Εξωδικαστικός μηχανισμός: Ποιοι μπορούν να σώσουν την κύρια κατοικία και με ποιο τίμημα
Τι προβλέπει ο Ν. 5313/2026 και ποιες επιφυλάξεις διατυπώνει η Ε.Κ.ΠΟΙ.ΖΩ.
Μια σημαντική αλλαγή στον εξωδικαστικό μηχανισμό ρύθμισης οφειλών τέθηκε σε εφαρμογή από τις 21 Σεπτεμβρίου 2026, ανοίγοντας για συγκεκριμένους οφειλέτες έναν διαφορετικό δρόμο για τη διατήρηση της κύριας κατοικίας τους.
Η νέα ρύθμιση του Ν. 5313/2026 προβλέπει ότι, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, η κύρια κατοικία μπορεί να εξαιρεθεί από τη διαδικασία ρευστοποίησης, με αντάλλαγμα την εκποίηση άλλων ακινήτων που ανήκουν στον οφειλέτη. Η δυνατότητα αυτή αφορά δηλαδή νοικοκυριά που διαθέτουν, πέρα από την κατοικία τους, και πρόσθετη ακίνητη περιουσία.
Το κρίσιμο ερώτημα είναι τι σημαίνει στην πράξη αυτή η νέα επιλογή και ποια είναι τα δικαιώματα του οφειλέτη απέναντι στους πιστωτές.
Πώς λειτουργεί η νέα ρύθμιση
Με βάση το νέο πλαίσιο, οι συμμετέχοντες πιστωτές μπορούν να υποβάλουν αντιπρόταση που προβλέπει την εκποίηση των λοιπών ακινήτων του οφειλέτη, εξαιρώντας την κύρια κατοικία. Για τον υπολογισμό των μηνιαίων δόσεων λαμβάνεται υπόψη μόνο η αξία της κύριας κατοικίας, ενώ η εκποίηση των υπόλοιπων ακινήτων καταγράφεται ως όρος της σύμβασης αναδιάρθρωσης.
Εξωδικαστικός μηχανισμός: Τι αλλάζει με το νέο πλαίσιο – Ποιοι μπορούν να σώσουν την κύρια κατοικία
Για τους οφειλέτες που εμπίπτουν στην ειδική κατηγορία της σχετικής διάταξης, οι πιστωτές υποχρεούνται να υποβάλουν την αντιπρόταση. Ο οφειλέτης, ωστόσο, διατηρεί το δικαίωμα να την αποδεχθεί ή να την απορρίψει.
Εφόσον η σύμβαση γίνει αποδεκτή και τηρείται, δεν επιτρέπεται στους πιστωτές που καλύπτονται από αυτήν να επισπεύσουν αναγκαστική εκτέλεση στην κύρια κατοικία ή να λάβουν συγκεκριμένα μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης σε βάρος της. Η προστασία αυτή, όμως, συνδέεται άμεσα με την τήρηση της ρύθμισης.
Τι συμβαίνει με τα υπόλοιπα ακίνητα
Η εκποίηση των λοιπών ακινήτων δεν ακολουθεί ακριβώς τη συνήθη διαδικασία ενός πλειστηριασμού. Ο νόμος ορίζει ως εκτελεστό τίτλο τη σύμβαση αναδιάρθρωσης, ενώ τη διαδικασία εκκινεί ο χρηματοδοτικός φορέας που έχει την υψηλότερη ενυπόθηκη απαίτηση ή, εφόσον δεν υπάρχει ενυπόθηκος δανειστής, εκείνος με την υψηλότερη απαίτηση.
Η τιμή πρώτης προσφοράς δεν αφήνεται αποκλειστικά στη διακριτική ευχέρεια του πιστωτή. Ορίζεται ότι πρέπει να είναι ίση με την αξία που έχει υπολογιστεί βάσει της προβλεπόμενης διαδικασίας του νόμου. Η εκποίηση πραγματοποιείται ηλεκτρονικά και ορίζεται σε χρονικό διάστημα 40 έως 60 ημερών από τη σύνταξη της σχετικής έκθεσης.
Ωστόσο, ένα από τα πιο κρίσιμα σημεία της νέας διαδικασίας είναι ότι ο νόμος αποκλείει συγκεκριμένα ένδικα μέσα του οφειλέτη κατά της διαδικασίας εκποίησης. Ειδικότερα, δεν επιτρέπεται η άσκηση των ανακοπών των άρθρων 933 και 936 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας, ενώ δικαίωμα ανακοπής με τη συγκεκριμένη διαδικασία αναγνωρίζεται σε τρίτους που δεν συμμετείχαν στην εκποίηση, όχι στον οφειλέτη ή στους πιστωτές που συμμετείχαν στη σύμβαση.
Ποιοι μένουν εκτός
Η νέα δυνατότητα δεν αποτελεί γενική προστασία της κύριας κατοικίας για όλους τους υπερχρεωμένους. Βασική προϋπόθεση είναι να υπάρχει και άλλη ακίνητη περιουσία, η οποία μπορεί να ρευστοποιηθεί. Επομένως, ένας οφειλέτης που διαθέτει αποκλειστικά την κύρια κατοικία του δεν μπορεί να αξιοποιήσει τη συγκεκριμένη δυνατότητα εκποίησης άλλων ακινήτων για να τη διασώσει.
Η Ε.Κ.ΠΟΙ.ΖΩ. επισημαίνει ότι αυτό αφήνει εκτός της συγκεκριμένης ρύθμισης και νοικοκυριά που δεν έχουν άλλη περιουσία προς ρευστοποίηση.
Από την άλλη πλευρά, ο νόμος προβλέπει υποχρέωση των πιστωτών να υποβάλουν την αντιπρόταση για ορισμένες κατηγορίες οφειλετών, ενώ ο οφειλέτης έχει τη δυνατότητα να την αποδεχθεί ή να την απορρίψει.
Ο μεγάλος κίνδυνος: η τήρηση της ρύθμισης
Η προστασία της κύριας κατοικίας δεν είναι ανεξάρτητη από τη ρύθμιση των οφειλών. Εάν η σύμβαση αναδιάρθρωσης αθετηθεί, παύει ο περιορισμός που προστατεύει την κύρια κατοικία από συγκεκριμένες πράξεις αναγκαστικής εκτέλεσης και ενεργοποιούνται οι συνέπειες που προβλέπει ο νόμος για την αθέτηση της σύμβασης.
Αυτό ακριβώς είναι και το σημείο στο οποίο εστιάζει την κριτική της η Ε.Κ.ΠΟΙ.ΖΩ. Η Ένωση Καταναλωτών υποστηρίζει ότι η αποτελεσματικότητα της νέας δυνατότητας θα πρέπει να κριθεί από το κατά πόσο οι ρυθμίσεις που προκύπτουν είναι πραγματικά βιώσιμες για τον οφειλέτη και όχι μόνο από το αν οδηγούν σε άμεση ρευστοποίηση της υπόλοιπης περιουσίας του.
Έτσι, η νέα ρύθμιση δημιουργεί μια σαφή ανταλλαγή: ο οφειλέτης που έχει και άλλα ακίνητα μπορεί, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις, να προστατεύσει την κύρια κατοικία του, αλλά αποδέχεται ταυτόχρονα τη ρευστοποίηση της υπόλοιπης ακίνητης περιουσίας του. Οι πιστωτές αποκτούν ένα ταχύτερο θεσμικό πλαίσιο για την εκποίηση αυτών των ακινήτων, ενώ η προστασία της κατοικίας εξαρτάται από την τήρηση της σύμβασης αναδιάρθρωσης.
Η Ε.Κ.ΠΟΙ.ΖΩ. καλεί, ως εκ τούτου, τους οφειλέτες να εξετάζουν προσεκτικά κάθε πρόταση πριν την αποδεχθούν, καθώς η υπογραφή της σύμβασης δημιουργεί δεσμευτικούς όρους τόσο για τη ρύθμιση των χρεών όσο και για την εκποίηση της υπόλοιπης περιουσίας.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
Από το Δίκτυο
Το ντοκιμαντέρ «Η Υβρις της Ανθρωπότητας» από την Οικολογική Κίνηση Πάτρας ΦΩΤΟ
Το AI της Meta έδωσε διεύθυνση σε αγοραστή του Facebook Marketplace χωρίς να ξέρει τίποτα ο πωλητής
Νέες προσλήψεις 6.683 αναπληρωτών εκπαιδευτικών στην εκπαίδευση
Πάτρα: Κορυφαίοι επιστήμονες μιλούν για τις νέες θεραπείες απέναντι στον καρκίνο
Αυτός είναι ο λόγος που το iPhone Duo κερδίζει τα Android Fold και δεν είναι τα specs
