Γενική εκπαίδευση ενηλήκων: Μια απάντηση σε κρίσιμα κοινωνικά ζητήματα

Πελοπόννησος Newsroom

Σε μια περίοδο όπου η κοινωνία έρχεται αντιμέτωπη με σύνθετες προκλήσεις, από την κλιματική κρίση και τη βία έως την ψυχική υγεία και τις επιπτώσεις της ψηφιακής μετάβασης, αναδεικνύεται η ανάγκη για χώρους ουσιαστικής κατανόησης, διαλόγου και συλλογικής επεξεργασίας. Σε αυτό το πλαίσιο, η Γενική Εκπαίδευση Ενηλίκων αποκτά ιδιαίτερη σημασία.

Στη χώρα μας, το πεδίο της Εκπαίδευσης Ενηλίκων παρά τις ποιοτικές αναλαμπές που κατά καιρούς συντελέστηκαν,  χαρακτηρίστηκε από διαρθρωτικά προβλήματα. Αφενός, με αφετηρία τα τέλη του ’80, ο τομέας ήταν επισκιασμένος από τη Συνεχιζόμενη Επαγγελματική Κατάρτιση, που απορροφούσε μεγάλο όγκο χρηματικών πόρων και μονοπωλούσε το ενδιαφέρον του κράτους, των εκπαιδευτικών οργανισμών και των πολιτών. Αφετέρου, ο επιμέρους τομέας της Γενικής Εκπαίδευσης Ενηλίκων, που περιλαμβάνει εκπαιδευτικές δράσεις κοινωνικού και πολιτισμικού χαρακτήρα, παρέμεινε για πολλά χρόνια αχαρτογράφητος και παραγνωρισμένος από την Πολιτεία.

Ωστόσο, όπως αποτυπώθηκε και σε μελέτη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ο τομέας καταλαμβάνει στην Ελλάδα περίπου το 1/3 των συνολικών δραστηριοτήτων της Εκπαίδευσης Ενηλίκων. Υπάρχουν χιλιάδες οργανισμοί, συνήθως μη κυβερνητικοί και μη κερδοσκοπικοί, που παρέχουν σε ενήλικες εκπαιδευτικά προγράμματα με θέματα όπως η υγεία και ψυχική υγεία, η τέχνη, οι δεξιότητες ζωής, η υποστήριξη ευάλωτων κοινωνικά ομάδων (μετανάστες, πρόσφυγες, ηλικιωμένοι, ασθενείς, άνθρωποι με αναπηρία κ.ά.), οι σχέσεις γονέων-παιδιών, η προστασία του περιβάλλοντος, η αντιμετώπιση φυσικών καταστροφών,  κ.λπ.

Οι εκπαιδευτικές μέθοδοι που χρησιμοποιούνται είναι συχνά βιωματικές, διαλογικές και συνεργατικές, απηχούν λοιπόν  τις αρχές και πρακτικές της Εκπαίδευσης Ενηλίκων έστω και αν, όπως συχνά συμβαίνει, οι οργανωτές δεν προέρχονται από το πεδίο της.

Υπάρχει λοιπόν ευρύ φάσμα οργανισμών και προγραμμάτων Γενικής Εκπαίδευσης Ενηλίκων  στο πλαίσιο του οποίου έχουμε τη δυνατότητα να συλλογιζόμαστε συλλογικά και να ανταλλάσσουμε εμπειρίες για κρίσιμα θέματα, όπως η βία, η κλιματική αλλαγή, οι  σχέσεις στην οικογένεια και στην κοινότητα, η χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης και των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, η πολιτειότητα, η σχέση της επαγγελματικής ζωής με την προσωπική, η αισθητική εμπειρία, η συμπερίληψη των κοινωνικά αποκλεισμένων. Και, αν θέλουμε να προχωρούμε βαθύτερα, μπορούμε να καλλιεργούμε δεξιότητες πράσινες και ψηφιακές, αλλά και ήπιες/οριζόντιες, όπως είναι η επικοινωνία, η ενσυναίσθηση, η δημιουργικότητα, η αντιμετώπιση προβλημάτων, η κριτική σκέψη, η συνεργατικότητα, που είναι απαραίτητες σε κάθε τομέα της ζωής.

Με άλλα λόγια, η Γενική Εκπαίδευση Ενηλίκων αναδεικνύει ότι ζωτική σημασία  έχει όχι μόνο η επαγγελματική ενασχόληση, αλλά και η κοινωνική, πολιτισμική και προσωπική διάσταση των πραγμάτων, εκεί όπου υπάρχει περισσότερο έδαφος για συναισθηματική έκφραση, δημιουργία, σύναψη σχέσεων, στοχασμό.

Στους τελευταίους μήνες συνέβησαν ορισμένα κρίσιμα γεγονότα στο πεδίο της Εκπαίδευσης Ενηλίκων της χώρας. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή όρισε την Επιστημονική Ένωση Εκπαίδευσης Ενηλίκων, μετά από πρόταση του Υπουργείου Παιδείας, Εθνικό Συντονιστή της Εκπαίδευσης Ενηλίκων για τη διετία 2026-2027. Μετά από διαβούλευση με τη Γενική Γραμματεία Επαγγελματικής Εκπαίδευσης, Κατάρτισης & Δια Βίου Μάθησης (ΓΓΕΕΚΔΒΜ) κρίθηκε σκόπιμο το Πρόγραμμα ERASMUS-CIRCLE, που θα υλοποιηθεί από την Ένωση στο πλαίσιο των νέων καθηκόντων της, να αφορά στη Γενική Εκπαίδευση Ενηλίκων. Σε αυτή τη θεματική κατεύθυνση κινήθηκε το 10^ο Συνέδριο της Ε.Ε.Ε.Ε. που ήταν η πρώτη δημόσια εκδήλωση του Προγράμματος CIRCLE.

Στόχοι του CIRCLE είναι η συμβολή στην ποιοτική αναβάθμιση της Γενικής Εκπαίδευσης Ενηλίκων, στην αύξηση της συμμετοχής σε αυτήν, στη διαμόρφωση συνεργειών, στην  ανάπτυξη δεξιοτήτων και ιδιαίτερα των οριζόντιων, στη συζήτηση για τη χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης σε εκπαιδευτικά πλαίσια, στην αξιοποίηση της τέχνης για μαθησιακούς σκοπούς, στην ανάδειξη της σημασίας του ρόλου των εκπαιδευτών ενηλίκων, καθώς και στην ψυχική ευαισθητοποίηση – ένα θέμα που εισάγεται για πρώτη φορά στο εγχώριο πεδίο της Εκπαίδευσης Ενηλίκων.

Συνακόλουθα, Η Επιστημονική Ένωση σχεδιάζει στα δύο επόμενα χρόνια να χαρτογραφηθούν οι οργανισμοί Γενικής Εκπαίδευσης Ενηλίκων, να ενισχυθούν οι μεταξύ τους σχέσεις, και ταυτόχρονα να υποστηρίζονται από την Ένωση με μεθοδολογικές προδιαγραφές, διάδοση καλών πρακτικών και δημοσιοποίηση λειτουργικών κειμένων (στα περιεχόμενα της ιστοσελίδας  https://circle-ale.gr/  υπάρχουν οι «Εκπαιδευτικές Εφαρμογές» και η «Βιβλιοθήκη» με κείμενα που θα αυξάνονται στην πορεία του χρόνου). Μέσα από αυτές τις διεργασίες, ελπίζουμε να δημιουργηθεί ένα πανελλήνιο Δίκτυο Γενικής Εκπαίδευσης Ενηλίκων με επιμέρους θεματικούς κύκλους. Στο τέλος του 2027 θα πραγματοποιηθεί ένα νέο Συνέδριο για να συζητηθούν οι ιδέες και πρακτικές που θα έχουν παραχθεί και να σχεδιαστούν περαιτέρω δράσεις.

Τελικός στόχος είναι οι μεθοδολογίες, οι προτάσεις και τα θεσμικά μέτρα που θα προκύψουν να έχουν συνέχεια. Εχέγγυα βιωσιμότητας υπάρχουν, όπως η βούληση της ΓΓΕΕΚΔΒΜ να θεσμοθετεί τα παραδοτέα του CIRCLE, η  υποστήριξη των φορέων που συμμετέχουν στην Εθνική Συντονιστική Επιτροπή του (αρμόδιοι κρατικοί οργανισμοί, κοινωνικοί εταίροι, τριτοβάθμιες οργανώσεις της Τοπικής Αυτοδιοίκησης) και η θετική ανταπόκριση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Μέσα λοιπόν από αυτό το πρίσμα, στα χρόνια που έρχονται, ελπίζουμε να έχει δημιουργηθεί μια δυναμική και να τεθούν σε κίνηση ιδέες, μέθοδοι, ομάδες και συνεργασίες.

Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη

Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.

Viber: +306909196125

Στείλε μήνυμα στο Viber

Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News