Η Ευρώπη ετοιμάζει σχέδιο άμυνας χωρίς τις ΗΠΑ – Κομβικός ο ρόλος της Γερμανίας
Η αβεβαιότητα γύρω από τη στάση Τραμπ απέναντι στο ΝΑΤΟ ωθεί ευρωπαϊκές χώρες να επεξεργάζονται σχέδιο άμυνας με λιγότερη αμερικανική εξάρτηση.
Ένα εναλλακτικό σχέδιο για το πώς θα μπορούσε η Ευρώπη να αμυνθεί μέσα από τις υπάρχουσες δομές του ΝΑΤΟ, ακόμη και χωρίς ουσιαστική αμερικανική συμμετοχή, κερδίζει έδαφος τις τελευταίες ημέρες. Σύμφωνα με τη Wall Street Journal, το σενάριο αυτό συζητείται όλο και πιο σοβαρά, καθώς μεγαλώνει η ανησυχία για τη στάση του Ντόναλντ Τραμπ απέναντι στη συμμαχία.
Το σχέδιο, που σε ορισμένες συζητήσεις περιγράφεται ως ένα πιο «ευρωπαϊκό ΝΑΤΟ», δεν στοχεύει στην κατάργηση της σημερινής συμμαχίας. Αντίθετα, η λογική του είναι να διατηρηθούν η αποτροπή απέναντι στη Ρωσία, η επιχειρησιακή συνέχεια και η συνοχή της δομής του ΝΑΤΟ, ακόμη κι αν η Ουάσιγκτον μειώσει δυνάμεις στην Ευρώπη ή αρνηθεί να υπερασπιστεί συμμάχους.
Στην πράξη, οι Ευρωπαίοι συζητούν να τοποθετήσουν περισσότερους δικούς τους αξιωματούχους σε θέσεις διοίκησης και ελέγχου και να καλύψουν σταδιακά αμερικανικές στρατιωτικές δυνατότητες με ευρωπαϊκά μέσα. Η κατεύθυνση αυτή συνδέεται και με την τοποθέτηση του γενικού γραμματέα του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε, ο οποίος έχει δηλώσει ότι η συμμαχία θα γίνει πιο ευρωπαϊκά καθοδηγούμενη, με ισχυρή όμως αμερικανική παρουσία.
Το καθοριστικό βάρος της Γερμανίας
Καθοριστικό στοιχείο για να πάρει πιο σοβαρή μορφή αυτή η συζήτηση είναι η αλλαγή στάσης της Γερμανίας. Η Wall Street Journal σημειώνει ότι επί δεκαετίες το Βερολίνο αντιστεκόταν στις γαλλικές ιδέες για μεγαλύτερη ευρωπαϊκή αμυντική αυτονομία, προτιμώντας να παραμένουν οι ΗΠΑ ο βασικός εγγυητής της ασφάλειας στην ήπειρο. Αυτό φαίνεται να αλλάζει επί καγκελαρίας Φρίντριχ Μερτς.
Η γερμανική μεταστροφή άνοιξε τον δρόμο για ευρύτερη σύγκλιση ανάμεσα σε χώρες όπως η Γαλλία, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Πολωνία, οι σκανδιναβικές χώρες και ο Καναδάς, που πλέον εξετάζουν πιο σοβαρά ένα σχήμα ευρωπαϊκής ανάληψης μεγαλύτερου βάρους μέσα στο ΝΑΤΟ.
Τι πυροδότησε τη νέα επιτάχυνση
Η ευρωπαϊκή ανησυχία δεν είναι καινούργια, όμως το θέμα επιταχύνθηκε μετά τις τελευταίες επιθέσεις του Τραμπ κατά της συμμαχίας. Το Reuters μετέδωσε στις 7 Απριλίου ότι δηλώσεις από τις ΗΠΑ και απειλές αποχώρησης από το ΝΑΤΟ ωθούν ευρωπαϊκές χώρες να αναζητούν εναλλακτικές επιλογές ασφάλειας. Λίγες ημέρες νωρίτερα, το Reuters είχε επίσης μεταδώσει ότι ο Τραμπ απείλησε να βγάλει τις ΗΠΑ από το ΝΑΤΟ, προκαλώντας νέο κύμα ανησυχίας στην Ευρώπη.
Η Wall Street Journal προσθέτει ότι σημείο καμπής για αρκετές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες υπήρξε και η πρόθεση του Τραμπ να πάρει τη Γροιλανδία από τη Δανία, δηλαδή από μια χώρα-μέλος του ΝΑΤΟ. Η κίνηση αυτή λειτούργησε ως σοβαρή προειδοποίηση για το πόσο απρόβλεπτη μπορεί να γίνει η αμερικανική στάση ακόμη και απέναντι σε συμμάχους.
Παράλληλα, η σύγκρουση γύρω από τον πόλεμο με το Ιράν επιβάρυνε περαιτέρω το κλίμα. Ο Τραμπ έχει κατηγορήσει ανοιχτά Ευρωπαίους συμμάχους για έλλειψη στήριξης, ενώ ο Μερτς έχει δηλώσει ότι δεν θέλει το ΝΑΤΟ να διασπαστεί εξαιτίας του πολέμου ΗΠΑ-Ιράν.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: O Ντόναλντ Τραμπ για τον πόλεμο: «Πιστεύω ότι είναι κοντά στο τέλος», ΒΙΝΤΕΟ
Οι μεγάλες δυσκολίες
Παρά την πολιτική ώθηση, η εφαρμογή ενός τέτοιου σχεδίου μόνο εύκολη δεν είναι. Ολόκληρη η δομή του ΝΑΤΟ στηρίζεται εδώ και δεκαετίες στην αμερικανική ηγεσία, από τη διοικητική μέριμνα και τις πληροφορίες έως την ανώτατη στρατιωτική διοίκηση. Η Wall Street Journal σημειώνει ότι οι Ευρωπαίοι θα πρέπει να καλύψουν σοβαρά κενά σε τομείς όπως οι πληροφορίες, η αερομεταφορά, η εναέρια τροφοδοσία, ο ανθυποβρυχιακός πόλεμος και η παραγωγή στρατιωτικού εξοπλισμού.
Ένα ακόμη μεγάλο ζήτημα είναι η πυρηνική αποτροπή. Καμία ευρωπαϊκή χώρα δεν μπορεί σήμερα να αντικαταστήσει πλήρως την αμερικανική πυρηνική «ομπρέλα», γι’ αυτό και έχει ανοίξει πιο έντονα η συζήτηση για το αν και πώς θα μπορούσε να επεκταθεί ο ρόλος της Γαλλίας στον τομέα αυτό.
Σύμφωνα με αξιωματούχους που επικαλείται η WSJ, σε αρκετές χώρες επανέρχεται ακόμη και η συζήτηση για υποχρεωτική στρατιωτική θητεία, ακριβώς επειδή η Ευρώπη θα χρειαστεί μεγαλύτερη στρατιωτική επάρκεια αν θέλει να μειώσει την εξάρτησή της από τις ΗΠΑ.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Wall Street Journal: Το σχέδιο της Ευρώπης για άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ χωρίς τις ΗΠΑ
Τι δείχνει η επόμενη μέρα
Η κατεύθυνση που διαμορφώνεται δεν δείχνει άμεση αποχώρηση από το ΝΑΤΟ, αλλά μια πιο έντονη προετοιμασία για το ενδεχόμενο οι ΗΠΑ να περιορίσουν τον ρόλο τους απότομα. Ο πρόεδρος της Φινλανδίας Αλεξάντερ Στουμπ έχει δηλώσει ότι η μεταφορά βαρών από τις ΗΠΑ προς την Ευρώπη έχει ήδη αρχίσει και ότι το κρίσιμο είναι να γίνει με ελεγχόμενο τρόπο και όχι απότομα.
Με αυτά τα δεδομένα, η ευρωπαϊκή συζήτηση για μια πιο αυτόνομη άμυνα δεν μοιάζει πια θεωρητική. Και το γεγονός ότι η Γερμανία δείχνει πλέον πρόθυμη να συμμετάσχει πιο ενεργά είναι αυτό που δίνει στο σχέδιο το μεγαλύτερο πολιτικό βάρος μέχρι τώρα.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
