο Ετιέν Ζακ εξηγεί ότι η επιχείρηση επέλεξε μια ανθεκτική φιάλη ώστε ο πελάτης να μην την αντιμετωπίζει ως αντικείμενο μιας χρήσης. Το αποστακτήριο καταβάλλει ένα ευρώ για κάθε μπουκάλι που επιστρέφεται, προκειμένου να το επαναχρησιμοποιήσει.

Το συγκεκριμένο παράδειγμα αναδεικνύει μία κρίσιμη πλευρά της συζήτησης: μια βαρύτερη συσκευασία μπορεί να απαιτεί περισσότερο υλικό, αλλά να αποκτά μεγαλύτερη διάρκεια ζωής όταν συνοδεύεται από οργανωμένο σύστημα επιστροφής.

Οι φόβοι για θέσεις εργασίας και ανταγωνιστικότητα

Η ευρωπαϊκή βιομηχανία γυάλινης συσκευασίας απασχολεί περίπου 50.000 εργαζομένους και το 2022 συνεισέφερε περίπου 6,5 δισ. ευρώ στην οικονομία της ΕΕ.

Οι εκπρόσωποί της υποστηρίζουν ότι η ομοιομορφία θα μπορούσε να αποδυναμώσει το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα των ευρωπαϊκών εργοστασίων, σε μια περίοδο κατά την οποία ο κλάδος επιβαρύνεται ήδη από το κόστος απανθρακοποίησης της παραγωγής του.

Ανάλογες ανησυχίες εκφράζουν οι κατασκευαστές φιαλών αρωμάτων. Ο Όμιλος Pochet, ο οποίος συνεργάζεται με εταιρείες όπως η Dior, η Chanel και η L’Oréal, επισημαίνει ότι η εμφάνιση της συσκευασίας επηρεάζει άμεσα την απόφαση αγοράς και προβάλλει την ταυτότητα κάθε μάρκας.

Ο διευθυντής εταιρικής κοινωνικής ευθύνης του ομίλου, Νικολά Πιφόλ, προειδοποίησε ότι η επικράτηση σχεδόν πανομοιότυπων σχεδίων θα μπορούσε να στρέψει τις μάρκες σε φθηνότερες φιάλες που κατασκευάζονται εκτός Ευρώπης.

Ποια μπουκάλια εξαιρούνται

Ο κανονισμός περιλαμβάνει δικλείδες προστασίας για ορισμένες από τις πιο αναγνωρίσιμες συσκευασίες.

Οι εταιρείες δεν θα υποχρεωθούν να αλλάξουν ένα σχέδιο όταν αυτό προστατευόταν ήδη ως εμπορικό σήμα στην ΕΕ πριν από την έναρξη ισχύος του νόμου και μπορεί να αποδειχθεί ότι η τροποποίησή του θα έβλαπτε τον διακριτικό χαρακτήρα του.

Η πρόβλεψη μπορεί να προστατεύσει συσκευασίες όπως η παγωμένη φιάλη της Grey Goose και το χαρακτηριστικό γυάλινο μπουκάλι της Coca-Cola.

Αντίστοιχη προστασία προβλέπεται για προϊόντα που συνδέονται με συγκεκριμένη γεωγραφική προέλευση, όπως το ιρλανδικό ουίσκι και η γαλλική σαμπάνια.

Το μεγαλύτερο κενό εντοπίζεται στους μικρότερους παραγωγούς που δεν έχουν κατοχυρωμένα εμπορικά σήματα και στις εταιρείες που παρουσιάζουν συχνά νέες σειρές, όπως συμβαίνει στον χώρο των αρωμάτων. Οι συγκεκριμένες επιχειρήσεις φοβούνται ότι οι εξαιρέσεις προστατεύουν το ήδη αναγνωρισμένο σχέδιο, όχι όμως το επόμενο που θα μπορούσε να αποκτήσει εμβληματικό χαρακτήρα.

Η μάχη μεταφέρεται στα τεχνικά πρότυπα

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα θεσπίσει το πρότυπο με το οποίο οι εταιρείες θα αποδεικνύουν ότι οι συσκευασίες τους έχουν περιοριστεί στο αναγκαίο βάρος και μέγεθος. Η τελική μορφή του θα κρίνει πόσο αυστηρά θα εφαρμοστεί στην πράξη ο κανονισμός.

Οι πρόσθετες κατευθυντήριες οδηγίες που εξέδωσε η Επιτροπή τον περασμένο Ιούνιο αναγνωρίζουν ότι ο σχεδιασμός μπορεί να αποτελεί μέρος της λειτουργίας μιας συσκευασίας. Το σχήμα και η λειτουργικότητά της θα λαμβάνονται υπόψη, ενώ οι εκπρόσωποι των επιμέρους κλάδων θα μπορούν να συμμετάσχουν στην ανάπτυξη των νέων προτύπων.

«Υποστηρίζουμε και ενθαρρύνουμε τη δημιουργικότητα, προσδοκούμε καινοτομίες σε ολόκληρο τον κλάδο και συνεχίζουμε να συνεργαζόμαστε στενά με τους ενδιαφερόμενους φορείς σχετικά με το ισχύον πρότυπο ελαχιστοποίησης», δήλωσε εκπρόσωπος της Επιτροπής.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:

• Τα 4,77 δισ. ευρώ του Κοινωνικού Σχεδίου για το Κλίμα – Πού θα κατευθυνθούν
• Θερινές εκπτώσεις: Ψυχρολουσία στα ταμεία – 7 στις 10 μικρομεσαίες κάτω από πέρυσι
• Παραγγελίες για τα πάντα: Τα εκατομμύρια πίσω από τη νέα εποχή του delivery
• Οι τράπεζες αλλάζουν τη «συνταγή» των κερδών – Από πού ήρθαν 2,55 δισ. ευρώ σε έξι μήνες

Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News