Η απλή συνήθεια που ενισχύει το ανοσοποιητικό σε λίγες εβδομάδες
Νέες έρευνες αποκαλύπτουν ότι η επαφή με χώμα, δέντρα και φυτά αυξάνει τη μικροβιακή ποικιλότητα του δέρματος και ενισχύει το ανοσοποιητικό σύστημα μέσα σε λίγες εβδομάδες.
Κάθε μέρα περπατάμε σε πάρκα, βλέπουμε δέντρα, μυρίζουμε λουλούδια και ακούμε πουλιά. Σπάνια όμως αγγίζουμε πραγματικά τη φύση. Τα χέρια μας μένουν καθαρά. Σύμφωνα με νέες επιστημονικές έρευνες, αυτό μπορεί να είναι ένα χαμένο όφελος για την υγεία μας.
Μελέτες δείχνουν ότι η άμεση επαφή του δέρματος με χώμα, τύρφη, βρύα και φυτά αυξάνει σημαντικά την ποικιλία των μικροβίων που ζουν πάνω μας. Και αυτή η αύξηση δεν είναι μόνο επιφανειακή: συνδέεται με καλύτερη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος, ακόμα και μέσα σε λίγες εβδομάδες.
Το πείραμα με τα 20 δευτερόλεπτα
Η οικολόγος και ερευνήτρια υγείας Mira Grönroos από το Finnish Environment Institute ζήτησε από εθελοντές να τρίψουν τα χέρια τους με χώμα, τύρφη και βρύα για μόλις 20 δευτερόλεπτα. Ακόμα και μετά το ξέπλυμα με νερό της βρύσης, η αφθονία και η ποικιλία των μικροβίων στο δέρμα τους είχε αυξηθεί δραματικά. «Με γυμνό μάτι τα χέρια φαίνονταν καθαρά», λέει, «αλλά η αλλαγή ήταν τεράστια».
Η ιδέα ότι έχουμε περισσότερα βακτήρια στο δέρμα μας μπορεί να ακούγεται αντιπαθητική. Στην πραγματικότητα, όμως, όταν υπάρχει πλούσια μικροβιακή κοινότητα, τα μικρόβια κρατούν το ένα το άλλο υπό έλεγχο και προστατεύουν από παθογόνους οργανισμούς. Όπως το θέτει η ερευνήτρια Marja Roslund, «η ασθένεια είναι σαν δικτάτορας, ενώ το υγιές δέρμα σαν δημοκρατία».
Το αποτέλεσμα των 20 δευτερολέπτων δεν διαρκεί πολύ. Η μικροχλωρίδα επιστρέφει σχετικά γρήγορα στην προηγούμενη κατάσταση. Γι’ αυτό οι επιστήμονες τονίζουν ότι χρειάζεται συχνότερη ή πιο παρατεταμένη επαφή με τη φύση για να υπάρξουν ουσιαστικές και διατηρήσιμες αλλαγές.
Παιδιά που παίζουν στη λάσπη
Στο νηπιαγωγείο Aurinkolinna στη Φινλανδία, τα παιδιά περνούν ώρες κάθε μέρα σε ξύλινη αυλή με χώμα, ξυλοτεμαχίδια και δέντρα. Στο τέλος της ημέρας είναι καλυμμένα με λάσπη από την κορυφή μέχρι τα νύχια. Επιστήμονες παρακολουθούν τώρα τι συμβαίνει στο ανοσοποιητικό τους σύστημα μέσα σε τρία χρόνια, αναλύοντας μικρόβια από δέρμα, σάλιο και κόπρανα, καθώς και δείγματα αίματος.
Προηγούμενη έρευνα της Roslund έδειξε ότι παιδιά που έπαιζαν σε αυλή με δάπεδο δάσους (τύρφη και φυτά) για 28 ημέρες είχαν μεγαλύτερη μικροβιακή ποικιλότητα στο δέρμα τους ακόμα και έναν χρόνο αργότερα, σε σύγκριση με παιδιά που έπαιζαν σε πλακόστρωτη αυλή. Είχαν επίσης λιγότερα δυνητικά παθογόνα βακτήρια, επειδή η πληθώρα των «καλών» μικροβίων δεν άφηνε χώρο στους επιβλαβείς.
Ιδιαίτερα σημαντική φαίνεται να είναι η οικογένεια βακτηρίων των γαμμαπρωτεοβακτηρίων. Η αύξησή τους στο δέρμα συνδέθηκε με περισσότερα ρυθμιστικά Τ-κύτταρα, τα οποία βοηθούν το ανοσοποιητικό να αντιδρά σωστά χωρίς υπερβολές φλεγμονές – και παίζουν ρόλο στην πρόληψη αυτοάνοσων νοσημάτων.
Τα οφέλη δεν περιορίζονται στην παιδική ηλικία. Σε μία μελέτη, ενήλικες καλλιέργησαν λαχανικά σε εσωτερικό χώρο χρησιμοποιώντας χώμα πλούσιο σε μικρόβια. Μετά από έναν μήνα καθημερινής φροντίδας και κατανάλωσης της σοδειάς, παρουσίασαν αύξηση της μικροβιακής ποικιλότητας στο δέρμα και περισσότερες αντιφλεγμονώδεις κυτοκίνες στο αίμα τους. Όσοι χρησιμοποίησαν φτωχό σε μικρόβια χώμα δεν είδαν τις ίδιες αλλαγές.
Ακόμα και πράσινοι τοίχοι με ζωντανά φυτά σε γραφεία της Φινλανδίας έδειξαν αποτελέσματα μέσα σε δύο εβδομάδες: αυξημένη μικροβιακή ποικιλότητα στο δέρμα των εργαζομένων, μείωση προφλεγμονωδών κυτοκινών και αύξηση ωφέλιμων βακτηρίων Lactobacillus.
Αυτά τα ευρήματα στηρίζουν τη λεγόμενη «υπόθεση της βιοποικιλότητας»: ότι ο αέρας, τα φυτά και το χώμα με πλούσια μικροβιακή ζωή επηρεάζουν θετικά το ανθρώπινο μικροβίωμα και, κατ’ επέκταση, την υγεία. Η απώλεια φυσικής βιοποικιλότητας στις σύγχρονες πόλεις θεωρείται ένας από τους πιθανούς παράγοντες πίσω από την αύξηση ανοσολογικών διαταραχών όπως άσθμα, αλλεργίες και έκζεμα.
Τι μπορούμε να κάνουμε;
Η Grönroos εφαρμόζει τα ευρήματα στην οικογένειά της. Όταν τα παιδιά της μαζεύουν κουκουνάρια ή κλαδιά, δεν τους λέει «όχι». Τα αφήνει να τα φέρουν σπίτι και να παίξουν μαζί τους. Προτείνει επίσης οι πόλεις να σχεδιαστούν έτσι ώστε η επαφή με τη φύση να γίνεται σχεδόν αυτόματα – στον δρόμο για τη δουλειά ή το σχολείο – χωρίς να χρειάζεται ειδική απόφαση.
Η επιστήμη δεν έχει ακόμα όλες τις απαντήσεις. Δεν μπορούμε ακόμα να πούμε με βεβαιότητα ότι η επαφή με τη φύση θα εμποδίσει συγκεκριμένες ασθένειες. Ωστόσο, όπως σημειώνει η Grönroos, πρόκειται για πρακτική χαμηλού κινδύνου με σημαντικά πιθανά οφέλη και χωρίς προφανείς μεγάλες παρενέργειες.
Ίσως ήρθε η ώρα να σταματήσουμε να φοβόμαστε λίγη λάσπη. Να αγγίξουμε τον κορμό ενός δέντρου, να καθίσουμε στο γρασίδι, να αφήσουμε τα παιδιά να παίξουν στο χώμα. Τα χέρια μπορεί να λερωθούν. Το ανοσοποιητικό σύστημα, όμως, φαίνεται να το εκτιμά ιδιαίτερα.
Με πληροφορίες από το BBC
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
Από το Δίκτυο
Στο 5ο Εσπερινό ΕΠΑΛ Πάτρας ο Ανδρέας Παναγιωτόπουλος για την σχολική χρονιά ΦΩΤΟ
Καμένη κατσαρόλα: Το απλό «trick» με Coca-Cola που εξαφανίζει τα καμένα χωρίς τρίψιμο
Το Diablo γίνεται και επίσημα σειρά στο NETFLIX
Με τιμές ο αγιασμός στο Γυμνάσιο Διακοπτού ΦΩΤΟ
«Έπαιρνα κολλαγόνο για 3 μήνες και αυτά είναι τα αποτελέσματα»
